Công cụ tính tốc độ tàu thuyền thân bán lượn

Công cụ tính tốc độ tàu thuyền thân bán lượn

Đang tăng trưởng AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

V=CΔ/Ptrong đó{C=Hằng số Crouch CΔ=Lượng giãn nước (lb)P=Công suất (hp)\begin{gathered} V = \frac{C}{\sqrt{\Delta / P}} \\[1.5em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} C &= \text{Hằng số Crouch C} \\ \Delta &= \text{Lượng giãn nước (lb)} \\ P &= \text{Công suất (hp)} \end{aligned} \right. \end{gathered}
Xem các bước tính (1)
  1. Tốc độ thân tàu, tỷ số tốc độ/chiều dài và tỷ số thân tàu

    Vhull=1.34L,SLR=VL,VVhulltrong đó{L=Chiều dài đường nước (ft)V=CLượng giãn nước (lb)/Công suất (hp)\begin{gathered} V_{hull} = 1.34\sqrt{L}, \quad \text{SLR} = \frac{V}{\sqrt{L}}, \quad \frac{V}{V_{hull}} \\[1.5em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} L &= \text{Chiều dài đường nước (ft)} \\ V &= \dfrac{\text{C}}{\sqrt{\text{Lượng giãn nước (lb)} / \text{Công suất (hp)}}} \end{aligned} \right. \end{gathered}

    Tốc độ thân tàu = 1,34 × √LWL. SLR = V / √LWL. Tỷ số thân tàu = V / tốc độ thân tàu. Chế độ: lượng giãn nước nếu SLR < 1,34; bán lượn nếu từ 1,34 đến 3,0; lướt nếu trên 3,0.

Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Tốc độ tối đa ước tính
15
hải lý/giờ
Tốc độ (mph) 17,26
Tốc độ (km/h) 27,78
Tỷ số tốc độ/chiều dài (V/√LWL) 2,37
Tốc độ thân tàu lượn nước (1.34 × √LWL), hải lý/giờ 8,47
Tốc độ so với tốc độ thân tàu (số lần) 1,77
Chế độ vận hành Bán lượng giãn nước

Báo lỗi nội dung trang này

Công cụ này làm gì?

Thân tàu bán lượn nằm giữa giới hạn của tàu lượn nước (displacement) cổ điển và chế độ lướt hoàn toàn (planing). Tàu vừa được nâng bởi lực đẩy nổi, vừa được nâng bởi lực nâng động, nên tốc độ tối đa phụ thuộc cả vào chiều dài đường nước lẫn công suất trên mỗi đơn vị trọng lượng. Công cụ này ước tính tốc độ đạt được (đơn vị hải lý/giờ) từ chiều dài đường nước (LWL, tính bằng feet), lượng giãn nước (pound) và công suất động cơ truyền tới chân vịt (mã lực), sau đó cho bạn biết tỷ số tốc độ/chiều dài và chế độ vận hành của tàu.

Hình chiếu cạnh của thân tàu bán lượn thể hiện chiều dài đường nước, lượng giãn nước và công suất đẩy
Chiều dài đường nước, lượng giãn nước và công suất động cơ là ba yếu tố quyết định tốc độ của thân tàu bán lượn.

Cách sử dụng

Nhập chiều dài đường nước, lượng giãn nước khi đầy tải, công suất thực tế truyền tới chân vịt và hằng số thân tàu C. Giá trị tham khảo là khoảng 120-150 với tàu du lịch bán lượn nặng hơn, và 150-190 với thân tàu nhẹ, thon hơn hoặc xuồng máy tốc độ cao. Nếu biết, hãy dùng công suất tại trục chân vịt thay vì công suất ghi trên trục khuỷu, vì hộp số và trục truyền động làm hao hụt phần công suất tới được chân vịt.

Công thức

Tốc độ được ước tính bằng công thức Crouch, trong đó \(\Delta\) là lượng giãn nước tính bằng pound, \(P\) là công suất tính bằng mã lực và \(C\) là hằng số thân tàu:

$$V = \frac{C}{\sqrt{\Delta / P}}$$

Tỷ số tốc độ/chiều dài và tốc độ thân tàu lượn nước truyền thống được tính như sau:

$$\text{SLR} = \frac{V}{\sqrt{\text{LWL}}}, \qquad V_{hull} = 1.34\sqrt{\text{LWL}}$$

SLR dưới khoảng 1,34 là chế độ lượn nước; từ khoảng 1,34 đến 3,0 là bán lượn; trên 3,0 thân tàu đã chuyển sang chế độ lướt.

