Công cụ này làm gì
Công Cụ Tính Liều Thuốc Cho Trẻ Theo Cân Nặng giúp chuyển đổi liều thuốc được kê theo cân nặng (mg/kg) thành liều thực tế tính bằng miligam cho một trẻ có cân nặng cụ thể, sau đó tính ra thể tích thuốc nước (mL) cần đong dựa trên nồng độ của thuốc. Công cụ cũng cộng tổng liều và tổng thể tích cho tất cả các lần uống trong một ngày. Đây chỉ là công cụ mang tính tham khảo — bạn hãy luôn xác nhận lại liều cuối cùng, giới hạn liều tối đa và nồng độ thuốc với dược sĩ hoặc bác sĩ kê đơn trước khi cho trẻ dùng bất kỳ loại thuốc nào.
Cách sử dụng
Nhập cân nặng của trẻ tính bằng kilôgam, liều được kê trên mỗi kilôgam (mg/kg) và nồng độ của thuốc nước được in trên nhãn chai (mg/mL). Bạn cũng có thể nhập số lần cho uống mỗi ngày để xem tổng liều cả ngày. Công cụ sẽ cho ra liều của mỗi lần uống tính bằng miligam và thể tích tương ứng tính bằng mililít.
Giải thích công thức
Liều cho mỗi lần uống được tính rất đơn giản: Liều = Cân nặng × Liều trên mỗi kg. Để đổi lượng miligam này thành thể tích thuốc nước có thể đong được, ta chia cho nồng độ: Thể tích = Liều ÷ Nồng độ. Nhân mỗi giá trị với số lần uống trong ngày sẽ ra tổng liều cả ngày và tổng thể tích cả ngày — rất hữu ích khi cần đối chiếu với giới hạn liều tối đa trong ngày.
$$\text{Lieu (mg)} = \text{Can nang}_{kg} \times \text{Lieu}_{mg/kg}, \quad \text{The tich (mL)} = \frac{\text{Lieu}}{\text{Nong do}_{mg/mL}}$$
Ví dụ minh họa
Một trẻ nặng 20 kg được kê 15 mg/kg paracetamol (acetaminophen), dạng hỗn dịch nồng độ 100 mg/mL, uống 3 lần mỗi ngày. Liều = \(20 \times 15 = 300\) mg. Thể tích = \(300 \div 100 = 3\) mL cho mỗi lần. Tổng liều cả ngày = \(300 \times 3 = 900\) mg, và tổng thể tích cả ngày = \(3 \times 3 = 9\) mL.
Nồng độ dung dịch nhi khoa thông dụng và liều mg/kg tham chiếu
Liều tính theo cân nặng cần hai con số dễ gây nhầm lẫn: liều tính theo mg/kg và nồng độ của dung dịch tính theo mg/mL. Chai thường được ghi hàm lượng trên 5 mL (hoặc 1.25 mL đối với giọt cho trẻ sơ sinh), vì vậy nồng độ phải được chuyển đổi trước khi nhập vào máy tính: \(\text{mg/mL} = \dfrac{\text{mg trên nhãn}}{\text{mL trên nhãn}}\). Bảng dưới đây hiển thị các hàm lượng dung dịch uống được công bố rộng rãi với phép tính chia này đã được thực hiện.
| Thuốc | Hàm lượng ghi nhãn | Phép tính chuyển đổi | Nồng độ (mg/mL) |
|---|---|---|---|
| Hỗn dịch Acetaminophen (paracetamol) | 160 mg/5 mL | 160 ÷ 5 | 32 |
| Dung dịch nồng đặc Acetaminophen cho trẻ sơ sinh | 100 mg/mL (ví dụ: 80 mg/0.8 mL) | 100 ÷ 1 | 100 |
| Hỗn dịch Ibuprofen | 100 mg/5 mL | 100 ÷ 5 | 20 |
| Giọt Ibuprofen cho trẻ sơ sinh | 50 mg/1.25 mL | 50 ÷ 1.25 | 40 |
| Hỗn dịch Amoxicillin | 125 mg/5 mL | 125 ÷ 5 | 25 |
| Hỗn dịch Amoxicillin | 250 mg/5 mL | 250 ÷ 5 | 50 |
| Hỗn dịch Amoxicillin | 400 mg/5 mL | 400 ÷ 5 | 80 |
| Dung dịch uống Cetirizine | 5 mg/5 mL | 5 ÷ 5 | 1 |
Các liều dựa trên cân nặng thường được tham chiếu
Các số liệu dưới đây là các khoảng liều lượng và khoảng thời gian được trích dẫn nhiều nhất trong nhãn của nhà sản xuất và các tài liệu tham khảo thuốc nhi khoa tiêu chuẩn (ví dụ như các sách hướng dẫn liều lượng nhi khoa được sử dụng trong dược phòng bệnh viện, và — khi được ghi chú — hướng dẫn của Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ). Chúng là các giá trị tham chiếu để hiểu một số được tính toán, không phải là một toa thuốc.
