Raoult Yasası Nedir?
Raoult yasası, fiziksel kimyanın temel ilkelerinden biridir ve çözünen bir maddenin çözücünün buhar basıncını nasıl etkilediğini açıklar. Bu yasaya göre, ideal bir çözeltinin üzerindeki çözücünün kısmi buhar basıncı, saf çözücünün buhar basıncı ile çözeltideki mol kesrinin çarpımına eşittir. Uçucu olmayan bir çözünen eklendiğinde çözücünün mol kesri 1'in altına düşer; bu nedenle çözeltinin buhar basıncı her zaman saf çözücününkinden daha düşüktür.
Bu Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır?
İki değer girin: çözücünün mol kesri (0 ile 1 arasında bir sayı) ve saf çözücünün buhar basıncı (genellikle mmHg cinsinden, ancak tutarlı kaldığınız sürece herhangi bir basınç birimi kullanılabilir). Hesaplayıcı, çözeltinin buhar basıncını ve buhar basıncındaki düşüşü, yani çözünenin basıncı ne kadar azalttığını verir.
Formülün Açıklaması
Temel denklem şudur:
$$P_{\text{çözelti}} = x_{\text{çözücü}} \times P^{\circ}_{\text{çözücü}}$$Burada \(x_{\text{çözücü}}\) çözücünün mol kesridir (çözücünün mol sayısının toplam mol sayısına bölümü), \(P^{\circ}_{\text{çözücü}}\) ise saf çözücünün buhar basıncıdır. Buhar basıncındaki düşüş ise basitçe
$$\Delta P = P^{\circ}_{\text{çözücü}} - P_{\text{çözelti}}$$olarak bulunur.
Çözümlü Örnek
Saf suyun buhar basıncının 100 mmHg olduğunu ve bir şeker çözeltisinde suyun mol kesrinin 0,80 olduğunu varsayalım. Bu durumda
$$P_{\text{çözelti}} = 0{,}80 \times 100 = 80 \text{ mmHg}$$olur. Buhar basıncındaki düşüş ise
$$100 - 80 = 20 \text{ mmHg}$$'dir.
Sıkça Sorulan Sorular
Raoult yasası tüm çözeltiler için geçerli midir? Yasa yalnızca ideal çözeltiler için tam olarak doğrudur. Gerçek çözeltiler, özellikle yüksek çözünen derişimlerinde sapma gösterir; ancak seyreltik çözeltiler için mükemmel bir yaklaşımdır.
Çözünen madde uçucu ise ne olur? Bu durumda her iki bileşen de buhar basıncına katkıda bulunur ve toplam basınç, her bileşenin kısmi basıncının toplamına eşittir (her biri kendi Raoult yasası terimiyle hesaplanır).
Hangi birimleri kullanmalıyım? Mol kesri boyutsuz olduğundan tutarlı kaldığınız sürece herhangi bir basınç birimi (mmHg, kPa, atm) kullanabilirsiniz. Sonuç, girdiğiniz birimle aynı birimde çıkar.