Máy tính khoảng cách hạt giống đậu tương dùng để làm gì?
Năng suất đậu tương (đậu nành) phụ thuộc vào việc có đủ số cây khỏe trên mỗi acre và phân bố đều dọc theo hàng. Công cụ này chuyển khoảng cách hàng và mật độ cây mục tiêu của bạn thành những con số thực tế mà máy gieo cần: khoảng cách giữa các hạt trên hàng, số hạt mỗi foot, số hạt mỗi acre và số pound hạt giống mỗi acre. Công cụ dùng hệ đo lường Anh–Mỹ (inch, foot, acre) vốn phổ biến trong sản xuất nông nghiệp ở Bắc Mỹ, nên nếu bạn quen dùng mét, hécta hay cm thì cần quy đổi đơn vị trước khi áp dụng.
Cách sử dụng
Nhập khoảng cách hàng theo inch (ví dụ 15 hoặc 30), số cây cuối cùng bạn muốn có trên mỗi acre, tỷ lệ phần trăm hạt dự kiến nảy mầm và sống sót, cùng cỡ hạt giống tính bằng số hạt trên mỗi pound (ghi trên nhãn bao giống, thường vào khoảng 2.800). Sau đó công cụ sẽ trả về lượng giống cần gieo đã bù cho phần hao hụt.
Giải thích công thức
Một acre bằng 43.560 foot vuông. Với các hàng cách nhau \(R\) inch, tổng chiều dài hàng trong một acre là:
$$L = \frac{43{,}560}{R/12} = \frac{522{,}720}{R}\ \text{ft}$$Số hạt cần gieo bằng mật độ cây mục tiêu \(P\) chia cho tỷ lệ nảy mầm \(E\):
$$N_p = \frac{P}{E}$$Số hạt mỗi foot là \(N_p / L\), còn khoảng cách hạt trên hàng tính bằng inch là:
$$S = \frac{12 \times L}{N_p}$$Ví dụ minh họa
Giả sử \(R = 30\) in, \(P = 139{,}392\) cây mỗi acre và \(E = 0.80\).
$$L = \frac{522{,}720}{30} = 17{,}424\ \text{ft}$$$$N_p = \frac{139{,}392}{0.80} = 174{,}240\ \text{seeds}$$$$\text{seeds/ft} = \frac{174{,}240}{17{,}424} = 10 \quad\Rightarrow\quad S = \frac{12}{10} = 1.2\ \text{in}$$
Các thuật ngữ chính: Mật độ gieo, Số cây mọc, Tỷ lệ mọc và Kích thước hạt
- Khoảng cách hàng
- Khoảng cách giữa các hàng cây trồng liền kề, được đo bằng inch trong máy tính này. Các khoảng cách hàng phổ biến đối với đậu nành gồm 7,5, 15, 20, 30 và 36 inch.
- Khoảng cách hạt trong hàng
- Khoảng cách giữa các hạt liền kề trong cùng một hàng, tính bằng inch. Được tính theo công thức \(S = \frac{12}{F}\), trong đó F là số hạt trên một foot.
- Mật độ gieo
- Số lượng hạt được gieo trên mỗi acre (hoặc khối lượng của chúng tính bằng pound trên mỗi acre). Con số này cao hơn mật độ cây mục tiêu vì một số hạt không phát triển thành cây.
- Mật độ cây mục tiêu (cuối cùng)
- Số lượng cây đã ổn định sinh trưởng trên mỗi acre mà bạn muốn có trên đồng ruộng. Đây là đầu vào ban đầu của phép tính.
- Tỷ lệ mọc / tỷ lệ sống sót
- Tỷ lệ phần trăm hạt đã gieo dự kiến sẽ mọc và sống sót để hình thành cây. Số hạt cần cho mỗi acre bằng mật độ cây mục tiêu chia cho tỷ lệ phần trăm này dưới dạng số thập phân (ví dụ, 90% = 0,90). Tỷ lệ này phụ thuộc vào chất lượng hạt giống, điều kiện đất, thời điểm gieo và sâu bệnh.
- Kích thước hạt (số hạt trên pound)
- Số lượng hạt trong một pound, được ghi trên nhãn hạt giống. Con số này thay đổi theo giống và lô hạt giống, vì vậy hãy kiểm tra nhãn. Hạt càng lớn thì số hạt trên mỗi pound càng ít và cần nhiều pound hơn trên mỗi acre cho cùng một số lượng hạt.
- Số hạt trên mỗi foot hàng
- Số lượng hạt được thả trên mỗi foot dài của hàng: số hạt trên mỗi acre chia cho số foot hàng trên mỗi acre (\(F = \frac{N}{L}\)). Đây là thiết lập mà hầu hết màn hình máy gieo và bộ phận đo hạt hoạt động dựa trên.
Đây là thông tin nông học mang tính tổng quát. Hãy tham khảo khuyến cáo khuyến nông địa phương về mật độ gieo phù hợp với khu vực và điều kiện của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Tôi nên nhắm tới mật độ bao nhiêu? Nhiều nông dân đặt mục tiêu khoảng 100.000 đến 140.000 cây mỗi acre, tùy vùng, loại đất và giống. Hãy làm theo hướng dẫn của cơ quan khuyến nông tại địa phương.
Vì sao phải tính tỷ lệ nảy mầm? Không phải hạt nào cũng mọc thành cây. Đất lạnh, đất đóng váng và bệnh hại làm giảm số cây, vì vậy bạn cần gieo nhiều hạt hơn số cây mong muốn.
Hàng hẹp hơn có làm thay đổi khoảng cách hạt không? Có. Với cùng mật độ, hàng hẹp hơn đồng nghĩa với tổng chiều dài hàng trên mỗi acre lớn hơn, nên các hạt trên hàng sẽ cách xa nhau hơn.