Máy Tính Tốc Độ Tàu Chiếm Nước (Hull Speed)

Máy Tính Tốc Độ Tàu Chiếm Nước (Hull Speed)

Dẫn đầu AI Skill PRO

Nhập phép tính

Dùng 1.34 cho hull speed kinh điển của tàu chiếm nước. Thân tàu nặng, đầy đặn thường gần với 1.2; thân tàu chiếm nước nhẹ, mũi lái thanh mảnh có thể đạt 1.4-1.5 trước khi lực lướt bắt đầu chiếm ưu thế.

Công thức

Vhull=Tỷ số tốc độ–chiều dài×LWL (ft)kntrong đó{Vmph=1.15078×VhullVkm/h=1.852×VhullDngày=24×Vhull\begin{gathered} V_{\text{hull}} = \text{Tỷ số tốc độ–chiều dài} \times \sqrt{\text{LWL (ft)}} \;\text{kn} \\[1.5em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} V_{\text{mph}} &= 1.15078 \times V_{\text{hull}} \\ V_{\text{km/h}} &= 1.852 \times V_{\text{hull}} \\ D_{\text{ngày}} &= 24 \times V_{\text{hull}} \end{aligned} \right. \end{gathered}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Tốc độ thân tàu tối đa
6,7
knot (hải lý/giờ)
Tốc độ thân tàu (mph) 7,71 mph
Tốc độ thân tàu (km/h) 12,41 km/h
Chiều dài đường nước đã dùng 25 ft (7,62 m)
Quãng đường đi được trong 24 giờ ở hull speed 160,8 hải lý
Tỷ số tốc độ–chiều dài đã áp dụng 1,34
Hull speed là ngưỡng trần trên thực tế, không phải một bức tường cứng. Đẩy tàu chiếm nước vượt qua ngưỡng này đòi hỏi công suất tăng vọt vì con tàu phải trèo lên chính sóng mũi của nó, vì vậy hãy lên kế hoạch hành trình ở khoảng 80-90% con số này.

Báo lỗi nội dung trang này

Công cụ này tính gì?

Tàu chiếm nước (displacement boat) di chuyển bằng cách gạt nước sang hai bên chứ không trượt lên trên mặt nước. Càng tăng tốc, con sóng do thân tàu tạo ra càng dài; khi bước sóng đó dài bằng chính thân tàu, con tàu gần như bị "mắc" trong hõm sóng do mình sinh ra. Tốc độ tại thời điểm này được gọi là hull speed (tốc độ giới hạn thân tàu), và trên thực tế đó là tốc độ tối đa của mọi thuyền buồm không lướt, tàu trawler, tàu chạy kênh đào hay xuồng kiểu truyền thống. Công cụ này tính hull speed từ đúng một kích thước quan trọng nhất: chiều dài đường nước (LWL), chứ không phải chiều dài toàn bộ thân tàu.

Hình chiếu cạnh của thân tàu lượng giãn nước, có đánh dấu chiều dài đường nước
Chiều dài đường nước (LWL) là chiều dài thân tàu đo tại mực nước, không phải chiều dài toàn bộ, và đây là giá trị quyết định tốc độ thân tàu.

Giải thích công thức

Hull speed xuất phát từ cơ học sóng ở vùng nước sâu, nơi tốc độ truyền sóng tỉ lệ với căn bậc hai của bước sóng:

$$V_{\text{hull}} = C \times \sqrt{L_{WL}}$$

Trong đó \(V_{\text{hull}}\) = tốc độ tính bằng knot (hải lý/giờ), \(L_{WL}\) = chiều dài đường nước tính bằng feet, còn \(C\) = tỷ số tốc độ–chiều dài, theo kinh điển là \(1.34\). Những thân tàu nặng, mũi và lái đầy đặn thường ứng xử gần với \(C = 1.2\); còn thân tàu chiếm nước nhẹ, thanh mảnh có thể vươn tới \(C = 1.4\) hoặc \(1.5\). Nếu bạn nhập số đo bằng mét, máy tính sẽ quy đổi trước theo \(1\,\text{m} = 3.28084\,\text{ft}\).

