Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Bu araç, borsada işlem gören bir şirket için en çok kullanılan altı hisse başına değerleme oranını hesaplar: EPS (hisse başına kâr), BPS (hisse başına defter değeri), F/K (fiyat/kazanç oranı), PD/DD (piyasa değeri/defter değeri), beklenen temettü verimi ve beklenen temettü dağıtım oranı. Hesaplamalar evrenseldir ve tüm parasal değerler ile hisse fiyatını tek bir para biriminde tuttuğunuz sürece her piyasadaki her şirkete uygulanabilir. F/K, PD/DD, verim ve dağıtım oranı birimsiz ya da yüzde olarak ifade edildiğinden, seçtiğiniz para biriminden bağımsızdır.
Nasıl kullanılır?
Şirketin beklenen net kârını ve net varlıklarını milyon cinsinden, dolaşımdaki hisse sayısını on bin cinsinden, hisse başına beklenen temettüyü ve güncel hisse fiyatını girin. Hesaplayıcı toplam değerleri ölçeklendirir (net kâr ve net varlıklar 1.000.000 ile; hisse sayısı 10.000 ile çarpılır) ve ardından her bir oranı türetir.
Formüller ve açıklamaları
EPS = Net Kâr / Hisse Sayısı, her bir hisseye düşen kârı gösterir. BPS = Net Varlıklar / Hisse Sayısı, hisse başına defter (muhasebe) değeridir. F/K = Fiyat / EPS, fiyatın kaç yıllık kazanca karşılık geldiğini gösterir. PD/DD = Fiyat / BPS, fiyatı defter değeriyle karşılaştırır. Temettü verimi = Temettü / Fiyat x 100, güncel fiyat üzerinden nakit getiriyi; dağıtım oranı = Temettü / EPS x 100 ise kârın ne kadarının temettü olarak dağıtıldığını gösterir.
$$\text{EPS} = \dfrac{\text{Net Kâr}\times 10^{6}}{\text{Hisse Sayısı}\times 10^{4}} \qquad \text{BPS} = \dfrac{\text{Net Varlıklar}\times 10^{6}}{\text{Hisse Sayısı}\times 10^{4}}$$$$\text{F/K} = \dfrac{\text{Fiyat}}{\text{EPS}} \qquad \text{PD/DD} = \dfrac{\text{Fiyat}}{\text{BPS}}$$$$\text{Verim} = \dfrac{\text{Temettü}}{\text{Fiyat}}\times 100\% \qquad \text{Dağıtım Oranı} = \dfrac{\text{Temettü}}{\text{EPS}}\times 100\%$$
Örnek hesaplama
Net kâr 13.500 milyon, net varlıklar 169.006 milyon, 27.902 (on bin) hisse, temettü 20 ve fiyat 1.137 olduğunda: hisse sayısı = 279.020.000. \(\text{EPS} = \dfrac{13.500.000.000}{279.020.000} = 48{,}38\). \(\text{BPS} = 605{,}71\). \(\text{F/K} = \dfrac{1137}{48{,}38} = 23{,}50x\). \(\text{PD/DD} = \dfrac{1137}{605{,}71} = 1{,}88x\). \(\text{Verim} = \dfrac{20}{1137}\times 100 = \%1{,}76\). \(\text{Dağıtım oranı} = \dfrac{20}{48{,}38}\times 100 = \%41{,}34\).
Sıkça Sorulan Sorular
F/K veya EPS neden negatif çıkabilir? Şirket zarar beklediğinde net kâr negatif olur ve EPS de negatife döner; bu durumda F/K ve dağıtım oranı anlamını yitirir. Araç bu değerleri gizlemek yerine olduğu gibi gösterir.
Hisse sayısı veya fiyat sıfır olursa ne olur? Sıfıra bölme önlenmiştir; ilgili oran boş/sıfır olarak döner, böylece sonuç tutarlı kalır.
Bu bir yatırım tavsiyesi midir? Hayır. F/K, PD/DD ve temettü verimi bir hissenin görece ucuz olup olmadığını değerlendirmek için yaygın olarak kullanılır, ancak buradaki sonuçlar yalnızca bilgi amaçlıdır.
