Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Hidroklorik asit (HCl) ve sülfürik asit (H₂SO₄) gibi derişik laboratuvar asitleri etiketlerinde molarite ile değil, kütlece yüzde (% w/w) cinsinden satılır. Bu araç, söz konusu yüzdeyi çözeltinin yoğunluğu ve asidin molar kütlesiyle birlikte kullanarak molar derişime (mol/L) çevirir; yani seyreltme ve stokiyometri hesaplarında asıl ihtiyaç duyduğunuz birime. Bu, yalnızca asitlerle sınırlı olmayan, her türlü sıvı reaktif için geçerli bir kimya dönüşümüdür.
Nasıl kullanılır?
Üç değer girin: kütlece yüzde olarak derişim (örneğin dumanlı HCl için 37), bu stok çözeltinin g/mL cinsinden yoğunluğu (şişe etiketinden veya bir referans tablosundan okuyun) ve bileşiğin g/mol cinsinden molar kütlesi (HCl ≈ 36,46; H₂SO₄ ≈ 98,08). Molariteyi görmek için hesapla düğmesine basın. Ardından seyreltmek için \(M_1 V_1 = M_2 V_2\) bağıntısını kullanabilirsiniz.
Formülün açıklaması
Bağıntı şudur: $$\text{Molarite} = \frac{10 \cdot \%\text{w/w} \cdot \rho}{M_A}$$ Yoğunluk \(\rho\) (g/mL) ile 1000'in çarpımı litre başına çözelti gramını verir; bunu yüzde kesriyle (\(\%/100\)) çarpınca litre başına çözünen gramını elde edersiniz; molar kütleye bölmek ise gramı mole çevirir. 1000 ile 100 birleşerek 10 sabitini oluşturur.
Çözümlü örnek
Yoğunluğu 1,18 g/mL ve molar kütlesi 36,46 g/mol olan %37 w/w HCl için: $$M = \frac{10 \times 37 \times 1{,}18}{36{,}46} = \frac{436{,}6}{36{,}46} \approx \mathbf{11{,}97 \ \text{mol/L}}$$ — yani derişik HCl için bilindik ~12 M değeri.
Sık sorulan sorular
Neden 10 katsayısı var? Bu katsayı, litre başına 1000 mL'nin 100'e bölünmesiyle (yüzdeyi kesre çevirmek için) ortaya çıkar.
Hangi yoğunluğu kullanmalıyım? Suyun yoğunluğunu değil, belirtilen yüzdedeki stok çözeltinin yoğunluğunu kullanın.
Bazlar veya tuzlar için de işe yarar mı? Evet — her türlü sıvı çözelti için geçerlidir. Yalnızca doğru molar kütleyi ve yoğunluğu girmeniz yeterli.