Quảng cáo
Con tàu ở tốc độ thân tàu, đỉnh sóng mũi ở mũi tàu và đỉnh sóng kế tiếp ở đuôi tàu
Ở tốc độ thân tàu, bước sóng của sóng mũi bằng chiều dài đường nước, nên con tàu nằm gọn trong bụng sóng của chính nó.

Ví dụ tính cụ thể

Lấy một chiếc thuyền buồm du ngoạn có đường nước dài 25 ft và hệ số tiêu chuẩn:

$$V_{\text{hull}} = 1.34 \times \sqrt{25} = 1.34 \times 5 = 6.7\,\text{knots}$$

Quy đổi sang các đơn vị khác: \(6.7 \times 1.15078 = 7.71\,\text{mph}\) và \(6.7 \times 1.852 = 12.41\,\text{km/h}\). Chạy máy liên tục cả ngày, con tàu đi được \(6.7 \times 24 = 160.8\) hải lý — một con số rất hữu ích khi lên kế hoạch hành trình.

Tỷ Lệ Tốc Độ-Chiều Dài (C) Theo Loại Thân Tàu

Công thức tốc độ thân tàu \(V_{\text{thân tàu}} = C \times \sqrt{L_{WL}}\) (nút, với \(L_{WL}\) tính bằng feet) không phải là một định luật cố định duy nhất — hệ số \(C\) là tỷ lệ tốc độ-chiều dài mà tại đó một thân tàu nhất định không còn có thể leo lên sóng mũi của chính nó một cách kinh tế. Những thân tàu đầy đủ hơn, nặng hơn, đầu tù hơn chậm lại ở \(C\) thấp hơn; những thân tàu dài, mảnh khảnh, đầu nhọn vượt quá giá trị cổ điển.

Giá trị cổ điển \(C = 1.34\) xuất phát từ mối liên hệ tốc độ sóng trọng lực ở nước sâu. Một sóng bề mặt tự do có bước sóng \(\lambda\) di chuyển với tốc độ \(c = \sqrt{g\lambda / 2\pi}\); đặt bước sóng bằng chiều dài đường nước cho \(V = \sqrt{g L_{WL}/2\pi}\), và chuyển đổi \(g = 32.174\ \text{ft/s}^2\) thành nút trên căn bậc hai foot cho

$$C = \sqrt{\frac{g}{2\pi}} \div 1.68781 = \frac{2.2628}{1.68781} \approx 1.34$$

Vì vậy \(C = 1.34\) đơn giản là tốc độ mà tại đó hệ thống sóng ngang của tàu có bước sóng bằng chiều dài đường nước của nó — một số Froude \(Fr \approx 0.40\). Hình dáng thân tàu quyết định mức độ gần gũi của một tàu thực tế tiếp cận hoặc vượt quá số đó. Tỷ lệ chìm/chiều dài được trích dẫn dưới đây là dạng đơn vị tiếng Anh phổ biến \(DLR = \Delta_{\text{tấn dài}} / (0.01\,L_{WL\,\text{ft}})^3\), được sử dụng rộng rãi trong thực hành thiết kế du thuyền của Mỹ và Anh.

