Công cụ này giúp gì cho bạn
Công Cụ Tính Sỏi & Đá Dăm giúp ước tính lượng vật liệu rời — sỏi, cát, đá dăm hay đất mặt — cần để lấp đầy một khu vực hình chữ nhật đến độ sâu mong muốn. Kết quả được hiển thị theo cả yard khối (đơn vị thường dùng khi bán) lẫn tấn (đơn vị thường dùng để cân và vận chuyển), giúp bạn đặt hàng chính xác và tránh phải đặt giao bổ sung tốn kém. Lưu ý: công cụ sử dụng đơn vị Anh–Mỹ (feet, inch, yard khối, tấn Mỹ); nếu bạn quen với mét và mét khối thì cần quy đổi tương ứng (1 ft ≈ 0,3048 m, 1 yd³ ≈ 0,765 m³, 1 tấn Mỹ ≈ 0,907 tấn).
Cách sử dụng
Đo khu vực của bạn rồi nhập chiều dài và chiều rộng theo feet, cùng với độ sâu mong muốn theo inch. Sau đó nhập khối lượng riêng vật liệu tính bằng tấn trên mỗi yard khối. Hầu hết nhà cung cấp đều ghi rõ con số này; nếu không, bạn có thể dùng các giá trị tham khảo hiển thị ngay cạnh ô nhập. Nhấn nút tính toán để xem số yard khối và số tấn cần dùng.
Giải thích công thức
Trước tiên, thể tích được tính theo feet khối: chiều dài × chiều rộng × (độ sâu ÷ 12), trong đó chia độ sâu cho 12 là để đổi inch sang feet. Con số này sau đó được chia cho 27 để đổi feet khối sang yard khối (vì 1 yd³ = 27 ft³). Cuối cùng, nhân số yard khối với khối lượng riêng sẽ ra trọng lượng tính bằng tấn (Mỹ).
$$\text{Tons} = \frac{\text{Length (ft)} \times \text{Width (ft)} \times \frac{\text{Depth (in)}}{12}}{27} \times \text{Density (t/yd}^3\text{)}$$
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn muốn phủ một lối xe vào nhà kích thước 20 ft × 10 ft với lớp sỏi dày 4 inch (khối lượng riêng 1,4 t/yd³). Độ sâu = \(4 \div 12 = 0{,}333\) ft. Thể tích = \(20 \times 10 \times 0{,}333 = 66{,}67\) ft³ = 2,47 yard khối. Số tấn = \(2{,}47 \times 1{,}4 \approx 3{,}46\) tấn. Bạn nên đặt khoảng 3,5 tấn.
Mật độ điển hình của các loại cốt liệu phổ biến
Máy tính nhân thể tích tính bằng yard khối (cubic yard) với mật độ tính bằng tấn ngắn Mỹ trên yard khối (US short tons per cubic yard). Các giá trị gần đúng khi vật liệu rời và khô này chỉ là điểm khởi đầu. Để tham khảo, 1 tấn/yd³ ≈ 74,1 lb/ft³ (2.000 lb ÷ 27 ft³).
| Vật liệu | Xấp xỉ tấn trên yd³ | Xấp xỉ lb trên ft³ |
|---|---|---|
| Sỏi cuội nhỏ (pea gravel) | 1,4 – 1,5 | 104 – 111 |
| Đá dăm (đá nghiền 3/4") | 1,35 – 1,5 | 100 – 111 |
| Đá nền đường / đá nghiền hỗn hợp (road base / crusher run) | 1,4 – 1,6 | 104 – 119 |
| Cát đã rửa | 1,2 – 1,5 | 89 – 111 |
| Đất mặt | 0,9 – 1,2 | 67 – 89 |
| Đá granit phong hóa (decomposed granite) | 1,4 – 1,7 | 104 – 126 |
| Đá rip-rap (đá lớn) | 1,3 – 1,5 | 96 – 111 |
Lưu ý: Trọng lượng thực tế thay đổi tùy theo nhà cung cấp, loại đá, độ ẩm và mức độ nén chặt. Vật liệu ướt nặng hơn, và vật liệu được nén chặt cần nhiều tấn hơn trên mỗi yd³ thành phẩm. Hãy hỏi nhà cung cấp về con số tấn trên mỗi yard mà họ công bố và nhập con số đó làm mật độ. Giá trị mặc định thường dùng khi không biết thông tin nào khác là khoảng 1,4 t/yd³.
