Motor Tam Yük Akımı Nedir?
Tam yük akımı (FLC), bilinen diğer adıyla tam yük amperi (FLA), bir elektrik motorunun anma beygir gücünde çalışırken çektiği akımdır. İletken kesitlerinin, aşırı yük korumalarının, kontaktörlerin ve devre kesicilerin doğru seçilmesi için kritik bir değerdir. Bu hesaplayıcı hem tek fazlı hem de üç fazlı AC asenkron motorlar için kullanılabilir.
Hesaplayıcı Nasıl Kullanılır?
Motorun anma gücünü beygir gücü (HP) olarak, besleme hat gerilimini, motor verimini yüzde cinsinden ve güç faktörünü (asenkron motorlarda genellikle 0,8–0,9) girin. Beslemenin tek fazlı mı yoksa üç fazlı mı olduğunu seçin ve amper cinsinden tam yük akımını okuyun. Hesaplayıcı ayrıca mekanik çıkış gücünü ve elektriksel giriş gücünü de gösterir.
Formülün Açıklaması
Bir mekanik beygir gücü 746 watt'a eşittir; dolayısıyla motorun mil çıkış gücü \(\text{HP} \times 746\) olur. Verim kayıpları nedeniyle elektriksel giriş gücü daha yüksektir ve akım, giriş gücünün gerilime bölünmesiyle, güç faktörü de hesaba katılarak bulunur. Üç fazlı sistemlerde hat akımı bağıntısına \(\sqrt{3}\) çarpanı eklenir:
$$I = \frac{\text{HP} \times 746}{\sqrt{3}\;\times\;\text{V}\;\times\;\dfrac{\text{Eff \%}}{100}\;\times\;\text{PF}}$$Burada η, ondalık olarak ifade edilen verimdir (%90 = 0,90). Tek fazlı motorlarda \(\sqrt{3}\) terimi kaldırılır.
Örnek Hesaplama
400 V'ta, %90 verim ve 0,85 güç faktörüne sahip 10 HP'lik üç fazlı bir motor için: giriş gücü = \(10 \times 746 = 7460 \text{ W}\). $$I = \frac{7460}{1{,}732 \times 400 \times 0{,}90 \times 0{,}85} \approx \frac{7460}{529{,}9} \approx 14{,}08 \text{ A}$$
Sıkça Sorulan Sorular
Bu değer etiket akımıyla aynı mı? Hayır, bu hesaplanmış bir tahmindir. Gerçek değerler tasarıma göre değiştiği için, mümkün olduğunda her zaman motor etiketinde yazan FLA değerini esas alın.
Hangi güç faktörünü kullanmalıyım? Bilinmiyorsa, standart asenkron motorlar için 0,85 makul bir varsayılan değerdir; yüksek verimli motorlar 0,88–0,92 aralığında çalışabilir.
Verim neden paydada yer alıyor? Düşük verim, motorun aynı mil gücünü vermek için daha fazla giriş akımı çekmesi gerektiği anlamına gelir; bu nedenle η'ya bölmek akımı doğru biçimde artırır.