Loại thân tàu / mô tả Điển hình \(C\) Đặc tính hình dáng Ghi chú
Những tàu giải trị truyền thống nặng full-keel, tàu kênh đào và tàu hẹp, tàu bè, tàu làm việc nặng 1.15 – 1.25 DLR rất cao (khoảng 350+), bilges đầy đủ, đầu tù hoặc giống như tàu bè, rộng so với chiều dài; những tàu kênh đào được làm chậm thêm bởi nước nông, hạn chế Những thân tàu này tạo ra một sóng mũi dốc, gãy tại \(1.34\sqrt{L_{WL}}\). Sử dụng \(C \approx 1.2\) để ước tính hành trình thực tế; những tàu kênh đào trong các kênh hạn chế thường bị giới hạn thêm bởi các quy tắc tốc độ và sóng bờ, chứ không phải bởi thân tàu cả.
Những tàu buồm chìm cổ điển và trung bình, du thuyền kéo lưới chìm, những tàu máy buồm, những thân tàu kiểu thuyền cứu hộ ≈ 1.34 DLR trung bình (khoảng 250 – 350), đầu cân bằng, tỷ lệ mũi/chiều dài khoảng 1:3 đến 1:3,5 Giá trị tham chiếu xuất phát từ Froude và giá trị mặc định cho hầu hết các trích dẫn tốc độ thân tàu. Một tàu kéo lưới được cung cấp đủ năng lượng có thể duy trì con số này; một tàu buồm chỉ đạt được nó trong gió mới tươi, vì công suất cần thiết tăng rất dốc trong phần cuối cùng của một nút.
Những thân tàu chìm nhẹ, đầu nhọn; những dạng chìm dài mảnh khảnh như những thân tàu catamaran, vỏ chèo, canoe đua và demihulls catamaran hẹp 1.4 – 1.5 (những thân tàu mảnh khảnh cao hơn nhiều) DLR thấp (khoảng 150 – 250 hoặc ít hơn), đầu vào và ra tốt, tỷ lệ chiều dài/mũi cao — những thân tàu catamaran thường là 8:1 đến 12:1 hoặc hơn Những đầu tốt làm cho một sóng nhỏ hơn, vì vậy thân tàu trượt qua rào cản danh định. Đối với những thân tàu rất mảnh khảnh (tỷ lệ chiều dài/mũi trên khoảng 10) giới hạn tạo sóng trở nên rất yếu đến nỗi khái niệm tốc độ thân tàu mất ý nghĩa — một vỏ chèo đua hoặc một tàu chèo đại dương bị giới hạn bởi công suất có sẵn, không phải bởi \(\sqrt{L_{WL}}\).
Những thân tàu bán chìm / bán lên mặt (những du thuyền máy nhanh, tàu lái, nhiều phà nhanh) 1.6 – 2.0+ Những chines cứng hoặc mềm, các phần phía sau phẳng, transom chìm, công suất lắp đặt đủ Ngoài phạm vi hiệu lực của công thức. Những thân tàu này tạo ra lực nâng động và vượt qua chỗ gò với đủ công suất thay vì bị dừng lại. Nhập \(C\) trên khoảng 1.5 tạo ra một số mà công thức không bao giờ được dẫn xuất.
Những thân tàu lên mặt (những tàu chạy nhanh, tàu thể thao, RIBs) Không áp dụng Đáy phẳng hoặc chữ V, chines, tỷ lệ công suất trên trọng lượng cao Khi lên mặt, tàu được hỗ trợ chủ yếu bởi lực nâng hydrodynamic, không phải lực nổi, vì vậy tốc độ tỷ lệ với công suất, tải trọng và deadrise — \(\sqrt{L_{WL}}\) không có giá trị dự đoán. Sử dụng một phương pháp tốc độ lên mặt (ví dụ: công thức Crouch) thay thế.

Hai cảnh báo thực tế. Thứ nhất, tốc độ thân tàu là một điểm gói mềm kinh tế, không phải là bức tường: với đủ công suất, một thân tàu chìm có thể vượt quá nó, và lướt xuống mặt sóng, một tàu buồm thường xuyên làm — nó chỉ đơn giản tốn công suất không cân xứng hoặc năng lượng sóng mượn. Thứ hai, công thức giả định nước sâu, không hạn chế; ở nước nông, tốc độ sóng giới hạn giảm về \(\sqrt{g h}\) (nơi \(h\) là độ sâu), đó là lý do chính xác tại sao cùng một tàu cảm thấy chậm chạp và kéo theo một dòng nước to ở một kênh đào nông.

Tốc Độ Thân Tàu Theo Chiều Dài Đường Nước

Tất cả các con số nút dưới đây là \(C \times \sqrt{L_{WL}}\) với \(L_{WL}\) tính bằng feet, chuyển đổi với 1 nút = 1.15078 dặm/giờ = 1.852 km/h. Cột 24 giờ đơn giản là \(24 \times V_{\text{thân tàu}}\) tính bằng hải lý — chạy một ngày tốt nhất theo lý thuyết tại \(C = 1.34\), hữu ích như một giới hạn trên cho lập kế hoạch hành trình.