Độ dày điển hình theo ứng dụng
Đây là các phạm vi thường dùng trong thực hành chung, không phải yêu cầu bắt buộc. Quy chuẩn xây dựng địa phương, chỉ dẫn của kỹ sư và hướng dẫn của nhà sản xuất có giá trị cao hơn.
| Ứng dụng | Độ dày thông thường (in) |
|---|---|
| Lớp mặt lối đi hoặc đường đi bộ | 2 – 3 |
| Lớp mặt trên của đường lái xe vào nhà | 3 – 4 |
| Lớp nền của đường lái xe vào nhà | 4 – 6 |
| Lớp nền lát gạch (paver base) | 4 – 6 (thường dày hơn ở nền đất yếu hoặc khu vực có lưu lượng xe lớn) |
| Lớp lót cống thoát nước / rãnh thoát nước kiểu French drain | Tùy thuộc thiết kế rãnh; thường là vài inch đá bao quanh ống, nên làm theo bản vẽ hoặc đặc tả kỹ thuật |
| Sỏi trang trí cảnh quan (lớp phủ kiểu mùn cưa) | khoảng 2 |
Mẹo: Sỏi bị nén và lún sau khi lắp đặt. Nhiều người đặt thêm 5–10% để bù phần lún, nền không bằng phẳng và rơi vãi.
Quy đổi nhanh thể tích và trọng lượng cốt liệu
| Đại lượng | Tương đương |
|---|---|
| 1 yard khối (yd³) | 27 ft³ = 0,7646 m³ |
| 1 tấn ngắn Mỹ (US short ton) | 2.000 lb = 0,907 tấn mét |
| 1 foot | 12 in = 0,3048 m |
Diện tích phủ gần đúng trên mỗi tấn (với 1,4 t/yd³)
Diện tích phủ được trên mỗi tấn là \(\frac{27 \times 12}{\text{độ dày (in)} \times 1.4} = \frac{231.4}{\text{độ dày (in)}}\) foot vuông.
| Độ dày | Xấp xỉ foot vuông trên mỗi tấn |
|---|---|
| 1 in | 231 |
| 2 in | 116 |
| 3 in | 77 |
| 4 in | 58 |
Kiểm tra mẫu: một khu vực 10 ft × 10 ft dày 4 in với mật độ 1,4 t/yd³ cần \(10 \times 10 \times \frac{4}{12} = 33.33\) ft³, tức là \(\frac{33.33}{27} = 1.235\) yd³, và \(1.235 \times 1.4 \approx\) 1.73 tấn. Kết quả này khớp với bảng: 100 foot vuông ÷ 58 foot vuông mỗi tấn ≈ 1,73 tấn.
Câu hỏi thường gặp
Nên dùng khối lượng riêng bao nhiêu? Sỏi khô khoảng 1,4 tấn mỗi yard khối, cát khoảng 1,35 và đá dăm khoảng 1,5. Vật liệu ẩm ướt hoặc đã lèn chặt sẽ nặng hơn.
Có nên đặt dư không? Có — cộng thêm 5–10% để bù cho việc lèn chặt, hao hụt rơi vãi và mặt nền không bằng phẳng.
Công cụ có dùng được cho khu vực hình tròn hay bất quy tắc không? Công cụ này giả định khu vực là hình chữ nhật. Với các hình dạng khác, hãy tính diện tích riêng rồi nhân với độ sâu, hoặc chia khu vực thành nhiều hình chữ nhật nhỏ.