Thời gian làm nóng lại (recovery time) của bình nước nóng là gì?
Thời gian làm nóng lại là khoảng thời gian bình nước nóng cần để đun cả một bình nước lạnh mới nạp vào lên đến nhiệt độ cài đặt. Chỉ số này hữu ích khi bạn chọn công suất bình, so sánh thanh đun điện có công suất khác nhau, hoặc thắc mắc vì sao tắm liên tiếp thì nước lại bị nguội. Máy tính này dùng đơn vị của Mỹ: gallon, độ Fahrenheit (°F) và kilowatt (kW), nên bạn cần quy đổi nếu đang dùng lít và °C (1 gallon Mỹ ≈ 3,785 lít).
Cách sử dụng máy tính
Nhập dung tích bình theo gallon, công suất đun theo kW (với bình điện thông thường, đó là công suất của thanh đun hoạt động cùng lúc, chẳng hạn 4,5 kW), nhiệt độ nước đầu vào và nhiệt độ mong muốn. Với bình dùng điện trở, hãy đặt hiệu suất gần 100%; với bình gas thì đặt thấp hơn, thường khoảng 60-80%.
Giải thích công thức
Một gallon nước nặng khoảng 8,34 lb, và một BTU làm tăng nhiệt độ một pound nước thêm 1 °F. Một kilowatt cung cấp 3.412,14 BTU mỗi giờ.
$$t = \frac{V \times 8.34 \times \Delta T}{P \times 3412.14 \times \eta}$$Trong đó \(V\) = thể tích bình tính bằng gallon, \(\Delta T\) = độ tăng nhiệt độ tính bằng °F, \(P\) = công suất tính bằng kW, \(\eta\) = hiệu suất dưới dạng phân số và \(t\) = thời gian tính bằng giờ.
Ví dụ minh họa
Một bình 50 gallon với thanh đun 4,5 kW, đun từ 40 °F lên 130 °F (\(\Delta T = 90\)) ở hiệu suất 100%:
$$\text{Heat} = 50 \times 8.34 \times 90 = 37{,}530\,\text{BTU}$$$$t = \frac{37530}{4.5 \times 3412.14} = \frac{37530}{15354.63} \approx 2.44\,\text{h}$$Tức là khoảng 2 giờ 27 phút, tương đương tốc độ làm nóng lại khoảng 20,5 gallon mỗi giờ.
Kích thước, công suất và nhiệt độ điển hình của bình nước nóng
Các khoảng giá trị dưới đây là điển hình cho bình nước nóng dạng bình chứa dân dụng, chủ yếu ở Bắc Mỹ (đơn vị Mỹ: gallon, °F, BTU). Nhãn thông số trên thiết bị của bạn hoặc nhãn EnergyGuide luôn là nguồn tham khảo tốt nhất để có giá trị chính xác.
| Thông số | Khoảng điển hình | Ghi chú |
|---|---|---|
| Dung tích bình chứa | 30–80 gal | Nhà nhỏ và căn hộ thường dùng 30–40 gal. Hộ gia đình đông người thường dùng 50–80 gal. 40 và 50 gal là các kích thước danh định rất phổ biến. |
| Công suất bộ đốt điện | 3.0, 3.8, 4.5, 5.5 kW | Đây là các mức công suất bộ đốt phổ biến. 4.5 kW ở 240 V là mức phổ biến nhất trong các bình ở Mỹ. Nhiều bình có hai bộ đốt, và thường chỉ một bộ hoạt động tại một thời điểm, vì vậy hãy kiểm tra nhãn để biết công suất gia nhiệt thực tế. |
| Hiệu suất (điện trở) | ≈ 100% | Gần như toàn bộ điện năng đầu vào chuyển thành nhiệt trong nước. Tổn thất khi chờ qua thành bình không được tính trong con số này. |
| Hiệu suất (bình gas) | ≈ 60–80% | Hiệu suất phục hồi thường ở mức cao của khoảng này, và hiệu suất tổng thể bao gồm tổn thất khi chờ thì thấp hơn. Công suất đầu vào gas được tính bằng BTU/h. Chia cho 3,412.14 để đổi sang kW (ví dụ, 40,000 BTU/h ≈ 11.7 kW). |
| Nhiệt độ nước lạnh đầu vào | ≈ 40–70 °F | Lạnh hơn vào mùa đông và ở vùng khí hậu phía Bắc, ấm hơn vào mùa hè và ở vùng khí hậu phía Nam. |
| Điểm đặt nhiệt độ trên bộ điều nhiệt | ≈ 120 °F (phổ biến) | 120 °F là mức thường được Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (để tiết kiệm năng lượng) và Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Hoa Kỳ (để giảm nguy cơ bỏng do nước nóng) khuyến nghị. Một số thiết bị được nhà lắp đặt hoặc nhà sản xuất cài đặt cao hơn. Hãy kiểm tra hướng dẫn địa phương và hướng dẫn của nhà sản xuất. |
Công suất đầu ra của bộ đốt điện ở mức tăng nhiệt 65 °F
Để tham khảo, bảng cho thấy công suất nhiệt đầu ra ở hiệu suất 100%. Bảng cũng cho thấy số gallon nước được làm nóng mỗi giờ với mức tăng 65 °F (ví dụ, từ 55 °F đầu vào lên điểm đặt 120 °F), sử dụng \(\text{GPH} = \dfrac{ \text{BTU/h}}{8.34 \times \Delta T}\).
| Công suất bộ đốt | Công suất nhiệt đầu ra (BTU/h) | Gallon mỗi giờ (xấp xỉ) |
|---|---|---|
| 3.0 kW | 10,236 | ≈ 18.9 |
| 3.8 kW | 12,966 | ≈ 23.9 |
| 4.5 kW | 15,355 | ≈ 28.3 |
| 5.5 kW | 18,767 | ≈ 34.6 |
Ví dụ, một bình 50 gal ở 4.5 kW và hiệu suất 100% cần \(50 \times 8.34 \times 65 = 27{,}105\) BTU. Điều đó tương đương khoảng 1.77 giờ ở 15,355 BTU/h, chưa tính tổn thất khi chờ và lượng nước sử dụng trong lúc đun.
Đây là thông tin chung nhằm mục đích ước tính, không phải lời khuyên chuyên môn. Việc lắp đặt bình nước nóng, đi dây điện và cài đặt bộ điều nhiệt cần tuân theo hướng dẫn của nhà sản xuất và quy chuẩn địa phương, và có thể cần một chuyên gia có giấy phép.
Câu hỏi thường gặp
Thất thoát nhiệt khi chờ có làm thay đổi kết quả không?
Có, nhưng không nhiều. Đây là ước tính lý tưởng; bình thực tế thất thoát một phần nhiệt qua thành bình nên thời gian thực tế sẽ lâu hơn một chút.
Hai thanh đun có hoạt động cùng lúc không?
Hầu hết bình nước nóng điện gia dụng chỉ chạy một thanh đun tại một thời điểm, vì vậy hãy dùng công suất của một thanh, trừ khi nhà sản xuất ghi khác.
Làm sao để rút ngắn thời gian làm nóng lại?
Hãy dùng công suất cao hơn, giảm độ tăng nhiệt (hạ nhiệt độ cài đặt hoặc dùng nước đầu vào ấm hơn), hoặc chọn bình lớn hơn hay lắp thêm một bình thứ hai.