Mevcut NPSH nedir?
Mevcut net pozitif emme yüksekliği (NPSHa), pompanın emme girişinde sıvının buhar basıncının üzerinde bulunan ve sıvı metresi cinsinden ifade edilen mutlak basınç enerjisidir. Bu değer pompanın değil, emme sisteminin bir özelliğidir. Kavitasyonu önlemek için NPSHa, her zaman bir emniyet payıyla birlikte pompanın gerekli NPSH (NPSHr) değerinden büyük olmalıdır. Bu araç SI birimleriyle çalışır ve her türlü sıvı pompalama sistemine evrensel olarak uygulanabilir.
Nasıl kullanılır?
Sıvı yüzeyindeki mutlak basıncı (Pa) girin — deniz seviyesinde açık bir tank için bu değer yaklaşık 101325 Pa'dır. Ardından sıvının pompalama sıcaklığındaki buhar basıncını (Pv), sıvı yoğunluğunu (rho), yerçekimi ivmesini (g, genellikle 9,81 m/s²), statik emme yüksekliğini (hs; sıvı seviyesi pompa eksen hattının üzerindeyse pozitif, emme kaldırması varsa negatif) ve emme hattındaki toplam sürtünme ile fitting kayıplarını (hf) girin. Araç, NPSHa değerini metre cinsinden verir.
Formülün açıklaması
$$\text{NPSH}_a = \frac{\text{P}_a - \text{P}_v}{\rho \cdot g} + \text{h}_s - \text{h}_f$$ İlk terim, buhar basıncının üzerindeki net basıncı yüksekliğe (head) dönüştürür. Statik emme yüksekliğinin eklenmesi kot farkını hesaba katar; sürtünme kayıplarının çıkarılması ise emme borularında kaybolan enerjiyi dikkate alır. Sonuç, çark girişinde buharlaşmaya karşı koyan mevcut yüksekliktir.
Çözümlü örnek
Açık tankta 20 °C'deki su için: Pa = 101325 Pa, Pv = 2339 Pa, ρ = 998 kg/m³, g = 9,81 m/s², hs = 2 m, hf = 1,5 m. Basınç yüksekliği $$= \frac{101325 - 2339}{998 \times 9{,}81} = \frac{98986}{9790{,}38} \approx 10{,}110 \text{ m}.$$ $$\text{NPSH}_a = 10{,}110 + 2 - 1{,}5 \approx 10{,}610 \text{ m}.$$
Sıkça sorulan sorular
Hangi birimleri kullanmalıyım? SI birimleri: basınçlar pascal, yoğunluk kg/m³, yerçekimi m/s², yükseklikler metre cinsinden. Sonuç sıvı metresi olarak verilir.
Emme kaldırmasında statik yükseklik negatif midir? Evet. Pompa sıvı kaynağının üzerindeyse hs değerini negatif olarak girin.
Kavitasyonu nasıl önlerim? NPSHa değerinin pompanın NPSHr değerinden büyük olmasını sağlayın; genellikle 0,5–1 m veya daha fazla bir emniyet payı önerilir.