Bu Hesaplayıcı Ne İşe Yarar?
Bu araç, bir maddenin örneğinde kaç tane molekül (ya da formül birimi) bulunduğunu söyler. Örneğin kütlesini gram cinsinden ve bileşiğin molar kütlesini gram/mol cinsinden girersiniz; hesaplayıcı, Avogadro sayısını (mol başına \(6{,}022 \times 10^{23}\)) kullanarak hem mol sayısını hem de toplam molekül sayısını verir.
Nasıl Kullanılır?
Önce örneğinizin kütlesini gram olarak girin. Ardından bileşiğin molar kütlesini (molekül ağırlığını) g/mol cinsinden yazın — örneğin su (H₂O) yaklaşık 18,015 g/mol, karbondioksit (CO₂) 44,01 g/mol ve sofra tuzu (NaCl) 58,44 g/mol'dür. Sonuç anında güncellenir ve hem mol cinsinden madde miktarını hem de molekül sayısını gösterir.
Formülün Açıklaması
Hesaplama iki adımdan oluşur. İlk olarak, mol sayısını bulmak için kütleyi molar kütleye bölersiniz: \(n = m / M\). İkinci olarak, molekül sayısını elde etmek için mol sayısını Avogadro sayısıyla (\(N_A = 6{,}022 \times 10^{23}\)) çarparsınız: \(N = n \times N_A\). Bu iki adım birleştirildiğinde formül şu hâle gelir:
$$N = \frac{\text{Kütle (g)}}{\text{Molar Kütle (g/mol)}} \times 6{,}022 \times 10^{23}$$
Örnek Hesaplama
Diyelim ki 36 gram suyunuz var. Suyun molar kütlesi yaklaşık 18 g/mol olduğundan mol sayısı \(36 / 18 = 2\) mol olur. Bunu Avogadro sayısıyla çarptığımızda:
$$2 \times 6{,}022 \times 10^{23} = 1{,}2044 \times 10^{24}$$
su molekülü elde ederiz.
Yaygın Molar Kütleler Referansı
Molar kütle (g/mol), bir maddenin bir molünün kütlesidir. Bir numunenin kütlesini molar kütlesine bölerek mol sayısını bulur, ardından mol sayısını Avogadro sayısı ile çarparız ve molekül sayısını elde ederiz. Aşağıdaki değerler mw alanı için yararlı girdilerdir.
| Bileşik | Kimyasal Formül | Molar Kütle (g/mol) |
|---|---|---|
| Su | H₂O | 18.015 |
| Karbon dioksit | CO₂ | 44.01 |
| Oksijen | O₂ | 32.00 |
| Glikoz | C₆H₁₂O₆ | 180.16 |
| Sodyum klorür | NaCl | 58.44 |
| Amonyak | NH₃ | 17.03 |
| Etanol | C₂H₅OH | 46.07 |
| Sülfürik asit | H₂SO₄ | 98.08 |
| Metan | CH₄ | 16.04 |
| Kalsiyum karbonat | CaCO₃ | 100.09 |
Burada listelenmemiş bir bileşiğin molar kütlesine ihtiyaç duyarsanız, kimyasal formülden molar kütle hesaplayıcısını kullanarak türetebilirsiniz.
Kullanılan Sabitler
Bu hesaplayıcı, bir maddenin tam olarak bir molünde kaç temel varlık (atom, molekül veya formül birimi) bulunduğunu tanımlayan Avogadro sabitine dayanır.
- Avogadro sabiti: \(N_A = 6.02214076 \times 10^{23}\ \text{mol}^{-1}\). 2019 SI temel birimlerinin yeniden tanımlanmasından bu yana bu değer tanım gereği kesindir.
- Yuvarlanmış değer: \(N_A \approx 6.022 \times 10^{23}\ \text{mol}^{-1}\), çoğu ders kitabı hesaplamalarında ve bu araçta kullanılan formdur.
- Molar kütle sabiti: \(M_u \approx 1\ \text{g/mol}\), boyutsuz atomik/moleküler ağırlığı gram cinsinden molar kütleyle ilişkilendiren sabit.
Tanım gereği, bir mol = \(6.02214076 \times 10^{23}\) parçacıktır. Dolayısıyla bir numunenin molekül sayısı, mol sayısı ile bu sabitin çarpımıdır:
$$N = n \times N_A = \frac{\text{kütle}}{\text{molar kütle}} \times 6.022 \times 10^{23}$$Sıkça Sorulan Sorular
Avogadro sayısı nedir? Bir maddenin bir molündeki tanecik sayısıdır ve yaklaşık \(6{,}022 \times 10^{23}\) olarak tanımlanır.
İyonik bileşiklerde de işe yarar mı? Evet — NaCl gibi iyonik bileşiklerde sonuç, ayrı moleküller yerine formül birimlerini ifade eder.
Molar kütleyi nereden bulurum? Periyodik tabloyu kullanarak kimyasal formüldeki tüm atomların atom kütlelerini toplayabilir ya da yaygın bileşikler için hazır değerlere bakabilirsiniz.