LWL (feet) LWL (m) Tốc độ thân tàu, C = 1.34 (nút) dặm/giờ km/h Chạy 24 giờ (hải lý) Thân tàu nặng, C = 1.2 (nút)
12 3.66 4.64 5.34 8.60 111 4.16
16 4.88 5.36 6.17 9.93 129 4.80
20 6.10 5.99 6.90 11.10 144 5.37
25 7.62 6.70 7.71 12.41 161 6.00
30 9.14 7.34 8.44 13.59 176 6.57
35 10.67 7.93 9.12 14.68 190 7.10
40 12.19 8.47 9.75 15.70 203 7.59
50 15.24 9.48 10.90 17.55 227 8.49
65 19.81 10.80 12.43 20.01 259 9.67

Kiểm tra tính toán trên hàng 30 feet:

$$V_{\text{thân tàu}} = 1.34 \times \sqrt{30} = 1.34 \times 5.4772 = 7.34\ \text{nút}$$$$V_{\text{dặm/giờ}} = 1.15078 \times 7.34 = 8.44\ \text{dặm/giờ} \qquad V_{\text{km/h}} = 1.852 \times 7.34 = 13.59\ \text{km/h}$$$$D_{\text{ngày}} = 24 \times 7.34 = 176\ \text{hải lý}$$

Nếu bạn thích đầu vào theo hệ mét, mối liên hệ tương tự là \(V_{\text{thân tàu}} \approx 2.43 \times \sqrt{L_{WL\,\text{m}}}\) tính bằng nút — đối với 9.14 m, \(2.43 \times 3.023 = 7.35\) nút, phù hợp với hàng trên.

Căn bậc hai chi phối mọi thứ. Nhân đôi chiều dài đường nước không làm tăng gấp đôi tốc độ thân tàu — nó nhân nó với \(\sqrt{2} \approx 1.414\), tăng khoảng 41%. Tàu 30 feet tạo ra 7.34 nút; tàu 60 feet tạo ra \(1.34\sqrt{60} = 10.38\) nút, tức là 7.34 × 1.414. Trên chạy 24 giờ đó là 176 hải lý so với 249 hải lý. Đó cũng là lý do tại sao những phần thừa lại quan trọng: một thân tàu truyền thống mà ngâm phần counter của nó khi nghiêng sẽ đạt chiều dài đường nước hiệu quả và một chút tốc độ với nó, trong khi tải một tàu xuống bởi cánh mũi hoặc mũi đuôi thay đổi chiều dài đường nước ít hơn nhiều so với những gì chủ sở hữu thường hy vọng. Để lập kế hoạch, coi cột \(C = 1.34\) là trần và ngân sách trung bình thực tế là khoảng 70–85% của nó, vì dòng điện, trạng thái biển, bẩn và nhu cầu công suất dốc gần tốc độ thân tàu tất cả ăn vào con số lý thuyết.

Quảng cáo
Đường cong căn bậc hai cho thấy tốc độ thân tàu tăng theo chiều dài đường nước
Tốc độ thân tàu tăng theo căn bậc hai của chiều dài đường nước, nên tăng gấp đôi LWL chỉ nâng tốc độ tối đa thêm khoảng 41%.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao dùng chiều dài đường nước thay vì chiều dài toàn bộ? Con sóng mà thân tàu tạo ra phụ thuộc vào phần thực sự ngâm trong nước. Những phần mũi hay lái nhô ra ngoài mặt nước không đóng góp gì cho đến khi tàu nghiêng và nhấn chúng xuống nước — đây chính là lý do một chiếc thuyền buồm đang nghiêng có thể tạm thời vượt qua hull speed ở trạng thái thẳng đứng.

Tàu có thể chạy nhanh hơn hull speed không? Có, nhưng rất tốn kém. Khi tiến gần giới hạn, nhu cầu công suất tăng vọt, nên một thân tàu chiếm nước phải bỏ ra lực đẩy khổng lồ chỉ để thêm vài phần mười knot. Thân tàu bán chiếm nước và thân tàu lướt (planing) thoát khỏi giới hạn này bằng cách trèo lên sóng mũi; công cụ này không áp dụng cho chúng.

Hull speed có ý nghĩa với xuồng nhỏ hay tàu cao tốc không? Chỉ khi chúng chạy dưới ngưỡng tốc độ lướt. Xuồng nhẹ và tàu cao tốc đều lướt trên mặt nước, nên bị giới hạn bởi công suất và hình dáng thân tàu, không phải bởi hiện tượng tạo sóng.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Vật lý và Kỹ thuật

Xem tất cả máy tính Vật lý và Kỹ thuật