Tạm ứng án phí là gì, ai cần tính?
Tạm ứng án phí là khoản tiền phải nộp trước để Tòa án thụ lý vụ án hoặc thụ lý kháng cáo. Khi có bản án, quyết định, tiền tạm ứng được trừ vào án phí người đó phải chịu; nộp thừa thì được trả lại.
Công cụ này tính mức tạm ứng án phí sơ thẩm và phúc thẩm theo pháp luật Việt Nam cho vụ án dân sự, ly hôn, kinh doanh thương mại, lao động và hành chính. Người dùng là người chuẩn bị khởi kiện, phản tố hoặc kháng cáo. Công cụ áp dụng Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 (hiệu lực từ 01/01/2017), quy định được kiểm tra đến ngày 28/09/2026.
Căn cứ pháp lý
| Văn bản, điều khoản | Quy định | Hiệu lực |
|---|---|---|
| Nghị quyết 326/2016/ |
Tạm ứng sơ thẩm dân sự: không giá ngạch bằng án phí không giá ngạch; có giá ngạch bằng 50% án phí dự tính, tối thiểu bằng án phí không giá ngạch. Tạm ứng phúc thẩm bằng án phí phúc thẩm. | Từ 01/01/2017 |
| Nghị quyết 326/2016/ |
Tạm ứng hành chính sơ thẩm, phúc thẩm bằng án phí hành chính sơ thẩm, phúc thẩm. | Từ 01/01/2017 |
| Nghị quyết 326/2016/ |
Thủ tục rút gọn: tạm ứng bằng 50% mức tại khoản 2 và khoản 3. | Từ 01/01/2017 |
| Nghị quyết 326/2016/ |
Giá tài sản làm cơ sở thu tạm ứng án phí. | Từ 01/01/2017 |
| Nghị quyết 326/2016/ |
Miễn tạm ứng án phí; giảm 50%; hồ sơ đề nghị miễn, giảm. | Từ 01/01/2017 |
| Nghị quyết 326/2016/ |
Thời hạn nộp tiền tạm ứng án phí. | Từ 01/01/2017 |
| Nghị quyết 326/2016/ |
Mức án phí sơ thẩm (có và không có giá ngạch), phúc thẩm, án phí hành chính. | Từ 01/01/2017 |
Nghị quyết có hiệu lực từ 01/01/2017 (Điều 47 khoản 1), đến 28/09/2026 chưa bị sửa đổi. Người nộp tạm ứng sơ thẩm là nguyên đơn, bị đơn có yêu cầu phản tố, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập (Điều 25); người nộp tạm ứng phúc thẩm là người kháng cáo (Điều 28).
Cách tính tạm ứng án phí
Công cụ tính theo ba bước, như bảng kết quả.
- Mức theo Điều 7. Sơ thẩm có giá ngạch: lấy 50% án phí sơ thẩm Tòa án dự tính theo giá trị tài sản có tranh chấp, nhưng không thấp hơn án phí không có giá ngạch cùng loại (khoản 2). Sơ thẩm không có giá ngạch: bằng án phí không có giá ngạch. Phúc thẩm: bằng án phí phúc thẩm, không phụ thuộc giá trị (khoản 2 đoạn 2, khoản 3). Hành chính sơ thẩm: bằng án phí hành chính sơ thẩm (khoản 3).
- Thủ tục rút gọn. Nếu vụ án giải quyết theo thủ tục rút gọn, lấy 50% mức ở bước 1 (Điều 7 khoản 4). Mức này tính sau khi đã áp mức tối thiểu.
- Miễn, giảm. Người được miễn nộp 0 đồng (Điều 12). Người được giảm nộp 50% mức ở bước 2 (Điều 13 khoản 1).
Công thức chính cho vụ án sơ thẩm có giá ngạch:
$$T = \max\big(0{,}5 \times A(V);\ K\big) \times r \times g$$Trong đó \(V\) là giá trị tài sản có tranh chấp, \(A(V)\) là án phí sơ thẩm dự tính theo biểu bên dưới, \(K\) là án phí không có giá ngạch cùng loại (mức tối thiểu), \(r = 0{,}5\) khi xử theo thủ tục rút gọn (không thì \(r = 1\)), \(g = 0{,}5\) khi được giảm, \(g = 0\) khi được miễn (không thì \(g = 1\)).
Vụ ly hôn có yêu cầu chia tài sản có hai phần: tạm ứng cho yêu cầu ly hôn (300.000 đồng) cộng tạm ứng cho yêu cầu chia tài sản, tính như trên với \(V\) là giá trị phần tài sản người nộp yêu cầu được chia và \(K\) = 300.000 đồng.
