Công cụ tính công suất điện là gì?
Công cụ này giúp bạn tính công suất thực (tính bằng watt và kilowatt) mà một mạch điện xoay chiều cung cấp, dựa trên các giá trị điện áp, dòng điện và hệ số công suất đo được. Công cụ hỗ trợ cả mạch điện 1 pha (thường dùng trong sinh hoạt gia đình) lẫn mạch 3 pha cân bằng (phổ biến trong các hệ thống công nghiệp và thương mại).
Cách sử dụng
Trước tiên, hãy chọn mạch điện của bạn là 1 pha hay 3 pha. Sau đó nhập điện áp tính bằng vôn (với mạch 3 pha, hãy dùng điện áp dây — điện áp giữa hai pha), dòng điện tính bằng ampe và hệ số công suất (một số nằm trong khoảng từ 0 đến 1, trong đó 1 ứng với tải thuần trở). Công cụ sẽ lập tức hiển thị công suất thực theo cả kilowatt và watt.
Giải thích công thức
Với mạch điện 1 pha, công suất thực được tính theo công thức $$P = V \times I \times \text{PF}$$ Với mạch 3 pha cân bằng dùng điện áp dây, ta nhân thêm hệ số \(\sqrt{3}\) (khoảng 1,732): $$P = \sqrt{3} \times V \times I \times \text{PF}$$ Chia kết quả cho 1000 để đổi từ watt sang kilowatt. Hệ số công suất phản ánh độ lệch pha giữa điện áp và dòng điện; các tải cảm kháng như động cơ thường có hệ số công suất nhỏ hơn 1.
Ví dụ minh họa
Một động cơ 3 pha tiêu thụ dòng 20 A ở điện áp 400 V với hệ số công suất 0,85. Công suất thực $$= \sqrt{3} \times 400 \times 20 \times 0{,}85 = 1{,}732 \times 6800 = 11\,778 \text{ W} \approx 11{,}78 \text{ kW}$$
Câu hỏi thường gặp
Với mạch 3 pha thì nhập điện áp nào? Hãy dùng điện áp dây, tức điện áp giữa hai pha (ví dụ 400 V hoặc 415 V). Hệ số \(\sqrt{3}\) trong công thức đã tự động xử lý phần quy đổi này.
Nếu tôi không biết hệ số công suất thì sao? Tải thuần trở (như bếp điện, đèn sợi đốt) có hệ số công suất gần bằng 1,0. Động cơ thường nằm trong khoảng 0,8–0,9. Nếu không rõ, bạn có thể tạm lấy 0,9 làm ước lượng hợp lý.
Kết quả là công suất thực hay công suất biểu kiến? Khi đưa hệ số công suất vào tính, bạn sẽ có công suất thực (công suất tác dụng) tính bằng kW. Nếu đặt hệ số công suất bằng 1, kết quả sẽ là công suất biểu kiến tính bằng kVA.
