McNemar testi hesaplayıcısı ne yapar?
Bu hesaplayıcı, sayılardan oluşan eşleştirilmiş bir 2x2 tabloya McNemar testini uygular. Aynı deneklerde yapılan öncesi-sonrası sonucu ya da iki tanısal testi gibi eşleştirilmiş iki ikili ölçümün bir yönde diğerinden daha sık değişip değişmediğini kontrol eder. Yalnızca uyumsuz çiftler önemlidir. Hesaplayıcı, süreklilik düzeltmeli ve düzeltmesiz ki-kare istatistiğini, karşılık gelen p-değerlerini, kesin binom p-değerini ve reddet ya da reddetme kararını verir.
Nasıl kullanılır?
Dört hücre sayısını formdaki sırayla girin. a hücresi X=0, Y=0 durumudur. b hücresi X=0, Y=1 durumudur. c hücresi X=1, Y=0 durumudur. d hücresi X=1, Y=1 durumudur. Sayılar negatif olmayan tam sayılar olmalıdır. a ve d hücreleri uyumlu çiftlerdir ve sonucu etkilemez. Ardından iki yönlü anlamlılık düzeyini (0,50, 0,20, 0,10, 0,05 veya 0,01) seçin ve büyük örneklem kararında düzeltmeli ya da düzeltmesiz istatistiğin kullanılıp kullanılmayacağını belirleyin. b + c = 0 olduğunda test tanımsızdır.
Formül
Büyük örneklem durumu için, \(b\) ve \(c\) uyumsuz sayılar olmak üzere:
$$T_1=\frac{(b-c)^2}{b+c}$$$$T_1'=\frac{(|b-c|-1)^2}{b+c}$$\(T_1\) düzeltmesiz istatistiktir, \(T_1'\) ise süreklilik düzeltmeli istatistiktir. Her ikisi de 1 serbestlik dereceli ki-kare dağılımıyla karşılaştırılır ve p-değeri şöyledir:
$$p=\operatorname{erfc}\left(\sqrt{\tfrac{T}{2}}\right)$$Küçük örneklemlerde \(T_2=b\) değeri, Binom(\(b+c\), 0,5) dağılımıyla karşılaştırılır ve iki yönlü kesin p-değeri şöyledir:
$$p=\min\left(1,\;2\sum_{i=0}^{k}\binom{n}{i}\frac{1}{2^n}\right),\quad n=b+c,\;k=\min(b,c)$$
Kurallar ve varsayımlar
- Hücre düzeni: satırlar X değişkenini, sütunlar Y değişkenini gösterir; dolayısıyla b ve c uyumsuz sayılardır.
- Hipotezler: H0, P(X=0,Y=1) = P(X=1,Y=0) olduğunu belirtir; alternatif hipotez bunların farklı olduğudur (iki yönlü).
- Yöntem seçimi: b + c 20'den büyükse ki-kare istatistiği kullanılır. b + c 20 veya daha azsa kesin binom yöntemi kullanılır. Kaynak örnek çıktısında N ≥ 20 ifadesi geçer, ancak formül metninde b + c > 20 yazar; burada bu eşik esas alınmıştır.
- Süreklilik düzeltmesi: her iki istatistik de raporlanır ve büyük örneklem kararını seçici belirler.
- Ki-kare p-değeri: 1 serbestlik dereceli ki-karenin üst kuyruğudur. p ≤ alfa olduğunda H0 reddedilir. Kaynak bir p-değeri formülü vermediği için bu bir tasarım tercihidir.
- Kesin p-değeri: binomun iki katına çıkarılmış alt kuyruğudur ve en fazla 1 ile sınırlandırılır. Bu da bir tasarım tercihidir.
- Yuvarlama: ham değerler hesaplanır; istatistikler 4 ondalık basamakla, p-değerleri 6 basamakla gösterilir.
- b = c olduğunda düzeltmesiz istatistik 0 ve p = 1 olur; düzeltmeli istatistik ise pozitiftir ve p-değeri hesaplandığı gibi raporlanır.
Çözümlü örnek
a = 63, b = 21, c = 4, d = 12, alfa = 0,05 ve süreklilik düzeltmesi olmadığını varsayalım. Uyumsuz toplam \(b+c=25\) olup 20'nin üzerindedir, bu nedenle ki-kare yöntemi uygulanır.
$$T_1=\frac{(21-4)^2}{25}=11.56$$$$T_1'=\frac{(|21-4|-1)^2}{25}=10.24$$Düzeltmesiz p-değeri 0,000674, düzeltmeli p-değeri 0,001374'tür. Kesin binom p-değeri karşılaştırma için 0,000911'dir. Karar, 0,05'ten küçük veya eşit olan düzeltmesiz p-değeri 0,000674 ile verilir; sonuç REDDET'tir.
Sonucun yorumu ve sınırlılıklar
REDDET kararı, iki tür uyumsuz çiftin eşit sıklıkta olması olasılığının düşük olduğu anlamına gelir; bu da eşleştirilmiş ölçümler arasında gerçek bir kaymaya işaret eder. REDDETME kararı ise seçilen düzeyde verilerin böyle bir fark göstermediği anlamına gelir. Bu, eşitliği kanıtlamaz. Test uyumlu çiftleri dikkate almaz, bu nedenle genel uyum hakkında bir şey söylemez. Çiftlerin bağımsız olduğunu ve her deneğin ikili bir sonuç üzerinde iki kez ölçüldüğünü varsayar. Uyumsuz çift sayısı az olduğunda kesin p-değerine güvenin. Ki-kare p-değeri bir yaklaşımdır ve düzeltilmiş istatistik daha temkinlidir.
Sık sorulan sorular
Neden a ve d hücreleri önemli değil?
Test, 0'dan 1'e geçişlerin 1'den 0'a geçişler kadar yaygın olup olmadığını sorar. Değişmeyen çiftler bu soruya dair bilgi taşımaz.
Kesin test ne zaman kullanılır?
b + c 20 veya daha az olduğunda kullanılır. Bu kadar küçük toplamlarda ki-kare yaklaşımı güvenilir değildir, bu nedenle binom referansı kullanılır.
Süreklilik düzeltmesini kullanmalı mıyım?
Düzeltme testi daha temkinli hale getirir ve orta büyüklükteki toplamlar için çoğu zaman tercih edilir. İkisini karşılaştırabilmeniz için her iki istatistik de gösterilir.
b c'ye eşitse ne olur?
Düzeltmesiz istatistik 0 ve p = 1 olur. Düzeltmeli istatistik yine pozitiftir ve p-değeri hesaplandığı gibi gösterilir.
Test tek yönlü mü yoksa iki yönlü mü?
İki yönlüdür: alternatif hipotez, iki uyumsuz olasılığın herhangi bir yönde farklı olduğudur.
Kaynaklar
- McNemar Testi (Dataplot başvuru kılavuzu), NIST Information Technology Laboratory, 2023