Mức cố định (Danh mục án phí, lệ phí Tòa án):
| Loại án phí | Mức | Áp dụng từ |
|---|---|---|
| Sơ thẩm dân sự, hôn nhân gia đình, lao động không có giá ngạch (A.II.1.1) | 300.000 đồng | 01/01/2017 |
| Sơ thẩm kinh doanh, thương mại không có giá ngạch (A.II.1.2) | 3.000.000 đồng | 01/01/2017 |
| Phúc thẩm dân sự, hôn nhân gia đình, lao động (A.II.2.1) | 300.000 đồng | 01/01/2017 |
| Phúc thẩm kinh doanh, thương mại (A.II.2.2) | 2.000.000 đồng | 01/01/2017 |
| Hành chính sơ thẩm (A.III.1) | 300.000 đồng | 01/01/2017 |
| Hành chính phúc thẩm (A.III.2) | 300.000 đồng | 01/01/2017 |
Biểu án phí sơ thẩm có giá ngạch \(A(V)\), áp dụng từ 01/01/2017:
| Giá trị tranh chấp \(V\) | Dân sự, hôn nhân gia đình (A.II.1.3) | Kinh doanh, thương mại (A.II.1.4) |
|---|---|---|
| Đến 6.000.000 đồng | 300.000 đồng | 3.000.000 đồng (đến 60.000.000 đồng) |
| Trên 6.000.000 đến 60.000.000 đồng | 5% của \(V\) | |
| Trên 60.000.000 đến 400.000.000 đồng | 5% của \(V\) | 5% của \(V\) |
| Trên 400.000.000 đến 800.000.000 đồng | 20.000.000 đồng + 4% phần vượt 400.000.000 đồng | |
| Trên 800.000.000 đến 2.000.000.000 đồng | 36.000.000 đồng + 3% phần vượt 800.000.000 đồng | |
| Trên 2.000.000.000 đến 4.000.000.000 đồng | 72.000.000 đồng + 2% phần vượt 2.000.000.000 đồng | |
| Trên 4.000.000.000 đồng | 112.000.000 đồng + 0,1% phần vượt 4.000.000.000 đồng | |
| Giá trị tranh chấp lao động \(V\) | Án phí sơ thẩm (A.II.1.5), áp dụng từ 01/01/2017 |
|---|---|
| Đến 6.000.000 đồng | 300.000 đồng |
| Trên 6.000.000 đến 400.000.000 đồng | 3% của \(V\), không thấp hơn 300.000 đồng |
| Trên 400.000.000 đến 2.000.000.000 đồng | 12.000.000 đồng + 2% phần vượt 400.000.000 đồng |
| Trên 2.000.000.000 đồng | 44.000.000 đồng + 0,1% phần vượt 2.000.000.000 đồng |
Làm tròn: sau mỗi phép nhân, công cụ làm tròn đến đồng (từ 0,5 đồng trở lên làm tròn lên). Giá trị tranh chấp chỉ nhận số nguyên đồng.
Ví dụ tính tay
Ví dụ 1 — đòi nợ 1 tỷ đồng. Ông A khởi kiện đòi 1.000.000.000 đồng tiền cho vay (vụ án dân sự, sơ thẩm, thủ tục thông thường, không được miễn giảm).
- Án phí dự tính: 36.000.000 + 3% × (1.000.000.000 − 800.000.000) = 42.000.000 đồng.
- 50% án phí dự tính: 21.000.000 đồng, cao hơn mức tối thiểu 300.000 đồng.
- Tạm ứng án phí sơ thẩm phải nộp: 21.000.000 đồng.
Đây là kết quả mặc định khi mở công cụ. Theo thủ tục rút gọn: 10.500.000 đồng.
Ví dụ 2 — điểm gãy mức tối thiểu kinh doanh, thương mại. Công ty B đòi 100.000.000 đồng tiền hàng. Án phí dự tính 5% × 100.000.000 = 5.000.000 đồng; 50% là 2.500.000 đồng, thấp hơn mức tối thiểu 3.000.000 đồng, nên phải nộp 3.000.000 đồng. Mọi yêu cầu kinh doanh, thương mại đến 120.000.000 đồng đều nộp 3.000.000 đồng.
Ví dụ 3 — ly hôn có chia tài sản. Chị C xin ly hôn và yêu cầu chia phần tài sản trị giá 5.000.000.000 đồng. Án phí dự tính phần tài sản: 112.000.000 + 0,1% × 1.000.000.000 = 113.000.000 đồng; 50% là 56.500.000 đồng. Tạm ứng phải nộp: 300.000 + 56.500.000 = 56.800.000 đồng.
Ví dụ 4 — rút gọn thấp hơn mức tối thiểu. Đòi 20.000.000 đồng theo thủ tục rút gọn: án phí dự tính 1.000.000 đồng, 50% là 500.000 đồng (cao hơn 300.000 đồng), rồi rút gọn còn 250.000 đồng. Kết quả thấp hơn 300.000 đồng là đúng, vì khoản 4 lấy 50% của mức đã áp tối thiểu.
