En yakın onluğa yuvarlama nedir?
En yakın onluğa yuvarlama, bir sayının yerine ona en yakın 10'un katını koymak demektir; örneğin 0, 10, 20, 30 ve devamı. Bu, en sık kullanılan yuvarlama biçimlerinden biridir: sayıları sadeleştirmek, hızlı zihinsel tahminler yapmak ve düzgün, derli toplu rakamlar sunmak için işe yarar. Bu hesaplama aracı, ister tam sayı ister ondalıklı sayı olsun, bunu anında yapar.
Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Giriş kutusuna herhangi bir sayı yazmanız yeterli; araç size o sayının en yakın onluğa yuvarlanmış değerini verir. Pozitif sayılarda, negatif sayılarda ve ondalıklı sayılarda sorunsuz çalışır. Sonuç her zaman, girdiğiniz değere en yakın 10'un katıdır.
Formül açıklaması
Kural şudur:
$$\text{Sonuç} = \left\lfloor \frac{\text{Sayı}}{10} \right\rceil \times 10$$Önce sayıyı 10'a bölersiniz, ardından çıkan sonucu en yakın tam sayıya yuvarlarsınız (0–4 arası rakamlar aşağı, 5–9 arası rakamlar yukarı yuvarlanır) ve son olarak 10 ile çarparak eski büyüklüğüne döndürürsünüz. Belirleyici basamak birler basamağıdır: 5 veya daha büyükse yukarı, değilse aşağı yuvarlanır.
Örnek çözüm
47 sayısını ele alalım. 10'a bölünce \(4{,}7\) elde edilir, bu 5'e yuvarlanır, sonra 10 ile çarpılınca 50 bulunur:
$$\left\lfloor \frac{47}{10} \right\rceil \times 10 = 5 \times 10 = 50$$Birler basamağı (7) 5'ten büyük olduğu için 47, 50'ye yukarı yuvarlanır. Buna karşılık 43'ün birler basamağı 3 olduğundan 40'a aşağı yuvarlanır.
Sık sorulan sorular
25 gibi 5 ile biten bir sayı ne olur? Standart "yarımı yukarı yuvarla" kuralına göre 25, 30'a yuvarlanır.
Ondalıklı sayılarda çalışır mı? Evet. Örneğin \(12{,}4\) sayısı 10'a, \(16{,}8\) sayısı ise 20'ye yuvarlanır.
Negatif sayılar nasıl ele alınır? Onlar da en yakın onluğa yuvarlanır; örneğin -47 sayısı -50'ye, -43 sayısı ise -40'a yuvarlanır.
Farklı Türdeki Sayıların Yuvarlanması Karşılaştırması
En yakın onluğa yuvarlamak için 10'a bölün, en yakın tam sayıya yuvarlayın, ardından 10 ile çarpın: \(\text{Yuvarlanmış} = \operatorname{round}(n/10) \times 10\). Birler basamağı sonucu belirler. 0–4 rakamları aşağı, 5–9 rakamları yukarı yuvarlanır ve birler basamağı tam olarak 5 ise (sonrasında hiçbir şey yoksa) bu bir eşitliktir. Tablo, yaygın okul kuralını, yarıyı yukarı yuvarlama kuralını kullanır.
| Girdi | En yakın 10'a yuvarlanmış | Not |
|---|---|---|
| 47 | 50 | Birler basamağı 7, 5 veya daha fazla olduğu için yukarı yuvarlanır. |
| 43 | 40 | Birler basamağı 3, 5'ten küçük olduğu için aşağı yuvarlanır. |
| 45 | 50 | Tam eşitlik, yarıyı yukarı yuvarlama 50 verir. |
| 0.4 | 0 | 10'un en yakın katı 0'dır. |
| 5 | 10 | Tam eşitlik, yarıyı yukarı yuvarlama 10 verir. Yarıyı en yakın çifte yuvarlama 0 verir. |
| 12.4 | 10 | Yalnızca birler basamağı (2) önemlidir; ondalıklar burada sonucu değiştirmez. |
| 16.8 | 20 | 16.8, 10'a göre 20'ye daha yakındır. |
| 1,234 | 1,230 | Birler basamağı 4, bu yüzden aşağı yuvarlanır. |
| -43 | -40 | -43, -40'a 3, -50'ye 7 uzaklıktadır. |
| -47 | -50 | -47, -50'ye daha yakındır. |
| -45 | -40 veya -50 | Eşitlik. Yarıyı yukarı yuvarlama (+∞ yönünde) -40 verir. Yarıyı sıfırdan uzağa yuvarlama -50 verir. |
Negatif eşitlikler ve farklı kurallar
-45 gibi negatif bir eşitlik tam olarak -50 ile -40 arasındadır, bu yüzden cevap kurala bağlıdır:
- Yarıyı yukarı yuvarlama (+∞ yönünde): -45 → -40. JavaScript'in
Math.roundfonksiyonu bu şekilde davranır, dolayısıylaMath.round(-45/10)*10-40 verir. - Yarıyı sıfırdan uzağa yuvarlama: -45 → -50. Bu, Excel'in
ROUNDfonksiyonu gibi birçok elektronik tabloda ve birçok ders kitabında kullanılan yaygın kuraldır. - Yarıyı en yakın çifte yuvarlama (bankacı yuvarlaması): -45 → -40, 45 → 40 ve 55 → 60. Python 3'teki
round(45, -1)bu şekilde çalışır.
45 ve 5 gibi pozitif eşitlikler, hem yarıyı yukarı yuvarlama hem de yarıyı sıfırdan uzağa yuvarlama kurallarında yukarı yuvarlanır. Yalnızca negatif eşitlikler ve en yakın çifte yuvarlama farklı sonuçlar üretir. Kurallar araçlar ve programlama dilleri arasında farklılık gösterir, bu yüzden 5 ile biten değerler önemli olduğunda yazılımınızın veya dersinizin hangi kuralı kullandığını kontrol edin.