Quảng cáo
Thang tỷ lệ tốc độ trên chiều dài chia thành các vùng giãn nước, bán lượn và lướt
Tỷ lệ tốc độ trên chiều dài (SLR) cho biết thân tàu đang vận hành ở chế độ lượn nước, bán lượn hay lướt.

Ví dụ minh họa

Một chiếc tàu có \(\text{LWL} = 40\) ft, \(\Delta = 30{,}000\) lb, \(P = 300\) hp và \(C = 150\).

$$V = \frac{150}{\sqrt{30000/300}} = \frac{150}{10} = 15\,\text{kn}$$$$\text{SLR} = \frac{15}{\sqrt{40}} = \frac{15}{6.325} = 2.37$$

Tốc độ thân tàu cổ điển là \(1.34 \times 6.325 = 8.47\) hải lý/giờ, nên tàu chạy nhanh gấp khoảng 1,77 lần tốc độ thân tàu và nằm trong vùng bán lượn.

Giá trị hằng số thân tàu (C) điển hình theo loại thân tàu

Công thức Crouch, \(V = C / \sqrt{\Delta / P}\), dùng tốc độ \(V\) tính bằng hải lý/giờ (knot), lượng rẽ nước \(\Delta\) tính bằng pound, công suất \(P\) tính bằng mã lực (hp) và hằng số thực nghiệm \(C\). Bảng liệt kê các khoảng giá trị \(C\) thường được trích dẫn (với đơn vị đo Anh) và tỷ số tốc độ–chiều dài (SLR = V/√LWL, LWL tính bằng feet) có thể đạt được với từng loại thân tàu.

Loại thân tàu C điển hình Khoảng SLR điển hình
Tàu lưới đánh cá và tàu du lịch rẽ nước kiểu nặng khoảng 120-140 khoảng 0,9-1,5
Tàu du lịch bán rẽ nước khoảng 140-160 khoảng 1,5-2,5
Tàu du lịch nhẹ tốc độ cao và xuồng chạy nhanh khoảng 160-190 khoảng 2,0-3,0
Tàu lướt nhẹ tốc độ cao khoảng 190-220 trên 3,0

Lưu ý: các giá trị này chỉ là quy tắc kinh nghiệm gần đúng, không phải cam kết. Các khoảng SLR cũng phụ thuộc vào tỷ lệ công suất trên trọng lượng. Hình dạng thân tàu, hiệu suất chân vịt, mức tải, độ cân bằng (trim) và trạng thái biển đều làm thay đổi con số thực tế. Hãy hiệu chỉnh C dựa trên một con tàu tương tự đã biết tốc độ, trọng lượng và công suất trước khi dựa vào kết quả.

Các chế độ tỷ số tốc độ–chiều dài

Tỷ số tốc độ–chiều dài là \(\text{SLR} = V / \sqrt{\text{LWL}}\), với V tính bằng knot và LWL tính bằng feet. Các dải dưới đây là ranh giới thông thường giữa các chế độ tốc độ thân tàu. Sự chuyển tiếp giữa các chế độ diễn ra dần dần, không đột ngột.

