Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Yarı deplasmanlı gövde, klasik deplasmanlı sınır hızı ile tam plenaj (suyun üzerinde kayma) arasında çalışır. Gövde kısmen kaldırma kuvvetiyle, kısmen de dinamik kaldırmayla desteklenir; bu yüzden azami hız hem su hattı boyuna hem de birim ağırlığa düşen güce bağlıdır. Bu hesaplayıcı, su hattı boyunu (LWL, fit), deplasmanı (libre) ve pervaneye iletilen motor gücünü (beygir gücü, hp) kullanarak ulaşılabilecek hızı knot cinsinden tahmin eder; ardından hız-boy oranını (HUO/SLR) ve çalışma rejimini gösterir.
Nasıl kullanılır?
Su hattı boyunu, yüklü deplasmanı, iletilen beygir gücünü ve gövde sabiti C değerini girin. Ağır yarı deplasmanlı gezi teknelerinde C değeri genellikle 120-150, daha hafif ve ince hatlı gövdelerde ile hızlı küçük teknelerde 150-190 civarındadır. Biliyorsanız krank mili gücü yerine şaft beygir gücünü kullanın; çünkü şanzıman ve şaft kayıpları pervaneye ulaşan gücü azaltır.
Formüller
Hız, Crouch bağıntısıyla tahmin edilir; burada \(\Delta\) libre cinsinden deplasman, \(P\) beygir gücü cinsinden güç ve \(C\) gövde sabitidir:
$$V = \frac{C}{\sqrt{\Delta / P}}$$Hız-boy oranı ve geleneksel deplasmanlı gövde hızı şöyledir:
$$\text{SLR} = \frac{V}{\sqrt{\text{LWL}}}, \qquad V_{hull} = 1.34\sqrt{\text{LWL}}$$SLR değeri yaklaşık 1,34'ün altındaysa tekne deplasman modunda, yaklaşık 1,34 ile 3,0 arasında yarı deplasman modunda, 3,0'ın üzerinde ise plenaj modundadır.
Çözümlü örnek
Bir teknenin \(\text{LWL} = 40\) ft, \(\Delta = 30{,}000\) lb, \(P = 300\) hp ve \(C = 150\) olduğunu varsayalım.
$$V = \frac{150}{\sqrt{30000/300}} = \frac{150}{10} = 15\,\text{kn}$$$$\text{SLR} = \frac{15}{\sqrt{40}} = \frac{15}{6.325} = 2.37$$Klasik gövde hızı \(1.34 \times 6.325 = 8.47\) knottur. Dolayısıyla tekne gövde hızının yaklaşık 1,77 katında seyreder ve yarı deplasman aralığına girer.
Sık sorulan sorular
Sonuç kesin mi?
Hayır. Bu, tasarımın erken aşamasında kullanılan bir tahmindir. Gövde formu, trim, pervane verimi, deniz durumu ve yük gerçek performansı değiştirir; deniz denemesi verileriniz varsa onları esas alın.
Yarı deplasmanlı tekne neden 1,34 × √LWL değerini aşabilir?
Gövde şekli yüksek hızlarda dinamik kaldırma üretir ve dalga direncini azaltır. Bu yüzden tam deplasmanlı bir gövde gibi dalga boyuyla sınırlanmaz.
Hangi C değerini seçmeliyim?
150 civarında başlayın ve benzer teknelere ait bilinen verilerle ayarlayın. Daha düşük değerler ağır ve dolgun gövdeler için uygundur.
Tekne Tipine Göre Tipik Gövde Sabiti (C) Değerleri
Crouch formülü, \(V = C / \sqrt{\Delta / P}\), hızı \(V\) knot cinsinden, deplasmanı \(\Delta\) pound cinsinden, gücü \(P\) beygir gücü (hp) cinsinden ve ampirik bir sabiti \(C\) kullanır. Tablo, İngiliz birim sistemi girdileriyle kullanılan \(C\) için yaygın olarak belirtilen yaklaşık aralıkları ve her gövde tipi için beklenebilecek hız-uzunluk oranını (SLR = V/√LWL, LWL feet cinsinden) gösterir.
| Gövde tipi | Tipik C | Tipik SLR aralığı |
|---|---|---|
| Ağır deplasmanlı tip trawlerler ve kruvazörler | yaklaşık 120-140 | yaklaşık 0,9-1,5 |
| Yarı deplasmanlı kruvazörler | yaklaşık 140-160 | yaklaşık 1,5-2,5 |
| Hızlı hafif kruvazörler ve runabout tekneler | yaklaşık 160-190 | yaklaşık 2,0-3,0 |
| Hafif yüksek hızlı planing tekneler | yaklaşık 190-220 | 3,0'ın üzerinde |
Not: Bu değerler yaklaşık pratik kurallardır, garanti değildir. SLR aralıkları ayrıca güç-ağırlık oranına da bağlıdır. Gövde formu, pervane verimliliği, yükleme, trim ve deniz durumu gerçek değeri değiştirir. Sonuca güvenmeden önce C'yi bilinen hız, ağırlık ve güce sahip benzer bir tekneye göre kalibre edin.
