Aylık Enflasyon Oranı Hesaplayıcı Ne İşe Yarar?
Bu araç, bir fiyatın iki tarih arasında ortalama olarak ayda yüzde kaç arttığını hesaplar. Toplam artışı basitçe ay sayısına bölmek yerine bileşik (geometrik) bir yöntem kullanır; böylece sonuç, başlangıç fiyatınızı son fiyata dönüştürecek tutarlı aylık yüzde oranını gösterir. Market harcamalarını, kirayı, hammadde maliyetlerini, abonelik ücretlerini veya birkaç ay içinde kademeli olarak değişen herhangi bir değeri takip etmek için idealdir.
Girmeniz Gereken Değerler
- Başlangıç Fiyatı — dönemin başındaki fiyat (Pi).
- Son Fiyat — dönemin sonundaki fiyat (Pf).
- Ay Sayısı — iki fiyat arasında geçen ay sayısı (n).
Bu üç değerden hareketle araç ayrıca yıllıklandırılmış oranı, toplam fiyat artışını ve para cinsinden ortalama aylık artışı da gösterir.
Formül Nasıl Çalışır?
Temel hesaplama şöyledir:
IRm = [ (Pf / Pi)1/n − 1 ] × %100
Fiyat oranının n'inci kökü alınarak istikrarlı aylık büyüme katsayısı bulunur; ardından 1 çıkarılıp 100 ile çarpılarak yüzdeye dönüştürülür. Araç bu oranı (1 + IRm/100)12 − 1 formülüyle yıllıklandırır; yani o aylık oran 12 ay boyunca sürseydi karşılığın yıllık ne olacağını verir. Ayrıca ham artışı (Pf − Pi) hesaplar ve para cinsinden basit ortalama aylık değişimi bulmak için n'e böler.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir ürün sepeti başlangıçta 100 tutuyordu ve 6 ay sonra 112 oldu.
- Aylık oran: (112 / 100)1/6 − 1 = 1,01906 − 1 ≈ ayda %1,91
- Yıllıklandırılmış oran: (1,0191)12 − 1 ≈ yılda %25,4
- Toplam artış: 112 − 100 = 12
- Ortalama aylık artış: 12 / 6 = ayda 2
Bileşik aylık oranın (%1,91) %2'nin biraz altında kaldığına dikkat edin; çünkü her ayın büyümesi bir önceki daha yüksek tabanın üzerine eklenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Aylık oran neden toplam yüzdenin ay sayısına bölünmesiyle bulunmuyor? Çünkü enflasyon bileşik şekilde işler. Geometrik ortalama, büyümenin sürekli yükselen bir taban üzerine eklenmesini hesaba katar ve böylece basit bölmeye göre çok daha doğru bir "aylık" rakam verir.
Yıllıklandırılmış oran ne anlama gelir? Hesaplanan aylık oranın tam 12 ay boyunca değişmeden sürmesi durumunda yıllık enflasyonunuzun ne olacağını gösterir; farklı uzunluktaki dönemleri karşılaştırmak için pratiktir.
Deflasyon için de kullanabilir miyim? Evet. Son fiyat başlangıç fiyatından düşükse aylık oran negatif çıkar; bu da fiyatların o dönemde düştüğünü gösterir.
