Công cụ này làm gì?
Máy tính số yard len theo cân nặng giúp bạn ước tính còn bao nhiêu yard len trên một cuộn len dùng dở. Thay vì phải tháo len ra đo từng đoạn, bạn chỉ cần cân phần len còn thừa bằng cân nhà bếp, rồi so với chiều dài và khối lượng in trên nhãn của cuộn len nguyên. Vì cùng một loại len luôn có tỷ lệ chiều dài trên khối lượng ổn định, cách này cho kết quả khá đáng tin cậy để bạn biết phần len còn lại đủ dùng cho dự án tiếp theo hay chưa.
Giải thích công thức
Công thức giả định mật độ len đồng đều, nên chiều dài còn lại tỷ lệ thuận với cân nặng:
$$\text{Yardage} = W_m \times \frac{Y_f}{W_f}$$trong đó \(W_m\) = cân nặng đo được của cuộn len còn lại (g), \(Y_f\) = chiều dài cuộn len nguyên ghi trên nhãn (yd), và \(W_f\) = khối lượng cuộn len nguyên ghi trên nhãn (g). Tỷ số \(\rho = \frac{Y_f}{W_f}\) chính là mật độ len, tính bằng yard trên mỗi gram.
Cách sử dụng
Tìm nhãn len của bạn và đọc tổng chiều dài cùng tổng khối lượng của cuộn nguyên. Cân phần len còn lại bằng gram, nhập cả ba số vào máy tính rồi xem kết quả số yard ước tính. Hãy giữ đơn vị nhất quán: nếu nhãn ghi bằng mét, bạn có thể đổi sang yard trước, hoặc xem kết quả đầu ra là mét.
Ví dụ minh họa
Giả sử một cuộn len nguyên ghi \(220\) yd với khối lượng \(100\) g, còn cuộn len dùng dở của bạn nặng \(50\) g. Mật độ len là \(\rho = \frac{220}{100} = 2.2\) yd/g, vậy:
$$\text{Yardage} = 50 \times \frac{220}{100} = 110 \ \text{yd}$$Bạn còn khoảng 110 yard len \(-\) đủ để đối chiếu với lượng len mà mẫu đan hoặc móc yêu cầu.
Số yard điển hình trên mỗi đơn vị khối lượng theo nhóm độ dày len
Bảng dưới đây liệt kê các nhóm độ dày len tiêu chuẩn do Craft Yarn Council (hiệp hội ngành len sợi có trụ sở tại Mỹ, hệ thống Standard Yarn Weight System của họ được dùng rộng rãi trên nhãn len tiếng Anh) quy định. Số yard trên 100 g chỉ là khoảng giá trị tham khảo gần đúng — chiều dài thực tế trên mỗi đơn vị khối lượng thay đổi khá nhiều tùy chất liệu sợi (len cừu, cotton, acrylic, lụa, sợi pha), số lượng sợi xe và độ chặt khi se. Vì vậy, khi dùng máy tính, hãy luôn ưu tiên số liệu in trên nhãn cuộn len của chính bạn.
| Nhóm CYC | Tên thường gọi | Số yard điển hình trên 100 g | Xấp xỉ yard trên gram |
|---|---|---|---|
| 0 — Lace | Lace, cobweb, light fingering | ~600–1000+ | ~6–10 |
| 1 — Super Fine | Fingering, sock, baby | ~380–460 | ~3.8–4.6 |
| 2 — Fine | Sport | ~300–350 | ~3.0–3.5 |
| 3 — Light | DK (double knitting) | ~230–260 | ~2.3–2.6 |
| 4 — Medium | Worsted | ~190–220 | ~1.9–2.2 |
| 4 — Medium | Aran | ~150–180 | ~1.5–1.8 |
| 5 — Bulky | Bulky, chunky | ~100–130 | ~1.0–1.3 |
| 6 — Super Bulky | Super bulky, roving | ~50–100 | ~0.5–1.0 |
Lưu ý rằng Craft Yarn Council xếp cả Worsted và Aran vào nhóm 4 (Medium); ở đây hai loại được tách riêng vì len Aran dày hơn rõ rệt nên chiều dài trên 100 g ngắn hơn. Bạn có thể dùng cột yard trên gram để kiểm tra nhanh: sau khi cân cuộn len dùng dở, hãy nhân cân nặng (gram) với giá trị phù hợp để có số yard dự kiến, rồi so sánh với kết quả của máy tính dựa trên dữ liệu nhãn thực tế của cuộn len nhà bạn.
Câu hỏi thường gặp
Kết quả có chính xác tuyệt đối không? Không. Công thức giả định mật độ đồng đều và bỏ qua thuốc nhuộm, độ ẩm cũng như nhãn hoặc dây buộc đi kèm, nhưng với đa số loại len, sai số chỉ vào khoảng vài phần trăm.
Có cần trừ phần bao bì không? Có \(-\) hãy tháo băng giấy, nhãn và dây buộc trước khi cân để có kết quả tốt nhất.
Tôi có thể dùng gram và mét không? Được. Hãy nhập giá trị chiều dài ghi trên nhãn; kết quả sẽ có cùng đơn vị chiều dài với số bạn nhập.