Hız-Uzunluk Oranı Rejimleri
Hız-uzunluk oranı \(\text{SLR} = V / \sqrt{\text{LWL}}\) şeklindedir; V knot, LWL feet cinsindendir. Aşağıdaki bantlar, gövde hızı rejimleri arasındaki geleneksel sınırlardır. Geçişler keskin değil, kademelidir.
| SLR bandı | Rejim | Gövde davranışı | Tipik tekneler |
|---|---|---|---|
| 0,9'un altı | Deplasman | Dalga oluşturma direnci düşüktür ve kademeli olarak artar. Gövde statik trimindedir, çok az squat vardır ve dinamik kaldırma yoktur. | Seyir hızındaki yelkenliler, trawlerler, römorkörler, iş tekneleri |
| 0,9-1,34 | Üst deplasman | Pruva ve kıç dalgaları gövde boyuna doğru uzadıkça dalga oluşturma direnci keskin biçimde artar. Kıç çöker ve pruva yukarı trimi artar. SLR 1,34 civarında (klasik gövde hızı) güç ihtiyacı hızla yükselir. | Tam deplasmanlı trawlerler, yelkenliler, uzun menzilli kruvazörler |
| 1,34-3,0 | Yarı deplasman / geçiş | Gövde, direnç eğrisindeki tümsekin üzerinden kayar. Dinamik kaldırma artar, kıç önce çöker ve pruva daha yüksektedir. Direnç yüksektir; trim kontrolü (gövde formu, trim tabları, ağırlık yerleşimi) önemlidir. | Yarı deplasmanlı kruvazörler, hızlı trawlerler, hafif kruvazörler, birçok motor yat |
| 3,0'ın üzerinde | Planya | Dinamik kaldırma ağırlığın büyük kısmını taşır. Gövde kıça doğru kalkar ve trim yapar, ıslanan yüzey azalır ve dalga oluşturmadan çok sürtünme ve sprey direnci önem kazanır. | Runabout tekneler, spor tekneler, hafif yüksek hızlı tekneler |
Senaryo Karşılaştırması: Güç ve Ağırlık Hızı Nasıl Değiştirir
Tüm satırlarda LWL = 40 ft (\(\sqrt{40} \approx 6,325\)) ve C = 150 kullanılır. Hız \(V = 150 / \sqrt{\Delta / P}\) ve \(\text{SLR} = V / 6,325\) ile hesaplanır. Karşılaştırma için klasik gövde hızı \(1,34 \times 6,325\) yaklaşık 8,5 knottur.
| Senaryo | Deplasman (lb) | Güç (hp) | Δ/P | Hız V (kn) | SLR | Rejim |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Temel | 30.000 | 300 | 100 | 15 | 2,37 | Yarı deplasman / geçiş |
| Daha az güç | 30.000 | 200 | 150 | 12.25 | 1,94 | Yarı deplasman / geçiş |
| Daha fazla güç | 30.000 | 450 | 66,7 | 18,37 | 2,90 | Yarı deplasman / geçiş (planing eşiğine yakın) |
| Daha ağır | 36.000 | 300 | 120 | 13,69 | 2,16 | Yarı deplasman / geçiş |
| Daha hafif | 25.000 | 300 | 83,3 | 16,43 | 2,60 | Yarı deplasman / geçiş |
200 hp satırı için çalışma kontrolü: \(\Delta / P = 30000 / 200 = 150\), \(\sqrt{150} = 12,247\), dolayısıyla \(V = 150 / 12,247 = 12,25\) kn ve \(\text{SLR} = 12,25 / 6,325 = 1,94\).
Hız \(\sqrt{P/\Delta}\) ile değiştiği için model azalan getiri verir: %50 daha fazla güç (300'den 450 hp'ye) hızı yalnızca yaklaşık %22 artırırken, %33 daha az güç (300'den 200 hp'ye) hızı yaklaşık %18 düşürür. Bunlar ampirik bir formülden elde edilen tahminlerdir, bu yüzden performans garantisi değil, planlama rakamları olarak değerlendirin.