Dải SLR Chế độ Hành vi thân tàu Các loại tàu điển hình
Dưới 0,9 Rẽ nước Lực cản do sóng tạo ra thấp và tăng dần. Thân tàu giữ độ cân bằng tĩnh, ít hạ thấp đuôi (squat) và không có lực nâng động. Thuyền buồm ở tốc độ hành trình, tàu lưới, tàu kéo, tàu công việc
0,9-1,34 Rẽ nước giai đoạn trên Lực cản do sóng tăng nhanh khi sóng mũi và sóng đuôi kéo dài dần đến chiều dài thân tàu. Đuôi tàu hạ thấp và mũi tàu nhô lên nhiều hơn. Nhu cầu công suất tăng nhanh gần SLR 1,34 (tốc độ thân tàu cổ điển). Tàu lưới rẽ nước hoàn toàn, thuyền buồm, tàu du lịch đường dài
1,34-3,0 Bán rẽ nước / chuyển tiếp Thân tàu vượt qua “đỉnh” trên đường cong lực cản. Lực nâng động tăng, lúc đầu đuôi tàu hạ thấp và mũi cao hơn. Lực cản lớn, và việc kiểm soát độ cân bằng (hình dạng thân, cánh ổn định trim, vị trí đặt trọng lượng) rất quan trọng. Tàu du lịch bán rẽ nước, tàu lưới chạy nhanh, tàu du lịch nhẹ, nhiều du thuyền có động cơ
Trên 3,0 Lướt (planing) Lực nâng động đỡ phần lớn trọng lượng. Thân tàu nhô lên và nghiêng về phía đuôi, diện tích ướt giảm, và sóng tạo ra ít quan trọng hơn so với lực cản ma sát và lực cản do bọt nước. Xuồng chạy nhanh, thuyền thể thao, tàu tốc độ cao nhẹ
Quảng cáo

So sánh kịch bản: công suất và trọng lượng thay đổi tốc độ như thế nào

Tất cả các hàng dùng LWL = 40 ft (\(\sqrt{40} \approx 6.325\)) và C = 150. Tốc độ là \(V = 150 / \sqrt{\Delta / P}\) và \(\text{SLR} = V / 6.325\). Để so sánh, tốc độ thân tàu cổ điển \(1.34 \times 6.325\) xấp xỉ 8,5 knot.

Kịch bản Lượng rẽ nước (lb) Công suất (hp) Δ/P Tốc độ V (kn) SLR Chế độ
Cơ sở 30.000 300 100 15 2,37 Bán rẽ nước / chuyển tiếp
Công suất thấp hơn 30.000 200 150 12.25 1,94 Bán rẽ nước / chuyển tiếp
Công suất cao hơn 30.000 450 66,7 18,37 2,90 Bán rẽ nước / chuyển tiếp (gần ngưỡng lướt)
Nặng hơn 36.000 300 120 13,69 2,16 Bán rẽ nước / chuyển tiếp
Nhẹ hơn 25.000 300 83,3 16,43 2,60 Bán rẽ nước / chuyển tiếp

Kiểm tra từng bước cho hàng 200 hp: \(\Delta / P = 30000 / 200 = 150\), \(\sqrt{150} = 12.247\), nên \(V = 150 / 12.247 = 12.25\) kn và \(\text{SLR} = 12.25 / 6.325 = 1.94\).

Vì tốc độ thay đổi theo \(\sqrt{P/\Delta}\), mô hình cho thấy lợi ích giảm dần: tăng 50% công suất (từ 300 lên 450 hp) chỉ làm tốc độ tăng khoảng 22%, trong khi giảm 33% công suất (từ 300 xuống 200 hp) làm tốc độ giảm khoảng 18%. Đây là các ước tính từ một công thức thực nghiệm, vì vậy hãy coi chúng là số liệu lập kế hoạch, không phải cam kết về hiệu suất.

Câu hỏi thường gặp

Kết quả có chính xác tuyệt đối không?

Không. Đây chỉ là ước tính ở giai đoạn thiết kế sơ bộ. Hình dáng thân tàu, góc chúi (trim), hiệu suất chân vịt, tình trạng sóng biển và tải trọng đều ảnh hưởng đến hiệu năng thực tế, vì vậy hãy ưu tiên số liệu chạy thử trên biển nếu bạn có.

Vì sao tàu bán lượn có thể vượt 1.34 × √LWL?

Hình dạng thân tàu tạo ra lực nâng động và giảm sức cản sóng ở tốc độ cao, nên tàu không bị giới hạn bởi chiều dài sóng như thân tàu lượn nước hoàn toàn.

Tôi nên chọn hằng số C nào?

Hãy bắt đầu quanh mức 150 rồi điều chỉnh dựa trên số liệu của các tàu tương tự. Giá trị thấp hơn phù hợp với thân tàu nặng, dáng đầy.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Vật lý và Kỹ thuật

Xem tất cả máy tính Vật lý và Kỹ thuật