Üç Fazlı Güç Hesaplama aracı nedir?
Bu hesaplama aracı, dengeli bir üç fazlı alternatif akım (AC) sisteminin sağladığı elektriksel gücü bulur. Üç fazlı şebekeler; motorlarda, endüstriyel makinelerde ve büyük ticari yüklerde dünya genelinde kullanılır, çünkü tek faza kıyasla gücü çok daha verimli iletirler. Fazlar arası (hat-hat) gerilimi, hat akımını ve güç faktörünü girdiğinizde araç; watt ve kilowatt cinsinden aktif (gerçek) gücü, volt-amper cinsinden görünür gücü ve reaktif volt-amper cinsinden reaktif gücü hesaplar.
Nasıl kullanılır?
Hat gerilimini (\(V_L\), iki faz iletkeni arasında ölçülen gerilim), her faz iletkeninden geçen hat akımını (\(I_L\)) ve 0 ile 1 arasında bir değer olan güç faktörünü (\(\cos\varphi\)) girin. Tamamen omik (rezistif) bir yükte güç faktörü 1'dir; motorlar gibi endüktif yüklerde ise genellikle 0,8–0,95 aralığındadır. Üç güç değerini birden görmek için hesapla düğmesine basın.
Formül açıklaması
Dengeli bir üç fazlı yük için aktif güç şu şekilde hesaplanır:
$$P = \sqrt{3}\cdot\text{V}_{L}\cdot\text{I}_{L}\cdot\cos\varphi$$Buradaki \(\sqrt{3}\) (≈1,732) katsayısı, fazlar arası gerilimin faz geriliminin \(\sqrt{3}\) katı olmasından kaynaklanır. Görünür güç \(S = \sqrt{3}\cdot\text{V}_{L}\cdot\text{I}_{L}\) ile, reaktif güç ise \(Q = S\cdot\sqrt{1-\cos^{2}\varphi}\) ile bulunur. Aktif güç faydalı iş yapar; reaktif güç ise iş yapmadan kaynak ile yük arasında gidip gelir.
Çözümlü örnek
\(V_L = 400\,\text{V}\), \(I_L = 10\,\text{A}\) ve güç faktörü = 0,8 olduğunu varsayalım. Bu durumda $$P = 1{,}732 \times 400 \times 10 \times 0{,}8 = 5542{,}6\,\text{W} \approx 5{,}54\,\text{kW}$$ olur. Görünür güç \(S = 1{,}732 \times 400 \times 10 = 6928{,}2\,\text{VA}\), reaktif güç ise \(Q = 6928{,}2 \times \sqrt{1 - 0{,}64} = 6928{,}2 \times 0{,}6 = 4156{,}9\,\text{VAR}\) olarak bulunur.
Sıkça Sorulan Sorular
Hat gerilimini mi yoksa faz gerilimini mi kullanmalıyım? Bu hesaplama aracı, içinde \(\sqrt{3}\) katsayısını zaten barındıran fazlar arası (hat-hat) gerilimi (örneğin 400 V veya 415 V) kullanır. Elinizde yalnızca faz gerilimi varsa değeri tekrar \(\sqrt{3}\) ile çarpmayın.
Güç faktörünü bilmiyorsam ne yapmalıyım? Rezistif ısıtma yükleri için 1,0; tipik motor yükleri için yaklaşık 0,8 değerini kullanın. Bu değer genellikle cihazın etiketinde (anma plakasında) belirtilir.
Dengesiz yüklerde de işe yarar mı? Hayır. \(\sqrt{3}\)'lü formül, üç fazın da eşit akım taşıdığı dengeli bir sistemi varsayar. Dengesiz sistemlerin her faz için ayrı ayrı analiz edilmesi gerekir.
