Máy tính tốc độ thực (TAS)

Máy tính tốc độ thực (TAS)

Phổ biến AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

TAS=CAS×(1+0.02×Độ cao1000)\text{TAS} = \text{CAS} \times \left(1 + 0.02 \times \frac{\text{Độ cao}}{1000}\right)

Ví dụ

TAS=120×(1+0.02×100001000)=144\text{TAS} = 120 \times \left(1 + 0.02 \times \frac{10000}{1000}\right) = 144
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Tốc độ thực (TAS)
144
knots
Tốc độ hiệu chỉnh (CAS) 120 kt
Độ cao áp suất 10.000 ft
Mức tăng TAS so với CAS 24 kt

Báo lỗi nội dung trang này

Tốc độ thực (TAS) là gì?

Tốc độ thực (TAS – True Airspeed) là tốc độ thật sự của máy bay so với khối không khí mà nó đang bay qua. Khi máy bay lên cao, mật độ không khí giảm dần, nên cùng một giá trị tốc độ hiệu chỉnh (CAS) hiển thị trên đồng hồ tốc độ lại tương ứng với một tốc độ thực cao hơn trong không khí. Công cụ này ước tính TAS từ CAS và độ cao áp suất bằng quy tắc nhẩm quen thuộc của giới phi công: khoảng 2% cho mỗi 1.000 feet.

Máy bay bay ở độ cao cho thấy tốc độ hiệu chỉnh do thiết bị đo so với tốc độ thực trong không khí
Tốc độ thực (TAS) là tốc độ thực tế của máy bay trong không khí, lớn hơn tốc độ chỉ thị/hiệu chỉnh (CAS) khi độ cao tăng lên.

Cách sử dụng công cụ

Bạn chỉ cần nhập tốc độ hiệu chỉnh (CAS) tính bằng knots và độ cao áp suất tính bằng feet. Công cụ sẽ trả về tốc độ thực ước tính, mức tăng so với CAS và một bảng tóm tắt. Phép tính nhanh này rất hữu ích khi lập kế hoạch bay, kiểm tra lại bằng cách nhẩm trong đầu và hiểu rõ độ cao ảnh hưởng thế nào đến tiềm năng tốc độ mặt đất.

Giải thích công thức

Về mặt vật lý chính xác, TAS liên hệ với CAS thông qua mật độ không khí: \(\text{TAS} = \text{CAS} \times \sqrt{\rho_0 / \rho}\), trong đó \(\rho_0\) là mật độ chuẩn ở mực nước biển và \(\rho\) là mật độ ở độ cao đang bay. Vì mật độ không khí giảm theo một quy luật khá dễ đoán trong khí quyển tiêu chuẩn, phi công thường dùng công thức gần đúng tiện lợi:

$$\text{TAS} \approx \text{CAS} \times \left(1 + 0{,}02 \times \frac{\text{độ cao}}{1000}\right)$$

Tức là cộng thêm khoảng 2% vào CAS cho mỗi 1.000 feet độ cao.

Quảng cáo
Biểu đồ đường thể hiện tốc độ thực tăng theo độ cao với tốc độ hiệu chỉnh cố định
Theo quy tắc 2% mỗi 1.000 ft, TAS tăng gần như tuyến tính theo độ cao áp suất với CAS không đổi.

Ví dụ minh họa

Giả sử bạn đang bay hành trình với tốc độ hiệu chỉnh 120 knots ở độ cao áp suất 10.000 feet. Độ cao tính theo đơn vị nghìn là 10, nên hệ số nhân là \(1 + 0{,}02 \times 10 = 1{,}20\). \(\text{TAS} = 120 \times 1{,}20 = 144\) knots. Như vậy bạn đang bay nhanh hơn 24 knots so với giá trị chỉ thị/hiệu chỉnh — một chênh lệch đáng kể khi tính thời gian bay trên đường.

Ước tính TAS ở các độ cao và tốc độ bay phổ biến

Bảng này áp dụng quy tắc kinh nghiệm 2% trên mỗi 1,000 ft, \(\text{TAS} = \text{CAS} \times (1 + 0.02 \times \text{độ cao}/1000)\), với CAS tính bằng knot và độ cao áp suất tính bằng feet. Cột chênh lệch là TAS trừ CAS.

CAS (kt) Độ cao áp suất (ft) Hệ số nhân TAS ước tính (kt) Chênh lệch so với CAS (kt)
90 2,000 1.04 93.6 +3.6
90 5,000 1.10 99.0 +9.0
90 8,000 1.16 104.4 +14.4
90 10,000 1.20 108.0 +18.0
90 12,000 1.24 111.6 +21.6
120 2,000 1.04 124.8 +4.8
120 5,000 1.10 132.0 +12.0
120 8,000 1.16 139.2 +19.2
120 10,000 1.20 144.0 +24.0
120 12,000 1.24 148.8 +28.8
150 2,000 1.04 156.0 +6.0
150 5,000 1.10 165.0 +15.0
150 8,000 1.16 174.0 +24.0
150 10,000 1.20 180.0 +30.0
150 12,000 1.24 186.0 +36.0

Ví dụ thay thế: \(120 \times (1 + 0.02 \times 8000/1000) = 120 \times 1.16 = 139.2\) kt.

