Máy tính sỏi hạt đậu là gì?
Sỏi hạt đậu (pea gravel) là loại đá dăm nhỏ, tròn cạnh, rất được ưa chuộng để làm lối đi, sân hiên, lối xe vào nhà, lớp thoát nước và san lấp cảnh quan. Công cụ này giúp bạn ước tính lượng sỏi hạt đậu cần cho một khu vực hình chữ nhật, cho kết quả theo cả yard khối (cách bán sỉ phổ biến ở Mỹ) lẫn tấn (cách xe tải thường tính tiền). Bạn chỉ cần nhập kích thước khu vực và một con số tỷ trọng, phần còn lại để công cụ lo. Lưu ý: đây là công cụ dùng đơn vị Anh–Mỹ (foot, inch, yard, tấn ngắn). Nếu bạn ở Việt Nam quen dùng mét và mét khối, hãy chú ý quy đổi đơn vị cho phù hợp.
Cách sử dụng
Đo chiều dài và chiều rộng của khu vực theo đơn vị foot, rồi quyết định độ dày lớp sỏi tính bằng inch (2–3 inch là mức thông dụng cho lối đi bộ, có thể tới 4 inch cho lối xe vào nhà). Nhập tỷ trọng theo tấn trên mỗi yard khối — sỏi hạt đậu khô, rời thường vào khoảng 1,4 tấn/yard khối, tuy con số này thay đổi tùy độ ẩm và nhà cung cấp. Công cụ sẽ trả về thể tích theo yard khối và foot khối, diện tích phủ và trọng lượng ước tính theo tấn.
Giải thích công thức
Trước tiên, độ sâu tính bằng inch được đổi sang foot bằng cách chia cho 12. Số foot khối vật liệu bằng chiều dài × chiều rộng × độ sâu (đều tính bằng foot). Vì 1 yard khối bằng 27 foot khối, nên chia cho 27 sẽ ra số yard khối. Nhân số yard khối với tỷ trọng sẽ cho ra trọng lượng theo tấn.
$$\text{Tons} = \frac{\text{Length} \times \text{Width} \times (\text{Depth}/12)}{27} \times \text{Density}$$
$$\text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} \text{Length} &= \text{Length (ft)} \\ \text{Width} &= \text{Width (ft)} \\ \text{Depth} &= \text{Depth (in)} \\ \text{Density} &= \text{Density (t/yd}^3\text{)} \end{aligned} \right.$$
Ví dụ minh họa
Với một sân hiên dài 20 ft, rộng 10 ft, rải sỏi dày 2 inch: độ sâu = \(2/12 = 0{,}1667\) ft. Foot khối = \(20 \times 10 \times 0{,}1667 = 33{,}33\) ft³. Yard khối = \(33{,}33 / 27 = 1{,}235\) yd³. Với tỷ trọng 1,4 tấn/yard, lượng sỏi cần dùng là \(1{,}235 \times 1{,}4 \approx 1{,}73\) tấn.
Câu hỏi thường gặp
Nên rải sỏi hạt đậu dày bao nhiêu? Khoảng 2 inch cho lối đi bộ và các luống trang trí, và 3–4 inch cho lối xe vào nhà hay khu vực đi lại nhiều. Với bề mặt sỏi rời, nên làm thêm một lớp nền lèn chặt bên dưới.
Nên dùng tỷ trọng nào? Sỏi hạt đậu khô, rời trung bình khoảng 1,4 tấn/yard khối (chừng 2.800 lb). Sỏi ẩm ướt hoặc lèn chặt sẽ nặng hơn; hãy hỏi nhà cung cấp để biết con số chính xác.
Có nên đặt dư ra không? Có — nên cộng thêm khoảng 5–10% để bù cho phần lún xuống, lèn chặt và nền đất không bằng phẳng.
