Công cụ này làm được gì?
Công cụ giúp bạn ước tính lượng mực in lụa cho một đơn hàng. Bạn nhập kích thước hình in, phần trăm diện tích thực tế được phủ mực, số lượng sản phẩm cần in, số màu (số khung lụa) trong thiết kế, mức hao hụt dự phòng và định mức phủ của loại mực đang dùng. Kết quả được trả về theo gallon Mỹ, quart, ounce chất lỏng và lít để bạn đặt mực cho đủ, không thừa quá nhiều.
Lưu ý: công cụ dùng đơn vị đo của Mỹ (inch, feet vuông, gallon Mỹ) vì đây là cách ghi định mức phổ biến trên bảng thông số kỹ thuật của nhiều hãng mực nước ngoài. Kết quả có kèm quy đổi sang lít để bạn dễ hình dung.
Cách sử dụng
Hãy đo chiều rộng và chiều cao của hình in theo inch, không phải kích thước áo hay khung lụa. Nhập phần trăm diện tích hình chữ nhật đó thực sự được phủ mực: khối màu đặc là 100%, còn một logo nhỏ nằm trong khung lớn có thể chỉ khoảng 30–50%. Nhập số khung lụa, vì mỗi màu cần một lượng mực riêng. Cộng thêm 10–20% cho việc phủ mực lên khung, in thử, vệ sinh khung và mực hỏng. Định mức phủ là số feet vuông mà một gallon mực phủ được với loại mắt lưới và mực của bạn; hãy lấy số liệu từ nhà cung cấp rồi điều chỉnh theo kết quả in thực tế trên máy của mình.
Giải thích công thức
Mỗi bản in phủ \(W \times H \times c\) inch vuông, trong đó \(c\) là độ phủ họa tiết ở dạng phân số. Nhân với số lượng \(N\) và số khung \(S\), chia cho 144 để đổi sang feet vuông, cộng hao hụt \(w\), rồi chia cho định mức phủ \(R\) tính theo feet vuông trên mỗi gallon.
$$V = \frac{W \times H \times c \times N \times S \times (1 + w)}{144 \times R}$$
Ví dụ minh họa
Một hình in 10 × 12 inch phủ kín, 100 sản phẩm, một màu, hao hụt 10% và định mức phủ 1.000 feet vuông mỗi gallon:
$$V = \frac{10 \times 12 \times 1 \times 100 \times 1 \times 1.10}{144 \times 1000} = 0.0917\,\text{gal}$$Tức khoảng 0,367 quart, hay 11,7 ounce chất lỏng.
Mức phủ mực điển hình và lượng hao hụt
Mức phủ là diện tích một gallon Mỹ mực phủ được ở lớp mực lắng đọng bình thường, tính bằng sq ft trên gallon. Các con số dưới đây chỉ là mức ước lượng thô, mang tính khái quát của ngành. Giá trị thực tế thay đổi theo nhà cung cấp, công thức mực, số lưới và đường kính sợi, độ dày lớp nhũ tương, độ cứng và áp lực của lưỡi gạt, khoảng cách tách khuôn (off-contact), chất nền và cách thiết lập máy in. Luôn kiểm tra lại với phiếu dữ liệu kỹ thuật của mực, và tốt nhất hãy in thử và cân lượng mực đã dùng.
| Loại mực | Lưới thưa (khoảng 110-160) | Lưới trung bình (khoảng 180-230) | Lưới mịn (khoảng 250-305) |
|---|---|---|---|
| Plastisol (tiêu chuẩn) | ~900-1.500 sq ft/gal | ~1.500-2.200 sq ft/gal | ~2.200-3.000 sq ft/gal |
| Gốc nước | ~1.200-2.000 sq ft/gal | ~2.000-3.000 sq ft/gal | ~3.000+ sq ft/gal |
| Discharge (mực tẩy) | ~1.200-2.000 sq ft/gal | ~2.000-2.800 sq ft/gal | hiếm khi dùng |
| Mực đặc biệt / lớp lót (trắng độ phủ cao, puff, kim loại) | ~600-1.200 sq ft/gal | ~1.000-1.600 sq ft/gal | ~1.500-2.200 sq ft/gal |
Số lưới càng thấp thì lớp mực lắng đọng càng dày, nên mực phủ được ít diện tích hơn trên mỗi gallon. Số lưới càng cao thì lượng mực lắng đọng càng ít và mực phủ được xa hơn.
Lượng hao hụt điển hình
- Đơn hàng dài, đơn giản (1-2 màu, trên 500 bản in): khoảng 10%.
- Đơn hàng nhiều màu thông thường: khoảng 12-15% (thiết lập máy, bản in căn chỉnh, các lần rê mực, vệ sinh khuôn).
