Công cụ tính kích thước mô hình tỷ lệ là gì?
Công cụ này giúp bạn quy đổi một số đo ngoài đời thực sang kích thước tương ứng trên mô hình thu nhỏ. Dù bạn chơi diorama, lắp ráp mô hình quân sự, làm đường ray xe lửa mini, nhà búp bê hay sa bàn kiến trúc, mọi chi tiết đều phải thu nhỏ theo cùng một tỷ lệ thì khung cảnh mới trông chân thực. Chỉ cần nhập kích thước thật, chọn đơn vị và gõ mẫu số của tỷ lệ — công cụ sẽ trả về kích thước mô hình chính xác.
Cách sử dụng
1. Nhập kích thước ngoài đời thực (ví dụ một người cao 1800 mm). 2. Chọn đơn vị tương ứng với giá trị bạn nhập. 3. Nhập mẫu số của tỷ lệ: với 1:35 gõ 35, với 1:87 (xe lửa khổ HO) gõ 87, với 1:144 gõ 144. Kết quả hiển thị kích thước mô hình theo đơn vị bạn chọn, kèm theo giá trị quy đổi sang milimét cho tiện tham khảo.
Giải thích công thức
Tỷ lệ 1:N nghĩa là một đơn vị trên mô hình bằng N đơn vị ngoài đời thực. Để tìm kích thước mô hình, bạn chỉ cần chia kích thước thật cho N:
$$\text{kích thước mô hình} = \text{kích thước thật} \div N$$
Vì vậy, khi mẫu số của tỷ lệ tăng gấp đôi thì mọi số đo trên mô hình giảm đi một nửa. Phép quy đổi này tuyến tính, nên chỉ một tỷ lệ duy nhất đã chi phối cả chiều cao, chiều rộng lẫn chiều sâu.
Ví dụ minh họa
Giả sử một chiếc xe tăng dài 7000 mm và bạn lắp theo tỷ lệ 1:35. Khi đó chiều dài mô hình = $$7000 \div 35 = 200\ \text{mm}$$ Một figure cao 1,8 m (1800 mm) ở tỷ lệ 1:35 sẽ thành \(1800 \div 35 \approx 51{,}4\ \text{mm}\), đúng tầm chiều cao quen thuộc của các figure chơi game cỡ 54 mm.
Tỷ lệ mô hình phổ biến và công dụng thường gặp
Tỷ lệ 1:N có nghĩa là một đơn vị trên mô hình đại diện cho N đơn vị trên vật thật. Kích thước mô hình bằng kích thước thật chia cho N, hoặc tương đương bằng kích thước thật nhân với hệ số thập phân 1/N. Bảng này sử dụng một vật thật dài hoặc cao 1800 mm (1,8 m), xấp xỉ chiều cao của một người trưởng thành. Công dụng thường gặp chỉ mang tính khái quát và khác nhau tùy theo nhà sản xuất và khu vực.
| Tỷ lệ | Hệ số thập phân (1/N) | Vật thật 1800 mm trở thành (mm) | Công dụng thường gặp |
|---|---|---|---|
| 1:12 | 0.08333 | 150 | Nhà búp bê thu nhỏ, tượng lớn |
| 1:16 | 0.06250 | 112.5 | Tượng lớn, mô hình nông trại và công trình xây dựng |
| 1:24 | 0.04167 | 75 | Mô hình ô tô |
| 1:32 | 0.03125 | 56.25 | Tượng nhỏ, phương tiện, một số đường ray mô hình |
| 1:35 | 0.02857 | 51.43 | Xe bọc thép và tượng quân sự |
| 1:43 | 0.02326 | 41.86 | Ô tô đúc khuôn kim loại |
| 1:48 | 0.02083 | 37.5 | Máy bay, đường ray khổ O (Mỹ) |
| 1:72 | 0.01389 | 25 | Bộ lắp ráp máy bay, xe quân sự nhỏ |
| 1:76 | 0.01316 | 23.68 | Đường ray khổ OO (Anh) |
| 1:87 | 0.01149 | 20.69 | Đường ray khổ HO |
| 1:144 | 0.00694 | 12.5 | Máy bay nhỏ, tàu thuyền |
| 1:160 | 0.00625 | 11.25 | Đường ray khổ N |
| 1:220 | 0.00455 | 8.18 | Đường ray khổ Z |
Các giá trị được làm tròn đến hai chữ số thập phân (hệ số làm tròn đến bốn hoặc năm chữ số có nghĩa).
