Vektör izdüşümü nedir?
a vektörünün b üzerine izdüşümü, a vektörünün b vektörünün belirlediği doğru üzerine düşürdüğü "gölge" olarak düşünülebilir. Sonuç da bir vektördür ve b ile aynı (ya da zıt) yönü gösterir. Aslında şu soruyu yanıtlar: a vektörünün ne kadarı b doğrultusunda uzanıyor? Bu işlem fizikte (kuvvetlerin bileşenlerine ayrılması), bilgisayar grafiklerinde, makine öğreniminde ve lineer cebirde temel bir araçtır.
Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır?
a ve b vektörlerinin bileşenlerini girin. İki boyutlu vektörlerle çalışıyorsanız z alanlarını boş bırakmanız yeterli (varsayılan olarak 0 kabul edilir). Hesapla düğmesine bastığınızda izdüşüm vektörünün tamamını, skaler katsayıyı, her iki nokta çarpımını ve izdüşümün büyüklüğünü (uzunluğunu) görürsünüz.
Formülün açıklaması
İzdüşüm şu şekilde hesaplanır:
$$\operatorname{proj}_{\vec{b}}\vec{a} = \frac{\vec{a}\cdot\vec{b}}{\vec{b}\cdot\vec{b}}\,\vec{b}$$
Önce \(\vec{a}\cdot\vec{b} = \text{a}_x\,\text{b}_x + \text{a}_y\,\text{b}_y + \text{a}_z\,\text{b}_z\) nokta çarpımını bulun. Ardından bunu \(\vec{b}\cdot\vec{b}\) değerine (yani b'nin uzunluğunun karesine) bölerek skaler katsayıyı elde edin. Son olarak bu katsayıyı b vektörünün her bileşeniyle çarparak vektörü ölçeklendirin. b vektörünün sıfırdan farklı olması gerektiğini unutmayın; eğer b sıfır vektörü ise izdüşüm tanımsızdır ve sonuç olarak sıfır döndürülür.
Çözümlü örnek
\(\vec{a} = (4, 1)\) ve \(\vec{b} = (2, 3)\) olsun. Bu durumda $$\vec{a}\cdot\vec{b} = 4\cdot2 + 1\cdot3 = 11$$ ve $$\vec{b}\cdot\vec{b} = 2^2 + 3^2 = 13$$ olur. Skaler katsayı \(11/13 \approx 0{,}8462\) olarak bulunur. İzdüşüm vektörü $$0{,}8462 \cdot (2, 3) = (1{,}6923,\ 2{,}5385)$$ olup büyüklüğü \(\sqrt{1{,}6923^2 + 2{,}5385^2} \approx 3{,}0509\)'dur.
Sıkça sorulan sorular
Skaler izdüşüm ile vektörel izdüşüm arasındaki fark nedir? Skaler izdüşüm, işaretli bir uzunluk olan \((\vec{a}\cdot\vec{b})/|\vec{b}|\) değeridir; yani tek bir sayıdır. Vektörel izdüşüm (burada hesaplananı) ise bu değeri b'nin birim vektörüyle çarparak gerçek bir vektör verir.
İzdüşüm b'ye zıt yönde olabilir mi? Evet. Eğer a·b negatifse skaler katsayı da negatif olur ve izdüşüm vektörü b'nin tam ters yönünü gösterir.
Bu araç 3B'de çalışır mı? Evet. Her iki vektörün z bileşenlerini girmeniz yeterli. 2B problemlerde ise bu alanları boş bırakabilirsiniz.