Máy tính công thức pha dung dịch đệm

Máy tính công thức pha dung dịch đệm

Đang tăng trưởng AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

r=10(pH−pKa)nbazơ=Ctổng·r1+r·Vnaxit=Ctổng·11+r·V\begin{gathered} r = 10^{\left(\text{pH} - \text{pKa}\right)} \\[0.6em] n_{\text{bazơ}} = {{\text{C}_{\text{tổng}}}}\cdot\frac{r}{1+r}\cdot\text{V} \qquad n_{\text{axit}} = {{\text{C}_{\text{tổng}}}}\cdot\frac{1}{1+r}\cdot\text{V} \end{gathered}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Lượng bazơ liên hợp cần dùng (A−)
0,0500
mol
Lượng axit (HA) cần dùng 0,0500 mol
Lượng bazơ liên hợp (A−) cần dùng 0,0500 mol
Nồng độ axit 0,0500 mol/L
Nồng độ bazơ liên hợp 0,0500 mol/L
Tỉ lệ bazơ/axit 1,0000

Báo lỗi nội dung trang này

Công cụ này làm được gì?

Máy tính công thức pha dung dịch đệm cho bạn biết chính xác cần bao nhiêu axit yếu và bao nhiêu bazơ liên hợp của nó để pha ra dung dịch có pH mong muốn ở một thể tích cho trước. Công cụ dựa trên phương trình Henderson-Hasselbalch — mô hình chuẩn mô tả hoạt động của hệ đệm, được dùng phổ biến trong phòng thí nghiệm hóa phân tích, hóa sinh và sinh học phân tử.

Giải thích công thức

Dung dịch đệm chống lại sự thay đổi pH nhờ chứa đồng thời một lượng đáng kể axit yếu \(\text{HA}\) và bazơ liên hợp \(\text{A}^-\) của nó. Tỉ lệ giữa hai cấu tử này quyết định pH:

$$\text{pH} = \text{p}K_a + \log_{10}\left(\frac{[\text{A}^-]}{[\text{HA}]}\right)$$

Biến đổi lại, ta thu được tỉ lệ bazơ trên axit \(r\); từ đó chia tổng nồng độ đệm \(C_\text{total}\) thành hai phần:

$$r = 10^{(\text{pH}-\text{p}K_a)}, \qquad [\text{A}^-] = C_\text{total}\cdot\frac{r}{1+r}, \qquad [\text{HA}] = C_\text{total}\cdot\frac{1}{1+r}$$

Nhân mỗi nồng độ với thể tích \(V\) (tính bằng lít) là ra số mol axit và bazơ cần cân.

Cốc thủy tinh kèm thanh tỉ lệ chia thành phần axit và phần bazơ liên hợp
Dung dịch đệm là hỗn hợp axit yếu và bazơ liên hợp của nó, với tỉ lệ r = 10^(pH - pKa).

Cách sử dụng

Nhập pH mục tiêu, giá trị \(\text{p}K_a\) của axit, tổng nồng độ đệm theo mol/L và thể tích cuối cùng theo lít. Công cụ sẽ trả về tỉ lệ bazơ/axit, nồng độ của từng cấu tử và số mol axit cùng bazơ liên hợp bạn cần dùng để pha dung dịch đệm.

Quảng cáo

Ví dụ minh họa

Giả sử bạn cần pha 0,5 L dung dịch đệm axetat 0,2 mol/L ở \(\text{pH}=5.76\), với \(\text{p}K_a=4.76\). Trước hết tính tỉ lệ:

$$r = 10^{(5.76-4.76)} = 10^{1} = 10$$

Sau đó tính nồng độ và số mol:

$$[\text{A}^-] = 0.2\times\frac{10}{11} = 0.1818\ \text{mol/L},\quad [\text{HA}] = 0.2\times\frac{1}{11} = 0.0182\ \text{mol/L}$$$$n_{\text{A}^-} = 0.1818\times 0.5 = 0.0909\ \text{mol},\quad n_{\text{HA}} = 0.0182\times 0.5 = 0.0091\ \text{mol}$$
Đường cong đệm hình chữ S biểu diễn pH theo tỉ lệ bazơ, có đánh dấu điểm giữa nơi pH bằng pKa
Khi pH bằng pKa, lượng axit và bazơ liên hợp bằng nhau — đây là tâm của vùng đệm.

Câu hỏi thường gặp

Công cụ có tính đến lực ion không? Không. Máy tính dùng dạng lý tưởng của phương trình Henderson-Hasselbalch; với các thí nghiệm đòi hỏi độ chính xác cao, bạn nên hiệu chỉnh \(\text{p}K_a\) theo hệ số hoạt độ.

Vùng đệm hiệu quả nhất là bao nhiêu? Dung dịch đệm hoạt động tốt nhất trong khoảng \(\text{p}K_a \pm 1\), tương ứng với tỉ lệ bazơ/axit nằm trong khoảng 0,1 đến 10.

Có thể quy đổi số mol sang gam không? Được. Bạn chỉ cần nhân số mol của mỗi cấu tử với khối lượng mol của nó.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Hóa học

Xem tất cả máy tính Hóa học