Công cụ này làm được gì?
Máy tính này được xây dựng dành cho nhà ở tại Hoa Kỳ. Công cụ dựa trên các vùng khí hậu của Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) và mức R-value gác mái do ENERGY STAR khuyến nghị: R30 cho Vùng 1, R49 cho Vùng 2 và 3, R60 cho Vùng 4 đến 7. Đây là các con số tham khảo phổ biến và có thể khác với quy chuẩn xây dựng tại địa phương, vì vậy hãy kiểm tra quy định của nơi bạn ở trước khi mua vật liệu. Nếu ở Việt Nam hoặc quốc gia khác, các vùng khí hậu và tiêu chuẩn này không áp dụng trực tiếp; bạn có thể tự nhập R-value mục tiêu của riêng mình.
Cách sử dụng
Nhập diện tích sàn gác mái, chọn vùng khí hậu, sau đó mô tả lớp cách nhiệt hiện có (loại và độ dày tính bằng inch). Tiếp theo, chọn loại vật liệu cách nhiệt mới bạn định bổ sung. Công cụ sẽ trả về độ dày cần thêm (inch), tổng độ dày hoàn thiện, phần trăm mục tiêu đã đạt được và thể tích vật liệu mới (feet khối).
Giải thích công thức
R-value đo khả năng cản trở dòng nhiệt, và với một lớp vật liệu đồng nhất, giá trị này tỷ lệ thuận với độ dày. R-value hiện có bằng độ dày hiện có nhân với R trên mỗi inch của vật liệu đó. Phần còn thiếu được chia cho R trên mỗi inch của vật liệu mới:
$$d_{\text{add}} = \max\left(0,\ \frac{R_{\text{target}} - d_{\text{existing}} \times r_{\text{existing}}}{r_{\text{new}}}\right)$$Thể tích khi đó là \(V = A \times d_{\text{add}} / 12\), trong đó \(A\) là diện tích tính bằng feet vuông và độ dày tính bằng inch. Các giá trị R trên mỗi inch thường dùng: xơ cellulose thổi 3,5; sợi thủy tinh thổi 2,5; tấm sợi thủy tinh 3,2; bọt phun ô hở 3,7 và bọt phun ô kín 6,5.
Ví dụ minh họa
Một gác mái 1.000 sq ft ở Vùng 4 chưa có lớp cách nhiệt nào và bạn dự định thổi cellulose. Mục tiêu là R60:
$$d_{\text{add}} = \frac{60 - 0}{3.5} = 17.14\,\text{in}$$$$V = \frac{1000 \times 17.14}{12} = 1428.6\,\text{ft}^3$$Tức là khoảng 17 inch cellulose, tương đương khoảng 1.429 feet khối vật liệu.
Giá trị R trên mỗi inch theo loại cách nhiệt
Bảng liệt kê giá trị R trên mỗi inch điển hình của các loại vật liệu cách nhiệt áp mái phổ biến và độ dày cần thiết để đạt ba mức mục tiêu thường gặp. Độ dày được tính theo công thức \(d = R_{mục\ tiêu} / r_{mỗi\ inch}\). Các giá trị chỉ mang tính tham khảo và khác nhau tùy theo nhà sản xuất, mật độ và chất lượng thi công, vì vậy hãy kiểm tra nhãn sản phẩm hoặc bảng định mức để có con số chính xác.
| Loại vật liệu cách nhiệt | R trên mỗi inch | Inch cho R30 | Inch cho R49 | Inch cho R60 |
|---|---|---|---|---|
| Xenlulo thổi | 3.5 | 8.6 | 14.0 | 17.1 |
| Sợi thủy tinh thổi | 2.5 | 12.0 | 19.6 | 24.0 |
| Sợi thủy tinh dạng tấm (batt) | 3.2 | 9.4 | 15.3 | 18.8 |
| Xốp phun hở ô | 3.7 | 8.1 | 13.2 | 16.2 |
| Xốp phun kín ô | 6.5 | 4.6 | 7.5 | 9.2 |
Vật liệu cách nhiệt dạng rời sẽ lún xẹp theo thời gian, nên độ dày thực tế sau khi lắp đặt thường dày hơn một chút so với mức tối thiểu được nêu. Các giá trị inch được làm tròn đến một chữ số thập phân.
Giá trị R áp mái khuyến nghị theo vùng khí hậu
Đây là các khuyến nghị của ENERGY STAR cho mái nhà tại Hoa Kỳ, dựa trên các vùng khí hậu của Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE). Các khu vực ví dụ chỉ mang tính tương đối, vì ranh giới vùng thường theo đường ranh giới quận và một bang có thể trải qua nhiều vùng khác nhau.
| Vùng khí hậu DOE | Giá trị R áp mái khuyến nghị | Khu vực ví dụ |
|---|---|---|
| 1 | R30 | Hawaii, mũi phía nam của Florida, Puerto Rico |
| 2 | R49 | Vùng ven Vịnh Mexico, miền nam Texas, phần lớn Florida, miền nam Arizona |
| 3 | R49 | Georgia, Alabama, Carolina, miền bắc Texas, miền nam California |
| 4 | R60 | Virginia, Kentucky, Missouri, Maryland, vùng ven biển Tây Bắc Thái Bình Dương |
| 5 | R60 | Illinois, Ohio, Pennsylvania, Nebraska, Colorado, phần phía bắc bang New York |
| 6 | R60 | Minnesota, Wisconsin, Montana, Vermont, Maine |
| 7 | R60 | Bắc Minnesota, bắc Maine, một phần Alaska |
Các con số này chỉ là khuyến nghị, không phải yêu cầu pháp lý bắt buộc. Quy chuẩn xây dựng địa phương hoặc chương trình hoàn tiền của đơn vị cung cấp điện có thể yêu cầu giá trị R khác, vì vậy hãy kiểm tra với sở xây dựng địa phương. Bạn cũng có thể nhập giá trị R mục tiêu tùy chỉnh trong máy tính.
Câu hỏi thường gặp
Vật liệu cách nhiệt dạng xơ rời có bị lún không?
Có. Cellulose và sợi thủy tinh thổi sẽ lún dần theo thời gian, nên thợ thi công thường tính theo độ dày sau khi lún được in trên bảng hướng dẫn độ phủ ở bao bì. Hãy xem kết quả là độ dày sau lún mà bạn muốn đạt được.
Tôi có thể kết hợp nhiều loại vật liệu cách nhiệt không?
Được. R-value của các lớp xếp chồng sẽ cộng lại với nhau, và máy tính này cũng tính lớp cũ cộng lớp mới theo cách đó. Hãy tránh nén lớp cũ, vì như vậy sẽ làm giảm R trên mỗi inch của nó.
Có cần tính đến việc làm kín khí không?
Vật liệu cách nhiệt phát huy hiệu quả tốt nhất sau khi các khe hở rò khí quanh dây điện, ống dẫn và cửa hầm gác mái đã được bịt kín. Máy tính này chỉ tính khả năng cản nhiệt, không bao gồm rò khí hay thông gió.