Stokes Yasası Hesaplayıcı

Stokes Yasası Hesaplayıcı

Büyüyen AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

Formül

v=29·(Parçacık yoğunluğu ρp−Akışkan yoğunluğu ρf)·Yerçekimi g·Yarıçap r2Viskozite μv = \frac{2}{9} \cdot \frac{\left({{\text{Parçacık yoğunluğu } \rho_p}} - {{\text{Akışkan yoğunluğu } \rho_f}}\right) \cdot {{\text{Yerçekimi } g}} \cdot {{\text{Yarıçap } r}}^{2}}{{{\text{Viskozite } \mu}}}

Örnek

v=29·(2500−1000)·9.81·0.00120.001≈3v = \frac{2}{9} \cdot \frac{\left(2500 - 1000\right) \cdot 9.81 \cdot 0.001^{2}}{0.001} \approx 3
Hesaplama adımlarını göster (1)
  1. Stokes sürüklenme kuvveti

    Fd=6π·Viskozite μ·Yarıçap r·|v|F_d = 6\pi \cdot {{\text{Viskozite } \mu}} \cdot {{\text{Yarıçap } r}} \cdot \left| v \right|

    Çöken parçacığa etki eden sürüklenme kuvveti: F = 6π μ r |v|

Kullanım istatistikleri

Reklam

Sonuç

Son (Çökelme) Hızı
3,27
m/s
Parçacık çapı 0,002 m
Stokes sürüklenme kuvveti 0,000061638 N

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

Stokes Yasası Nedir?

Stokes Yasası, viskoz bir akışkan içinde yavaşça hareket eden küçük ve küresel bir parçacığa etki eden sürüklenme (direnç) kuvvetini tanımlar. Bir parçacık yerçekimi etkisiyle dibe çökerken; yerçekimi, kaldırma kuvveti ve sürüklenme kuvvetinin dengelendiği sabit bir son çökelme hızına hızla ulaşır. Bu hesaplayıcı, parçacık ve akışkan özelliklerini girdiğinizde işte bu hızı hesaplar. Evrensel fizik kurallarına dayanır; herhangi bir ülke veya yasal sınırlamaya tabi değildir.

Yerçekimi, kaldırma ve sürükleme kuvvetleriyle akışkanda çöken küresel parçacık
Viskoz bir akışkanda son hızda çöken küre üzerindeki kuvvet dengesi.

Formül

Son hız şu şekilde hesaplanır:

$$v = \frac{2}{9} \cdot \frac{\left(\rho_p - \rho_f\right) \cdot g \cdot r^{2}}{\mu}$$

Burada \(\rho_p\) parçacık yoğunluğu (kg/m³), \(\rho_f\) akışkan yoğunluğu (kg/m³), \(g\) yerçekimi ivmesi (m/s²), \(r\) parçacık yarıçapı (m) ve \(\mu\) akışkanın dinamik viskozitesidir (Pa·s). İlgili sürüklenme kuvveti ise \(F_d = 6\pi\mu r v\) olarak verilir.

Reklam
Stokes yasasının değişkenlerini gösteren şema: parçacık yarıçapı, yoğunluklar, viskozite, yerçekimi
Stokes Yasası'nda çökelme hızını belirleyen büyüklükler.

Nasıl Kullanılır?

Parçacık yoğunluğunu, akışkan yoğunluğunu, parçacık yarıçapını (metre cinsinden), akışkan viskozitesini ve yerel yerçekimi değerini (Dünya'da 9,81 m/s²) girin. Sonuç, çökelme hızını m/s cinsinden verir. Pozitif bir değer parçacığın dibe çöktüğünü; negatif bir değer ise (parçacık akışkandan hafif olduğunda) yukarı doğru yükseldiğini gösterir.

Örnek Hesaplama

Bir kum tanesi (\(\rho_p = 2500\) kg/m³, \(r = 0{,}001\) m) suda (\(\rho_f = 1000\) kg/m³, \(\mu = 0{,}001\) Pa·s, \(g = 9{,}81\)) çökelir:

$$v = \frac{2}{9} \times \frac{(2500 - 1000) \times 9{,}81 \times (0{,}001)^{2}}{0{,}001} = \frac{(0{,}2222) \times 1500 \times 9{,}81 \times 1\times10^{-6}}{0{,}001} \approx 3{,}27 \text{ m/s}$$

(Not: Bu boyuttaki gerçek kum taneleri düşük Reynolds aralığını aştığından, Stokes Yasası burada hızı olduğundan yüksek tahmin eder; formül yalnızca çok küçük parçacıklar için kesin sonuç verir.)

Tipik Yoğunluk ve Viskozite Değerleri: Yaygın Akışkanlar ve Parçacıklar

Yaklaşık 20 °C sıcaklıkta ve normal atmosfer basıncında yaklaşık değerler. Hesap makinesinde SI birimlerini kullanın: yoğunluk kg/m³ cinsinden, dinamik viskozite Pa·s cinsinden, yarıçap metre cinsinden ve yerçekimi ivmesi m/s² cinsinden.

