Parite Biti Nedir?
Parite biti, basit bir hata tespiti yapabilmek için ikili veri dizisinin sonuna eklenen tek bir ek bittir. En eski ve en düşük maliyetli hata denetim yöntemlerinden biridir; seri haberleşmede (UART), bellekte ve depolama birimlerinde kullanılır. Parite biti öyle seçilir ki, parite biti de dahil olmak üzere toplam 1 bit sayısı ya her zaman çift (çift parite) ya da her zaman tek (tek parite) olur.
Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır?
İkili verinizi 0 ve 1'lerden oluşan bir dizi olarak girin (örneğin 1011010). 0 veya 1 dışındaki karakterler dikkate alınmaz. Hesaplayıcı, verideki 1 bitlerinin sayısını belirler ve ardından eklemeniz gereken hem çift parite bitini hem de tek parite bitini gösterir.
Formül
Önce ones adı verilen 1 bitlerinin sayısı bulunur. Çift parite biti basitçe ones mod 2 ile hesaplanır: veride zaten çift sayıda 1 varsa parite biti 0 olur; tek sayıda varsa 1 olur ve böylece toplam tekrar çift hale gelir. Tek parite biti ise bunun tümleyeni olan 1 - (ones mod 2) değeridir ve toplam sayının tek olmasını sağlar.
$$\begin{gathered} P_{\text{even}} = \left(\sum \text{Bits}\right) \bmod 2, \qquad P_{\text{odd}} = 1 - P_{\text{even}} \\[1.5em] \text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} \sum \text{Bits} &= \text{count of 1s in the data} \\ P_{\text{even}} &= \text{even parity bit} \\ P_{\text{odd}} &= \text{odd parity bit} \end{aligned} \right. \end{gathered}$$
Örnek Çözüm
1011010 verisini ele alalım. 1 bitleri 1, 3, 4 ve 6. konumlarda yer alır → toplam 4 adet 1 vardır. \(4 \bmod 2 = 0\) olduğundan çift parite biti 0'dır (toplam zaten çift). Tek parite biti ise 1'dir; bu da toplamı beş 1 yapar — yani tek bir sayı.
Sıkça Sorulan Sorular
Parite hangi hatayı yakalar? Parite, tek sayıda (1, 3, 5…) ters dönmüş biti tespit eder. Çift sayıda hatayı tespit edemez ve hataları düzeltemez.
Çift mi tek parite mi daha iyi? Hata tespiti açısından birinin diğerine üstünlüğü yoktur; seçim, gönderici ile alıcı arasında üzerinde anlaşılan bir kuraldır. Bazı sistemler, tamamen sıfır olan bir hattın hata olarak algılanması için tek pariteyi tercih eder.
Parite biti kendisini de sayar mı? Evet. Parite, verideki 1'lerin toplam sayısı artı parite bitini ifade eder; formülün veri içindeki 1 sayısını kullanmasının nedeni de budur.