Cùng một vật ở các tỷ lệ khác nhau
Mỗi kết quả là chiều dài thật tính bằng mm chia cho N. Các kích thước thật là 1,8 m = 1800 mm (tượng người), 4,0 m = 4000 mm (ô tô) và 7,0 m = 7000 mm (chiều dài xe tăng). Tất cả kết quả đều tính bằng milimét, làm tròn đến hai chữ số thập phân.
| Tỷ lệ | Tượng 1800 mm | Ô tô 4000 mm | Xe tăng 7000 mm |
|---|---|---|---|
| 1:12 | 1800 ÷ 12 = 150 | 4000 ÷ 12 = 333.33 | 7000 ÷ 12 = 583.33 |
| 1:35 | 1800 ÷ 35 = 51.43 | 4000 ÷ 35 = 114.29 | 7000 ÷ 35 = 200 |
| 1:72 | 1800 ÷ 72 = 25 | 4000 ÷ 72 = 55.56 | 7000 ÷ 72 = 97.22 |
| 1:87 | 1800 ÷ 87 = 20.69 | 4000 ÷ 87 = 45.98 | 7000 ÷ 87 = 80.46 |
| 1:144 | 1800 ÷ 144 = 12.5 | 4000 ÷ 144 = 27.78 | 7000 ÷ 144 = 48.61 |
Ví dụ minh họa: một xe tăng dài 7 m ở tỷ lệ 1:72 cho \(\frac{7000\ \text{mm}}{72} \approx 97.22\ \text{mm}\). Lưu ý rằng cùng một vật thật sẽ thu nhỏ theo tỷ số của hai tỷ lệ, vì vậy mô hình tỷ lệ 1:35 dài gấp khoảng hai lần mô hình tỷ lệ 1:72 của cùng một đối tượng.
Bảng tham chiếu chuyển đổi milimét, xentimét và inch
Bộ chọn đơn vị trong máy tính chuyển đổi dữ liệu nhập của bạn sang milimét bằng các hệ số chính xác sau:
- 1 in = 25,4 mm (chính xác)
- 1 ft = 304,8 mm (chính xác, 12 in)
- 1 cm = 10 mm
- 1 m = 1000 mm
Vì vậy công thức là \(\text{Mô hình (mm)} = \frac{\text{Thật} \times k}{N}\), trong đó k là hệ số của đơn vị đã chọn và N là số tỷ lệ. Ví dụ: 6 ft ở tỷ lệ 1:35 cho \(\frac{6 \times 304.8}{35} = \frac{1828.8}{35} \approx 52.25\ \text{mm}\).
| Milimét | Xentimét | Inch (xấp xỉ) |
|---|---|---|
| 10 mm | 1 cm | 0.39 in |
| 25.4 mm | 2.54 cm | 1 in (chính xác) |
| 50 mm | 5 cm | 1.97 in |
| 100 mm | 10 cm | 3.94 in |
| 150 mm | 15 cm | 5.91 in |
| 200 mm | 20 cm | 7.87 in |
Để chuyển milimét sang inch, chia cho 25.4. Các giá trị inch ở đây được làm tròn đến hai chữ số thập phân.
Câu hỏi thường gặp
1:35 nghĩa là gì? Nghĩa là mô hình có kích thước bằng 1/35 vật thật — hãy chia mọi số đo thực tế cho 35.
Tôi có thể tính ngược từ kích thước mô hình ra kích thước thật không? Có — chỉ cần nhân kích thước mô hình với N thay vì chia. Công cụ này tính ra kích thước mô hình; muốn ra kích thước thật thì làm ngược lại phép tính.
Tôi dùng được những đơn vị nào? Milimét, centimét, mét, inch và feet. Kết quả giữ nguyên đơn vị bạn chọn, đồng thời hiển thị thêm milimét để bạn cắt chi tiết được chính xác hơn.