Akışkan Dinamik viskozite μ (Pa·s) Yoğunluk ρf (kg/m³)
Su ≈ 0.001 (1.0 mPa·s) ≈ 998
Hava ≈ 1.81 × 10-5 ≈ 1.2
Gliserol ≈ 1.4 ≈ 1260
Motor yağı (SAE 30) ≈ 0.2 – 0.3 ≈ 880
Bal ≈ 10 (büyük ölçüde değişir) ≈ 1420
Parçacık malzemesi Tipik yoğunluk ρp (kg/m³)
Kuvars kumu / silika ≈ 2650
Kil mineralleri ≈ 2600 (minerale bağlı olarak yaklaşık 2500 – 2700)
Cam ≈ 2500
Çelik ≈ 7800
İnce silt (mineral taneleri) ≈ 2650 (kuvarsa benzer; gevşek agregalar veya topaklar daha düşük etkin yoğunluğa sahiptir)

Sıcaklık önemlidir: viskozite sıcaklıkla güçlü biçimde değişir. Sıvı viskozitesi sıvı ısındıkça düşer (su 20 °C'de yaklaşık 1.0 mPa·s iken 40 °C'de yalnızca yaklaşık 0.65 mPa·s'dir; gliserol, yağlar ve bal ise çok daha fazla değişir). Hava gibi gazların viskozitesi ise sıcaklıkla hafifçe artar. v, μ ile ters orantılı olduğundan, her zaman gerçek sıcaklığınızdaki viskoziteyi kullanın.

Reklam

Örnek Senaryolarda Çökelme Hızı

Tüm satırlar g = 9.81 m/s² ve \(v = \tfrac{2}{9}(\rho_p-\rho_f) g r^2/\mu\) kullanır. Verilen boyutlar parçacık çaplarıdır (yarıçap = yarısı). Akışkan özellikleri yukarıdaki tablodaki yaklaşık 20 °C değerleridir. Toz, silika gibi ρp = 2650 kg/m³ yoğunluğuna sahip varsayılmıştır.

Senaryo ρp / ρf (kg/m³) μ (Pa·s) Yarıçap r (m) v (m/s) Re Stokes geçerli mi?
Suda 10 µm silt 2650 / 998 0.001 5 × 10-6 9.0 × 10-5 ≈ 9 × 10-4 Evet
Suda 1 µm kil 2650 / 998 0.001 5 × 10-7 9.0 × 10-7 ≈ 9 × 10-7 Evet
Suda 50 µm kum 2650 / 998 0.001 2.5 × 10-5 2.25 × 10-3 ≈ 0.11 Evet (sınırda; 0.1'in biraz üzerinde)
Gliserolde 1 mm çelik bilye 7800 / 1260 1.4 5 × 10-4 2.5 × 10-3 ≈ 2.3 × 10-3 Evet
Havada 10 µm toz 2650 / 1.2 1.81 × 10-5 5 × 10-6 8.0 × 10-3 ≈ 5 × 10-3 Evet

Örnek yerine koyma (suda silt):

$$v = \frac{2}{9}\cdot\frac{(2650-998)(9.81)(5\times10^{-6})^2}{0.001} = \frac{2}{9}\cdot\frac{1652 \times 9.81 \times 2.5\times10^{-11}}{0.001} \approx 9.0\times10^{-5}\ \text{m/s}$$

Bu, saatte yaklaşık 0.32 m'ye karşılık gelir. Yarıçapı onda bir olan 1 µm'lik kil parçacığı 100 kat daha yavaş çöker (günde yaklaşık 8 cm); bu da kilin durgun suda günler hatta haftalar boyunca askıda kalmasının nedenidir. Gliserolde 1 mm'lik çelik bilyenin, suda 50 µm'lik bir kum tanesiyle benzer hızda çöktüğüne dikkat edin; çünkü viskozite 1400 kat daha yüksektir, ancak yarıçap 20 kat daha büyüktür (r²'de 400 kat) ve yoğunluk farkı daha büyüktür.

Sıkça Sorulan Sorular

Stokes Yasası ne zaman geçerlidir? Yalnızca düşük Reynolds sayılarında (Re < ~1) geçerlidir; yani küçük parçacıklar, düşük hızlar ve viskoz akışkanlar için.

Yarıçap neden metre cinsinden olmalı? Formül SI birimleriyle çalışır; mikron veya milimetre değerlerini önce metreye çevirin (1 mm = 0,001 m).

Parçacık akışkandan daha az yoğunsa ne olur? Hız negatif çıkar; bu da parçacığın dibe çökmek yerine kaldırma kuvvetiyle yukarı yükseldiğini gösterir.

Son güncelleme:

Fizik ve Mühendislik kategorisinde en popüler

Tüm Fizik ve Mühendislik hesap makinelerini gör