Okunabilirlik Skoru Hesaplama Aracı nedir?
Bu araç, bir metnin ne kadar kolay okunduğunu iki klasik okunabilirlik ölçütüyle değerlendirir: Flesch Reading Ease puanı ve Flesch-Kincaid Sınıf Düzeyi. Her ikisi de aynı iki veriye dayanır: ortalama cümle uzunluğu (cümle başına kelime) ve ortalama kelime uzunluğu (kelime başına hece). Eğitimde, yayıncılıkta, resmi yazışma standartlarında ve içerik pazarlamasında, bir metnin hedef kitlesine uygun olup olmadığını kontrol etmek için yaygın olarak kullanılır.
Önemli not: Flesch formülleri İngilizce metinler ve ABD okul sistemi (sınıf düzeyleri) düşünülerek geliştirilmiştir. Türkçenin hece ve cümle yapısı İngilizceden farklı olduğu için sonuçlar Türkçe metinlerde birebir aynı anlamı taşımayabilir; yine de İngilizce içerik hazırlarken veya çevirilerinizi değerlendirirken güvenilir bir referanstır.
Nasıl kullanılır?
Örnek metninizdeki toplam kelime, cümle ve hece sayısını belirleyip ilgili alanlara girin. Araç size 0 (çok zor) ile 100 (çok kolay) arasında bir Reading Ease puanı ve bir ABD sınıf düzeyi (grade level) verir. 60–70 aralığındaki bir Reading Ease puanı, çoğu yetişkin için anlaşılır, sade bir dile karşılık gelir; 8 sınıf düzeyi ise metni okuyabilmek için yaklaşık sekizinci sınıf düzeyinde bir okuma becerisinin gerektiğini gösterir.
Formül açıklaması
Flesch Reading Ease:
$$\text{Ease} = 206{,}835 - 1{,}015 \times \left(\text{kelime} \div \text{cümle}\right) - 84{,}6 \times \left(\text{hece} \div \text{kelime}\right)$$Puan ne kadar yüksekse metin o kadar kolay okunur. Flesch-Kincaid Sınıf Düzeyi:
$$\text{Grade} = 0{,}39 \times \left(\text{kelime} \div \text{cümle}\right) + 11{,}8 \times \left(\text{hece} \div \text{kelime}\right) - 15{,}59$$yaklaşık ABD okul sınıf düzeyini verir.
Örnek hesaplama
100 kelime, 5 cümle ve 150 hece için: kelime/cümle = 20, hece/kelime = 1,5.
$$\text{Ease} = 206{,}835 - 1{,}015 \times 20 - 84{,}6 \times 1{,}5 = 206{,}835 - 20{,}3 - 126{,}9 = 59{,}635$$$$\text{Grade} = 0{,}39 \times 20 + 11{,}8 \times 1{,}5 - 15{,}59 = 7{,}8 + 17{,}7 - 15{,}59 = 9{,}91$$Bu sonuç, oldukça standart, ortaokul sonu seviyesinde bir metne işaret eder.
Sık sorulan sorular
İyi bir Reading Ease puanı kaçtır? 60–70 sade ve anlaşılır bir dildir; 30'un altı çok zordur (akademik/hukuki metinler).
Heceleri nasıl sayarım? Her kelimedeki sesli harf seslerini sayabilir veya daha doğru sonuç için çevrimiçi bir hece sayacı kullanabilirsiniz.
Hangi puanı kullanmalıyım? Hızlı bir 0–100 değerlendirmesi için Reading Ease'i; belirli bir okul sınıfını ya da hedef kitleyi yakalamanız gerektiğinde sınıf düzeyini kullanın.
