Ne işe yarar?
Bu hesaplayıcı, elinizdeki bir çözeltinin derişimini istediğiniz hedef değere düşürmek için ne kadar su (veya seyreltici) eklemeniz gerektiğini söyler. Hesaplama, çözünen madde miktarının sabit kaldığı, yalnızca toplam hacmin değiştiği seyreltme ilkesine dayanır. Birimleri tutarlı tuttuğunuz sürece her hacim birimiyle ve her iki derişim de aynı birimi kullandığı sürece her derişim biriminde (%, ppm, mg/mL) çalışır.
Nasıl kullanılır?
Elinizdeki çözeltinin başlangıç hacmini (V1), başlangıç derişimini (C1) ve seyreltme sonrası ulaşmak istediğiniz hedef derişimi (C2) girin. Hesaplayıcı, eklenmesi gereken su hacmini ve son toplam hacmi verir. C2 değeri C1'den küçük olmalıdır — su ekleyerek daha yüksek bir derişim elde edemezsiniz.
Formülün açıklaması
Temel seyreltme denklemi \(\text{C}_1 \cdot \text{V}_1 = \text{C}_2 \cdot \text{V}_2\)'dir. Son hacim için çözüldüğünde \(\text{V}_2 = \text{V}_1 \cdot (\text{C}_1/\text{C}_2)\) elde edilir. Eklemeniz gereken su, son hacim ile başlangıç hacmi arasındaki farktır:
$$\text{V}_{\text{su}} = \text{V}_1 \cdot \frac{\text{C}_1}{\text{C}_2} - \text{V}_1 = \text{V}_1 \cdot \frac{\text{C}_1 - \text{C}_2}{\text{C}_2}$$
Çözünen madde kütlesi korunduğundan, başlangıçtaki çözünen madde \((\text{C}_1 \cdot \text{V}_1)\) yalnızca daha büyük bir hacme yayılır ve derişimi C2'ye düşürür.
Örnek hesaplama
Elinizde %70'lik 100 mL alkol çözeltisi var ve bunu %10'a düşürmek istiyorsunuz. $$\text{V}_{\text{su}} = 100 \times \frac{70 - 10}{10} = 100 \times \frac{60}{10} = 600 \text{ mL su}.$$ Son hacim \(100 + 600 = 700\) mL olur ve bu da doğrulanır: \(70\% \times 100 = 10\% \times 700\).
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi birimleri kullanmalıyım? Tutarlı olduğu sürece herhangi bir hacim birimi (mL, L, galon) kullanabilirsiniz. Sonuç, V1 ile aynı birimde verilir.
C2, C1'den büyük olabilir mi? Hayır — su eklemek yalnızca derişimi düşürebilir. Bu durumda hesaplayıcı sıfır su sonucunu verir.
ppm veya molarite için de çalışır mı? Evet, C1 ve C2 aynı birimle ifade edildiği sürece çalışır.
