Công cụ này làm gì?
Máy tính kích thước máng xối giúp bạn chọn loại máng xối nước mưa đủ khả năng dẫn lượng nước từ mái nhà đổ xuống trong một trận mưa lớn. Máng quá nhỏ sẽ bị tràn, nước chảy dọc tường và thấm xuống móng; máng quá lớn thì lại lãng phí vật liệu. Bằng cách kết hợp diện tích mái thoát nước với cường độ mưa tại khu vực, công cụ ước tính lưu lượng nước chảy tràn cực đại và đề xuất cỡ máng xối kiểu K (K-style) thực tế. Lưu ý: công cụ dùng đơn vị Anh – Mỹ (sq ft, in/hr, gpm) và các bảng tiêu chuẩn của thị trường Mỹ, nên nếu ở Việt Nam bạn cần quy đổi đơn vị và đối chiếu với tiêu chuẩn thoát nước mưa cũng như kích thước máng xối bán sẵn tại địa phương.
Giải thích công thức
Lưu lượng cực đại phụ thuộc vào lượng mưa rơi xuống mái mỗi giờ. Một inch mưa trên một foot vuông tương đương khoảng 0,623 gallon, và khi chia cho 60 phút ta có hằng số tiện dụng được dùng ở đây:
$$Q = A \times i \times 0.0104$$trong đó \(Q\) = lưu lượng cần thiết (gallon/phút), \(A\) = diện tích mái thoát nước (foot vuông) và \(i\) = cường độ mưa (inch/giờ). Vì nhà sản xuất thường công bố sức chứa của máng xối theo lượng mưa thiết kế chuẩn 4 in/hr, công cụ cũng quy đổi mái nhà của bạn thành diện tích quy đổi tương đương:
$$A_{e} = \frac{A \times i}{4}$$
Cách sử dụng
Nhập diện tích mặt bằng (hình chiếu phẳng) của phần mái thoát nước về phía máng xối, sau đó nhập cường độ mưa của khu vực bạn. Giá trị thực tế thường dao động từ 3 đến 8 in/hr cho trận mưa kéo dài 5 phút với chu kỳ lặp lại 100 năm. Công cụ sẽ trả về lưu lượng cần thiết, diện tích quy đổi và cỡ máng gợi ý: máng K-style 5 inch cho đến 2.500 sq ft, máng 6 inch cho đến 3.840 sq ft, và với diện tích lớn hơn thì cần máng lớn hơn hoặc thêm ống thoát.
Ví dụ minh họa
Một mái nhà thoát nước diện tích \(1000\) sq ft tại khu vực có cường độ mưa \(4\) in/hr cho kết quả:
$$Q = 1000 \times 4 \times 0.0104 = 41.6\,\text{gpm}$$$$A_{e} = \frac{1000 \times 4}{4} = 1000\,\text{sq ft}$$Vì diện tích quy đổi nhỏ hơn 2.500 sq ft, máng xối K-style 5 inch là đủ dùng.
Câu hỏi thường gặp
Tôi nên dùng diện tích mái nghiêng hay diện tích mặt bằng? Hãy dùng hình chiếu ngang (mặt bằng), vì mưa rơi theo phương thẳng đứng. Với mái dốc lớn, nhiều nhà thiết kế cộng thêm một hệ số nhỏ để tính đến mưa tạt do gió.
Nếu diện tích quy đổi quá lớn thì sao? Hãy thêm ống thoát nước hoặc chia mái thành nhiều đoạn; hai ống thoát sẽ tăng khả năng thoát nước lên gần gấp đôi.
Vì sao lại là 4 in/hr? Đây là lượng mưa tham chiếu phổ biến trong các bảng sức chứa máng xối được công bố, nên diện tích quy đổi giúp bạn so sánh trực tiếp.