Công cụ này làm gì?
Công cụ tính khối lượng chất tan từ nồng độ mol giúp bạn xác định cần bao nhiêu gam chất tan có trong dung dịch khi đã biết nồng độ mol (CM), thể tích dung dịch và khối lượng mol của chất tan. Đây là công cụ cơ bản khi pha dung dịch chuẩn, định lượng thuốc thử hoặc kiểm tra lại các phép tính trong phòng thí nghiệm.
Công thức
Khối lượng chất tan được suy trực tiếp từ định nghĩa nồng độ mol:
$$m = c \times V \times M$$trong đó \(m\) là khối lượng chất tan (gam), \(c\) là nồng độ mol (mol/L), \(V\) là thể tích dung dịch (lít) và \(M\) là khối lượng mol (g/mol). Tích \(c \times V\) cho ra số mol, sau đó nhân với \(M\) để đổi từ mol sang gam.
Cách sử dụng
Nhập nồng độ mol theo mol/L, thể tích dung dịch theo lít và khối lượng mol của hợp chất theo g/mol. Công cụ sẽ trả về khối lượng cần cân, tính bằng gam. Hãy chắc chắn thể tích đã được đổi sang lít và khối lượng mol đúng với công thức hóa học bạn đang dùng.
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn muốn pha dung dịch natri clorua \(1\ \text{mol/L}\) với thể tích \(1\ \text{L}\), biết \(M = 58.44\ \text{g/mol}\):
$$m = 1 \times 1 \times 58.44 = 58.44\,\text{g}$$Như vậy, bạn cần cân 58,44 gam NaCl rồi hòa tan để được một lít dung dịch.
Khối lượng mol của một số chất thường gặp
Khối lượng mol (\(M\), đơn vị g/mol) là dữ liệu bắt buộc khi tính khối lượng chất tan từ nồng độ mol theo công thức \(\text{Mass (g)} = c \times V \times M\). Các giá trị dưới đây là khối lượng mol chuẩn của những chất tan phổ biến trong phòng thí nghiệm, được tính từ nguyên tử khối chuẩn. Khối lượng mol có giá trị số bằng phân tử khối (hoặc khối lượng công thức) của chất, biểu thị bằng g/mol.
| Chất | Công thức hóa học | Khối lượng mol (g/mol) |
|---|---|---|
| Nước | H2O | 18.02 |
| Natri hiđroxit | NaOH | 40.00 |
| Natri clorua | NaCl | 58.44 |
| Kali clorua | KCl | 74.55 |
| Natri hiđrocacbonat (baking soda) | NaHCO3 | 84.01 |
| Canxi clorua | CaCl2 | 110.98 |
| Glucozơ | C6H12O6 | 180.16 |
| Saccarozơ | C12H22O11 | 342.30 |
Các khối lượng mol này được tính từ nguyên tử khối chuẩn do IUPAC (Liên minh Quốc tế về Hóa học Thuần túy và Ứng dụng) khuyến nghị, làm tròn đến hai chữ số thập phân, đủ dùng cho hầu hết các phép pha chế trong phòng thí nghiệm. Giá trị có thể chênh lệch đôi chút nếu bạn dùng nguyên tử khối chính xác hơn hoặc dùng muối ở dạng ngậm nước (ví dụ CaCl2·2H2O có khối lượng mol lớn hơn CaCl2 khan nêu ở bảng).
Câu hỏi thường gặp
Nên dùng đơn vị nào? Nồng độ theo mol/L, thể tích theo lít và khối lượng mol theo g/mol, kết quả khối lượng sẽ tính bằng gam.
Làm sao tìm khối lượng mol? Cộng nguyên tử khối của tất cả các nguyên tử trong công thức hóa học của hợp chất; ví dụ nước \(H_2O\) có khối lượng mol khoảng \(18.02\ \text{g/mol}\).
Có dùng được mililit không? Hãy đổi sang lít trước bằng cách chia cho 1000, vì công thức yêu cầu thể tích tính theo lít.