Bu hesaplama aracı ne işe yarar?
Bu araç, milyonda parça (ppm) cinsinden ölçülen su sertliğini —ki bu değer litredeki miligram (mg/L) ile aynıdır— galon başına grain (gpg) birimine çevirir. Grain/galon, su yumuşatıcı cihazların derecelendirilmesinde ve su sertliğinin raporlanmasında özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde yaygın olarak kullanılan bir birimdir. ppm/mg/L ise laboratuvar raporlarında ve dünyanın büyük bölümünde standart olarak kullanılır. Türkiye'de su sertliği genellikle Fransız sertlik derecesi (°fH) veya mg/L CaCO₃ cinsinden verildiği için, gpg birimiyle çoğunlukla ithal su yumuşatma cihazlarının ayarlarında karşılaşırsınız.
Nasıl kullanılır?
Su sertliği değerinizi ppm (veya mg/L — su için sayısal olarak aynıdır) cinsinden girin. Hesaplayıcı bu değeri 17,118'e böler ve karşılığını grain/galon olarak verir. Bu sayıyı bir su yumuşatıcıyı programlarken ya da laboratuvar raporunu cihazın teknik özellikleriyle karşılaştırırken kullanabilirsiniz.
Formülün açıklaması
Bir grain/galon, litre başına 17,118 miligram kalsiyum karbonata eşittir. Dolayısıyla ppm değerini gpg'ye çevirmek için 17,118'e bölersiniz:
$$\text{gpg} = \frac{\text{ppm}}{17{,}118}$$
Örneğin, 120 ppm değeriyle "sert" sınıfına giren bir su, \(120 / 17{,}118 = 7{,}01\) gpg'ye karşılık gelir; bu da yaygın ABD sertlik ölçeğinde sert aralığa (7–10,5 gpg) denk düşer.
Çözümlü örnek
Diyelim ki laboratuvar raporunuzda sertlik değeri 250 mg/L olarak belirtilmiş. Bunu 17,118'e böldüğümüzde \(250 / 17{,}118 \approx 14{,}6\) gpg elde ederiz — yani çok sert bir su; genellikle bir yumuşatıcı kullanılmasını gerektirir.
Sıkça Sorulan Sorular
ppm ile mg/L aynı şey midir? Seyreltik su çözeltileri için evet — \(1 \text{ ppm} \approx 1 \text{ mg/L}\) olduğundan bu değerleri burada birbirinin yerine kullanabilirsiniz.
Sert su ne kadar sertliktir? Kabaca: 0–3,5 gpg yumuşak, 3,5–7 gpg orta sert, 7–10,5 gpg sert ve 10,5 gpg üzeri çok sert olarak kabul edilir.
Neden 17,118? Bir grain 64,799 mg'a, bir ABD galonu ise 3,785 litreye eşittir; dolayısıyla \(64{,}799 / 3{,}785 \approx 17{,}118\) mg/L değeri her bir grain/galona karşılık gelir.