Giá trị tham chiếu của khí quyển tiêu chuẩn

Đây là các giá trị của Khí quyển Tiêu chuẩn Quốc tế (ISA) ở mực nước biển trung bình, được dùng làm chuẩn cơ sở cho các định nghĩa về tốc độ không khí và độ cao.

Đại lượng Giá trị SI Đơn vị khác
Mật độ không khí 1.225 kg/m³ 0.002377 slug/ft³
Áp suất 1013.25 hPa 29.92 inHg
Nhiệt độ 15 °C 59 °F
Tốc độ giảm nhiệt độ theo độ cao (tầng đối lưu) 6.5 °C/km khoảng 1.98 °C mỗi 1,000 ft
  • Hằng số quy tắc: 0.02 (2%) được cộng vào hệ số nhân CAS cho mỗi 1,000 ft độ cao áp suất.
  • Đơn vị: tốc độ không khí tính bằng knot (hải lý trên giờ); độ cao tính bằng feet. Kết quả có cùng đơn vị với CAS đã nhập.
  • Quy tắc này là một phép xấp xỉ tuyến tính; nó không phải là một phần của chính định nghĩa ISA.
Quảng cáo

Cách hiểu kết quả TAS của bạn

TAS (tốc độ thật trong không khí) là tốc độ của máy bay so với khối không khí xung quanh. Đây là tốc độ dùng trong lập kế hoạch bay để ước tính thời gian trên hành trình và lượng nhiên liệu tiêu thụ, và nó kết hợp với vectơ gió để cho ra tốc độ đối đất. TAS không phải là tốc độ đối đất: gió ngược làm tốc độ đối đất thấp hơn TAS, còn gió xuôi làm nó cao hơn.

TAS vượt CAS nhiều hơn ở độ cao lớn hơn vì chỉ báo tốc độ không khí phản ứng với áp suất động, mà áp suất động phụ thuộc vào mật độ không khí và bình phương tốc độ. Khi mật độ giảm theo độ cao, máy bay phải di chuyển nhanh hơn qua không khí để tạo ra cùng một áp suất động, nên cùng một CAS sẽ tương ứng với TAS lớn hơn. Theo quy tắc kinh nghiệm, cứ thêm mỗi 1,000 ft thì CAS tăng khoảng 2%.

Giới hạn của ước tính:

  • Quy tắc tuyến tính khá sát ở độ cao thấp và trung bình, nhưng sai số tăng lên khi trên khoảng 10,000–20,000 ft, vì mối quan hệ mật độ thực tế không phải là tuyến tính.
  • Quy tắc giả định nhiệt độ tiêu chuẩn. Nhiệt độ cao hơn hoặc thấp hơn ISA sẽ làm thay đổi mật độ không khí, nên TAS thực tế khác với ước tính.
  • Sai số của dụng cụ và sai số vị trí được xem là đã được hiệu chỉnh, vì đầu vào là CAS chứ không phải tốc độ không khí chỉ thị.
  • Ở tốc độ cao, hiệu ứng nén và số Mach trở nên quan trọng, và quy tắc đơn giản này không còn áp dụng nữa.

Câu hỏi thường gặp

Kết quả này có chính xác tuyệt đối không? Không. Quy tắc 2% mỗi 1.000 ft chỉ là phép gần đúng, sai số trong vài knots ở các độ cao thường gặp của máy bay hạng nhẹ (dưới ~20.000 ft và nhiệt độ tiêu chuẩn). Để có con số chính xác, hãy dùng máy tính bay (flight computer) có tính đến nhiệt độ và áp suất thực tế.

CAS và IAS khác nhau ở điểm nào? Tốc độ chỉ thị (IAS) là số đọc thô trên đồng hồ; tốc độ hiệu chỉnh (CAS) là IAS đã được hiệu chỉnh sai số của thiết bị và vị trí lắp đặt. Công cụ này giả định bạn đã có sẵn giá trị CAS.

Nhiệt độ có ảnh hưởng không? Có — không khí nóng hơn tiêu chuẩn sẽ loãng hơn và làm TAS tăng cao hơn nữa. Phép ước tính đơn giản này giả định điều kiện khí quyển tiêu chuẩn.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Tài chính cá nhân

Xem tất cả máy tính Tài chính cá nhân