| Thuốc | Liều điển hình (mg/kg) | Khoảng thời gian | Giới hạn hàng ngày thường được trích dẫn | Loại nguồn |
|---|---|---|---|---|
| Acetaminophen (uống) | 10–15 mg/kg mỗi liều | mỗi 4–6 giờ, thường không quá 5 liều trong 24 giờ | 75 mg/kg/ngày, không vượt quá liều tối đa của người lớn là 4 g/ngày (nhiều nhãn không kê đơn ở Hoa Kỳ ghi 3 g/ngày) | Nhãn của nhà sản xuất + tài liệu tham khảo thuốc nhi khoa |
| Ibuprofen (uống, từ 6 tháng tuổi trở lên) | 5–10 mg/kg mỗi liều | mỗi 6–8 giờ | 40 mg/kg/ngày, không vượt quá 1.2 g/ngày đối với sử dụng không kê đơn | Nhãn của nhà sản xuất + tài liệu tham khảo thuốc nhi khoa |
| Amoxicillin (các phác đồ uống thông dụng) | 20–45 mg/kg/ngày chia mỗi 8–12 giờ; liều cao 80–90 mg/kg/ngày chia mỗi 12 giờ để điều trị viêm tai giữa cấp tính (AAP, Hoa Kỳ) | 2–3 liều mỗi ngày | Dành riêng cho chỉ định và sản phẩm; người kê đơn xác định tổng liều | Thông tin kê đơn + hướng dẫn quốc gia |
| Cetirizine (uống) | Liều được xác định theo tuổi, không phải cân nặng: nhãn của Hoa Kỳ ghi 2.5 mg một lần mỗi ngày cho lứa tuổi 2–5 (tối đa 5 mg/ngày) và 5–10 mg một lần mỗi ngày từ lứa tuổi 6 | một lần mỗi ngày (đôi khi chia liều) | 10 mg/ngày ở trẻ lớn hơn và người lớn | Nhãn của nhà sản xuất |
Những hạn chế quan trọng. Hàm lượng dung dịch khác nhau tùy theo quốc gia, nhãn hiệu, kích thước gói và cải tiến công thức, và các sản phẩm được cải tiến công thức theo thời gian — ở Hoa Kỳ, chẳng hạn, giọt acetaminophen cho trẻ sơ sinh được tiêu chuẩn hóa thành 160 mg/5 mL vào năm 2011, trong khi các dung dịch nồng đặc 100 mg/mL vẫn còn có sẵn ở một số thị trường khác. Các hàng amoxicillin và cetirizine ở trên tham chiếu các phác đồ và nhãn thông dụng ở Hoa Kỳ; nhãn và danh sách công thức quốc gia của các quốc gia khác có thể khác nhau. Luôn đọc hàm lượng ghi trên chai trong tay và sử dụng con số đó, vì nhãn ghi đè trên bảng này. Cũng lưu ý rằng không phải mỗi thuốc nhi khoa đều dựa trên cân nặng (cetirizine ở trên là một ví dụ), và nhiều toa thuốc giới hạn liều nhi khoa ở liều của người lớn một khi trẻ đủ lớn.
Đây là thông tin giáo dục chung, không phải là lời khuyên chuyên nghiệp hoặc y tế. Một người kê đơn hoặc dược sĩ xác định thuốc, liều lượng và khoảng thời gian chính xác cho một trẻ cá nhân.
Câu hỏi thường gặp
Tìm nồng độ thuốc ở đâu? Nồng độ được in trên nhãn thuốc, ví dụ "100 mg/5 mL" tương đương 20 mg/mL — bạn chỉ cần lấy số mg chia cho số mL.
Công cụ có kiểm tra liều an toàn tối đa không? Không. Công cụ chỉ thực hiện phép tính số học. Bạn phải tự đối chiếu liều mỗi lần và liều mỗi ngày với tài liệu hướng dẫn dùng thuốc dựa trên độ tuổi và cân nặng của trẻ.
Nếu cân nặng của tôi tính bằng pound thì sao? Hãy đổi sang kilôgam trước bằng cách chia số pound cho 2,205, hoặc nhập trực tiếp giá trị kilôgam.