Mốc thay đổi và kỳ áp dụng
Các mức tạm ứng và biểu án phí trên áp dụng từ 01/01/2017 và không thay đổi trong 24 tháng gần nhất (đến 28/09/2026). Vì vậy công cụ không có ô chọn kỳ. Khi có văn bản sửa đổi, công cụ sẽ thêm kỳ mới.
Trường hợp đặc biệt, lưu ý
- Mức tối thiểu khác theo loại vụ án: 300.000 đồng với dân sự, hôn nhân gia đình, lao động; 3.000.000 đồng với kinh doanh, thương mại. Việc dùng 3.000.000 đồng làm mức tối thiểu cho kinh doanh, thương mại là cách đọc Điều 7 khoản 2, chưa được xác nhận chính thức.
- Phúc thẩm không tính theo giá trị: luôn bằng án phí phúc thẩm cố định.
- Rút gọn ở phúc thẩm: công cụ áp 50% cho cả tạm ứng phúc thẩm khi bạn chọn thủ tục rút gọn, vì khoản 4 dẫn chiếu cả khoản 2 và khoản 3 Điều 7.
- Thuận tình ly hôn (hai bên thỏa thuận được hết) là việc dân sự: nộp tạm ứng lệ phí 300.000 đồng, không phải tạm ứng án phí.
- Diện được miễn (Điều 12 khoản 1): người lao động đòi lương, trợ cấp, bảo hiểm xã hội, bồi thường tai nạn lao động hoặc bị sa thải trái luật; người yêu cầu cấp dưỡng, xác định cha, mẹ cho con; người đòi bồi thường về tính mạng, sức khỏe, danh dự; trẻ em; hộ nghèo, cận nghèo; người cao tuổi; người khuyết tật; người có công; thân nhân liệt sĩ và một số trường hợp khác.
- Diện được giảm 50% (Điều 13 khoản 1): người gặp sự kiện bất khả kháng nên không đủ tài sản để nộp, có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú.
- Không phải nộp tạm ứng (Điều 11): ví dụ cơ quan, tổ chức khởi kiện bảo vệ lợi ích công cộng. Công cụ không xét trường hợp này.
Công cụ không tính: án phí hình sự; tạm ứng lệ phí việc dân sự; nhiều yêu cầu cộng dồn (hãy tính riêng từng yêu cầu); các trường hợp riêng ở Điều 27; mức do Tòa án ấn định khi chưa xác định được giá tài sản (Điều 8 khoản 1 điểm đ). Số chính thức là số ghi trong thông báo nộp tạm ứng án phí của Tòa án.
Cách nhập dữ liệu
- Cấp nộp tạm ứng: chọn Sơ thẩm khi nộp đơn khởi kiện, yêu cầu phản tố hoặc yêu cầu độc lập; chọn Phúc thẩm khi kháng cáo.
- Loại vụ án: dân sự, ly hôn, kinh doanh thương mại, lao động hoặc hành chính.
- Có giá ngạch: chọn Có khi bạn đòi một số tiền hoặc tài sản tính được bằng tiền.
- Giá trị tài sản có tranh chấp: số tiền bạn yêu cầu, tính bằng đồng, ví dụ 500.000.000 (có thể gõ dấu chấm phân tách nghìn). Giá tài sản lấy theo thứ tự ở Điều 8: giá nhà nước quy định, giá thẩm định, giá trong hồ sơ, giá thị trường. Vụ ly hôn: nhập giá trị phần tài sản bạn yêu cầu được chia.
- Thủ tục: chọn rút gọn khi Tòa án đã quyết định như vậy.
- Miễn, giảm: chọn khi bạn thuộc diện ở mục trên và có đơn đề nghị kèm tài liệu chứng minh (Điều 14).
Câu hỏi thường gặp
Nộp tạm ứng án phí trong bao lâu?
Vụ án dân sự sơ thẩm: 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận thông báo của Tòa án. Phúc thẩm: 10 ngày kể từ ngày nhận thông báo của Tòa án cấp sơ thẩm. Vụ án hành chính: 10 ngày cho cả sơ thẩm và phúc thẩm (Điều 17). Nộp xong gửi biên lai cho Tòa án.
Tạm ứng án phí có được trả lại không?
Có. Khi có bản án, tiền tạm ứng được trừ vào án phí bạn phải chịu; không phải chịu án phí hoặc nộp thừa thì được trả lại phần chênh lệch.
Vì sao tạm ứng chỉ bằng một nửa án phí?
Án phí thật chỉ biết khi Tòa án xử xong, nên Điều 7 khoản 2 chỉ thu trước 50% án phí dự tính.
Kháng cáo một bản án 5 tỷ đồng thì tạm ứng bao nhiêu?
Tạm ứng phúc thẩm không phụ thuộc giá trị: 300.000 đồng với dân sự, hôn nhân gia đình, lao động, hành chính; 2.000.000 đồng với kinh doanh, thương mại.