Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Bu araç, gerçek bir yolculuktan elde ettiğiniz iki basit ölçümü -ne kadar yakıt harcadığınızı ve ne kadar yol gittiğinizi- işinize yarayacak iki değere dönüştürür: aracınızın litre başına kilometre (km/L) cinsinden yakıt verimi ve sürdüğünüz her kilometrede salınan karbondioksit (CO2) miktarı. Kullanılan CO2 salım katsayıları (benzin için 2,32 kg-CO2/L, dizel için 2,58 kg-CO2/L) Japonya Çevre Bakanlığı'nın yayımladığı toplam sera gazı salımı hesaplama kılavuzundan alınmıştır. Bu değerler yakıtın yanma kimyasına dayanan depodan tekerleğe (tank-to-wheel) değerleri olduğundan, yalnızca Japonya'da değil, dünyanın her yerindeki araçlar için geçerlidir.
Nasıl kullanılır?
Yolculuk boyunca harcanan yakıt miktarını girin (örneğin doldurduğunuz bir depo), doğru CO2 katsayısının uygulanması için yakıt türünü seçin ve o yakıtla kat ettiğiniz mesafeyi yazın. Hesapla düğmesine bastığınızda km/L değerinizi ve kilometre başına kg-CO2 salımınızı görürsünüz. Hem yakıt hacmi hem de mesafe sıfırdan büyük olmalıdır.
Formülün açıklaması
Yakıt verimi, mesafenin yakıt hacmine bölünmesinden ibarettir: $$\text{Fuel Economy}\ (\text{km/L}) = \frac{\text{Distance (km)}}{\text{Fuel (L)}}$$ Salım hesabında ise yanan her litre sabit bir kütlede CO2 açığa çıkardığından (katsayı), tüm yolculuk \(\text{co2Katsayısı} \times \text{yakıtHacmi}\) kilogram salar. Bu toplamı mesafeye bölmek size kilometre başına CO2 değerini verir. Bunun bir başka ifadesi de şudur: $$\text{CO}_2\ (\text{g/km}) = \frac{\text{CO}_2\text{ factor} \times \text{Fuel (L)} \times 1000}{\text{Distance (km)}}$$ — araç ne kadar verimliyse, kilometre başına salım o kadar düşük olur.
Örnek hesaplama
Diyelim ki 500 km boyunca 40 L benzin (katsayı 2,32) harcadınız. Yakıt verimi $$= 500 / 40 = \textbf{12{,}5 km/L}$$ Yolculuğun toplam CO2 salımı $$= 2{,}32 \times 40 = 92{,}8\ \text{kg}$$ Kilometre başına CO2 $$= 92{,}8 / 500 = \textbf{0{,}1856 kg-CO2/km}$$ yani yaklaşık 185,6 g-CO2/km.
Sıkça sorulan sorular
Benzin ve dizel katsayıları neden farklı? Dizel (motorin) litre başına daha yoğun ve daha karbon zenginidir; bu yüzden bir litresi daha fazla CO2 salar (2,32'ye karşılık 2,58 kg) — dizel araçlar genelde daha verimli olsa da.
Bu katsayılar yakıt üretimini de kapsıyor mu? Hayır. Bunlar yalnızca depodan tekerleğe yanma katsayılarıdır; yakıtın rafine edilmesi ve taşınmasından kaynaklanan kuyudan depoya (well-to-tank) salımları içermez.
Gram cinsinden kilometre başına değeri nasıl bulurum? kg-CO2/km değerini 1000 ile çarpın; sonuç tablosu bu dönüşümü zaten sizin için gösterir.