- Đơn hàng ngắn, nhiều màu, hoặc dùng mực lớp lót và mực đặc biệt: khoảng 15-20% trở lên, vì hao hụt do thiết lập chiếm tỷ trọng lớn hơn trong tổng lượng.
Mực còn lại trên khuôn, trong khay lưỡi gạt và trong thùng pha trộn đều được tính là hao hụt. Mực thu hồi hoặc tái sử dụng có thể làm giảm con số thực tế.
Lượng mực sử dụng trong các tình huống in phổ biến
Mỗi hàng dùng công thức của máy tính: diện tích tính bằng sq ft = rộng × cao ÷ 144 × độ phủ ÷ 100 × số bản in × số khuôn × (1 + hao hụt ÷ 100), sau đó gallon = diện tích ÷ mức phủ. Các mức phủ này chỉ là giả định minh họa, không phải giá trị đo thực tế.
| Tình huống | Kích thước in (in) | Độ phủ | Số khuôn | Số bản in | Hao hụt | Mức phủ (sq ft/gal) | Diện tích mực kể cả hao hụt (sq ft) | Gallon | Fluid oz | Lít |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Logo nhỏ ở ngực trái | 4 × 4 | 50% | 1 | 500 | 10% | 1.500 | 30,56 | 0,0204 | 2,6 | 0,077 |
| Thiết kế 4 màu toàn mặt trước | 12 × 14 | 60% | 4 | 200 | 15% | 1.500 | 644,0 | 0,429 | 55,0 | 1,63 |
| In lưng đặc khổ lớn có lớp lót (2 khuôn) | 14 × 16 | 85% | 2 | 100 | 20% | 1.000 | 317,3 | 0,317 | 40,6 | 1,20 |
| Áo thun sự kiện, 1 màu, đơn hàng dài | 10 × 12 | 40% | 1 | 1.000 | 10% | 1.800 | 366,7 | 0,204 | 26,1 | 0,77 |
Ví dụ thay số (in lưng khổ lớn)
$$A = \frac{14 \times 16}{144} \times \frac{85}{100} \times 100 \times 2 \times \left(1 + \frac{20}{100}\right) \approx 317.3 \text{ sq ft}$$
$$G = \frac{317.3}{1000} \approx 0.317 \text{ gal} \approx 0.317 \times 128 \approx 40.6 \text{ fl oz}$$
Có thể thấy đơn hàng 4 màu cần lượng mực nhiều hơn hẳn logo nhỏ dù số bản in ít hơn. Diện tích, số màu và mức phủ của mực quyết định tổng lượng. Hãy coi kết quả là ước tính để lên kế hoạch và làm tròn lên khi đặt mua.
Bảng quy đổi thể tích mực
| Đơn vị | Tương đương |
|---|---|
| 1 gallon Mỹ | 4 quart = 128 fl oz Mỹ = 3,785 L |
| 1 quart Mỹ | 32 fl oz Mỹ = 0,946 L |
| 1 fl oz Mỹ | 29,57 mL |
| 1 lít | 33,81 fl oz Mỹ = 0,264 gal Mỹ |
| 1 sq ft | 144 sq in |
| 1 sq ft trên gallon Mỹ | ≈ 0,0245 m² trên lít |
| 1 m² trên lít | ≈ 40,7 sq ft trên gallon Mỹ |
| 1.000 sq ft trên gallon Mỹ | ≈ 24,5 m² trên lít |
Đây là các đơn vị đo lường thông dụng của Mỹ (gallon Mỹ và fluid ounce Mỹ). Gallon Anh (imperial, 4,546 L) có kích thước khác, vì vậy hãy kiểm tra xem phiếu dữ liệu của nhà cung cấp dùng đơn vị nào. Mực thường được bán theo khối lượng (pound hoặc kilogram), nên hãy kiểm tra tỷ trọng của sản phẩm nếu cần quy đổi thể tích sang khối lượng.
Câu hỏi thường gặp
Nên dùng định mức phủ bao nhiêu?
Con số này phụ thuộc vào mật độ mắt lưới, độ dày lớp keo, loại mực và lực gạt. Hãy bắt đầu với số liệu của nhà cung cấp, sau đó in thử một lô nhỏ, cân lượng mực đã dùng rồi cập nhật lại định mức.
Có cần nhân với số màu không?
Có. Mỗi màu là một khung lụa riêng và dùng lượng mực riêng, nên bạn hãy nhập số khung. Nếu có lớp lót (underbase) cộng với các màu khác, hãy tính lớp lót là một khung.
Kết quả có chính xác tuyệt đối không?
Không. Đây chỉ là con số ước tính để lên kế hoạch. Lượng mực tiêu hao thực tế còn tùy tay nghề thợ in, độ thấm hút của vải và lượng mực bỏ phí, vì vậy bạn nên chuẩn bị thêm một ít mực dự phòng.