Máy Tính Áp Suất Riêng Phần là gì?
Máy Tính Áp Suất Riêng Phần giúp bạn xác định phần áp suất mà một khí đơn lẻ đóng góp trong một hỗn hợp khí. Công cụ dựa trên Định luật Dalton về áp suất riêng phần — một nguyên lý phổ quát trong hóa học và vật lý (không thuộc riêng quốc gia nào). Khi nhiều khí cùng chia sẻ một bình chứa, mỗi khí tạo ra áp suất riêng của nó như thể nó chiếm trọn không gian một mình. Công cụ này giúp bạn tìm nhanh phần áp suất đó chỉ với hai giá trị: áp suất tổng của hỗn hợp và phần mol của khí bạn quan tâm.
Cách Sử Dụng
Hãy nhập hai thông số bắt buộc, rồi đọc kết quả:
- Áp suất tổng (atm) — tổng áp suất của tất cả các khí trong hỗn hợp, đo bằng đơn vị atmosphere (atm).
- Phần mol (0–1) — tỉ lệ của khí đang xét, biểu diễn dưới dạng số thập phân từ 0 đến 1 (ví dụ 0,21 cho oxy trong không khí).
Máy tính sẽ trả về áp suất riêng phần của khí đó tính bằng atm, đồng thời quy đổi phần mol sang phần trăm để bạn nắm được thành phần khí trong nháy mắt.
Giải Thích Công Thức
Công cụ áp dụng phương trình sau:
Pi = Xi × Pt
Trong đó Pi là áp suất riêng phần của khí, Xi là phần mol của nó (0–1), và Pt là áp suất tổng của hỗn hợp. Giá trị phần trăm hiển thị đơn giản là phần mol nhân với 100.
Ví Dụ Minh Họa
Giả sử một hỗn hợp khí có áp suất tổng là 2,5 atm, và nitơ chiếm phần mol 0,78. Thay số vào công thức:
Pi = 0,78 × 2,5 = 1,95 atm
Vậy áp suất riêng phần của nitơ là 1,95 atm, và nó chiếm 78% thành phần của hỗn hợp.
Bảng chuyển đổi đơn vị áp suất
Máy tính yêu cầu nhập áp suất tổng theo atmosphere (atm). Nếu áp suất của bạn được tính bằng đơn vị khác, hãy chuyển đổi sang atm trước. Khí quyển tiêu chuẩn được định nghĩa chính xác là 101.325 Pa.
| Đơn vị | Tương đương 1 atm | 1 đơn vị này tính bằng atm |
|---|---|---|
| Pascal (Pa) | 101.325 Pa | ≈ 9,8692 × 10⁻⁶ atm |
| Kilopascal (kPa) | 101,325 kPa | ≈ 0,009869 atm |
| Bar | 1,01325 bar | ≈ 0,98692 atm |
| mmHg (torr) | 760 mmHg | 1/760 ≈ 0,0013158 atm |
| psi | ≈ 14,696 psi | ≈ 0,068046 atm |
Cách áp dụng: để chuyển sang atm, hãy chia cho giá trị "Tương đương 1 atm" (ví dụ, kPa ÷ 101,325) hoặc nhân với hệ số ở cột cuối cùng. Nhập số đã chuyển đổi vào ô áp suất tổng. Phần mol là đại lượng không thứ nguyên và không cần chuyển đổi.
Ví dụ: 380 mmHg ÷ 760 = 0,5 atm. Ví dụ: 2 bar × 0,98692 ≈ 1,974 atm.
Nếu bạn muốn kết quả bằng đơn vị khác, hãy nhân giá trị atm thu được với số liệu "Tương đương 1 atm", ví dụ atm × 101,325 cho ra kPa.
Thành phần không khí khô ở mực nước biển
Không khí khô là hỗn hợp tham chiếu hữu ích để kiểm tra kết quả áp suất riêng phần. Sử dụng \(P_i = P_{total} \times x_i\) với áp suất tổng là 1 atm, mỗi áp suất riêng phần bằng phần mol của khí đó tính bằng atm.
| Khí | Phần mol xấp xỉ | Áp suất riêng phần ở 1 atm |
|---|---|---|
| Nitơ (N₂) | 0,7808 | ≈ 0,781 atm |
| Oxy (O₂) | 0,2095 | ≈ 0,2095 atm (≈ 0,209) |
| Argon (Ar) | 0,0093 | ≈ 0,0093 atm |
| Carbon dioxide (CO₂) | ≈ 0,0004 (khoảng 420 ppm) | ≈ 0,0004 atm |
Các giá trị này chỉ mang tính gần đúng. Các khí vết như neon, heli, metan và krypton chiếm phần còn lại nhỏ. Tỷ lệ CO₂ thay đổi nhẹ theo thời gian và theo vị trí địa lý, và đã tăng trong nhiều thập kỷ. Không khí thực tế còn chứa hơi nước biến đổi, vì vậy các số liệu này chỉ áp dụng cho không khí khô. Tổng các phần mol xấp xỉ 1, nên tổng các áp suất riêng phần bằng áp suất tổng (định luật Dalton).
Câu Hỏi Thường Gặp
Phần mol là gì? Đó là số mol của một khí chia cho tổng số mol của tất cả các khí trong hỗn hợp. Vì là một tỉ số nên nó luôn nằm trong khoảng từ 0 đến 1, và tổng tất cả phần mol trong một hỗn hợp luôn bằng 1.
Tôi có thể dùng đơn vị áp suất khác ngoài atm không? Bản thân công thức không phụ thuộc vào đơn vị — áp suất riêng phần sẽ có đơn vị giống với đơn vị bạn dùng cho áp suất tổng. Công cụ này ghi nhãn đầu vào theo atmosphere (atm), nên để có kết quả nhất quán, hãy quy đổi các đơn vị khác (kPa, mmHg, bar) sang atm trước.
Nếu tổng các phần mol của mọi khí không bằng 1 thì sao? Đáng lẽ chúng phải bằng 1. Nếu không, rất có thể bạn đã mắc lỗi đo đạc hoặc làm tròn. Tổng các áp suất riêng phần tính được phải bằng đúng áp suất tổng mà bạn đã nhập.