Công Cụ Tính Nồng Độ Cồn Theo Thể Tích (ABV)

Nhập phép tính

Tỷ trọng đầu (OG)

Tỷ trọng cuối (FG)

Công thức

Show calculation steps (1)

1. Apparent Attenuation (%)

   

   OG = Original Gravity, FG = Final Gravity

Kết quả

Nồng độ cồn theo thể tích

5,25%

ABV ước tính

Tỷ trọng đầu (OG)	1,05
Tỷ trọng cuối (FG)	1,01
Độ lên men biểu kiến	80%

Công cụ tính ABV là gì?

Công cụ tính nồng độ cồn theo thể tích (ABV) giúp ước tính phần trăm cồn trong một loại đồ uống lên men — bia, rượu vang, rượu táo hay rượu mật ong — dựa trên hai lần đo bằng tỷ trọng kế: tỷ trọng đầu (OG) đo trước khi lên men và tỷ trọng cuối (FG) đo sau khi lên men. Khi men tiêu thụ đường và sinh ra cồn, mật độ của chất lỏng giảm xuống, và chính sự thay đổi này cho biết lượng cồn đã được tạo ra.

Cách sử dụng

Trước khi cho men vào, hãy đo OG bằng tỷ trọng kế hoặc khúc xạ kế (ví dụ 1.050). Sau khi quá trình lên men hoàn tất, đo tiếp chỉ số FG (ví dụ 1.010). Nhập cả hai giá trị, công cụ sẽ trả về phần trăm ABV ước tính cùng với độ lên men biểu kiến (apparent attenuation), cho thấy bao nhiêu phần đường có sẵn đã được chuyển hóa.

Giải thích công thức

Công thức chuẩn được dùng phổ biến là $$\text{ABV\%} = (\text{OG} - \text{FG}) \times 131.25$$. Hằng số 131.25 dùng để quy đổi chênh lệch tỷ trọng thành phần trăm cồn theo thể tích. Phương trình đơn giản này khá chính xác với các loại bia tự nấu (homebrew) thông thường có ABV khoảng 6–7%; với những mẻ rượu mạnh hơn, người ta có thể dùng các công thức hiệu chỉnh phức tạp hơn, nhưng 131.25 vẫn là cách tính nhanh được ưa chuộng trong ngành.

Tỷ trọng kế đo tỷ trọng trước và sau khi lên men; chênh lệch giữa OG và FG quyết định cách tính nồng độ cồn (ABV).

Ví dụ minh họa

Giả sử mẻ bia của bạn bắt đầu với OG là 1.050 và kết thúc với FG là 1.010. Chênh lệch tỷ trọng là \(1.050 - 1.010 = 0.040\). Nhân với 131.25 ta được $$0.040 \times 131.25 = 5.25\% \text{ ABV}$$ Độ lên men biểu kiến là \((0.040 \div 0.050) \times 100 = 80\%\), nghĩa là 80% lượng đường có thể lên men đã được tiêu thụ.

ABV là độ giảm tỷ trọng (OG − FG) nhân với hằng số 131,25.

Dãy ABV Điển Hình theo Kiểu Thức Uống

Các giá trị dưới đây là những dãy được trích dẫn rộng rãi, gần đúng cho mỗi kiểu thức. Độ trọng lượng ban đầu (OG) đo lượng đường trong wort hoặc must trước khi lên men, trong khi độ trọng lượng cuối cùng (FG) phản ánh lượng đường còn lại sau khi nấm men kết thúc. ABV kết quả theo công thức ước tính chuẩn \(\text{ABV} = (\text{OG} - \text{FG}) \times 131.25\).

Kiểu thức uống	OG điển hình	FG điển hình	ABV điển hình
Bia lager nhẹ	1.035–1.045	1.006–1.010	3.8–5.0%
Bia pale ale	1.045–1.055	1.010–1.014	4.5–5.9%
IPA	1.055–1.075	1.010–1.016	5.9–8.5%
Stout	1.045–1.075	1.010–1.022	4.0–8.5%
Rượu táo	1.045–1.065	1.000–1.010	4.6–8.5%
Rượu vang	1.075–1.105	0.990–1.000	10.0–15.1%
Mead	1.090–1.140	0.995–1.020	9.2–19.0%

Lưu ý rằng rượu vang khô và mead được lên men hoàn toàn có thể kết thúc dưới 1.000 vì cồn có mật độ thấp hơn nước, điều này làm cho chỉ số trọng lượng riêng giảm dưới mật độ của nước tinh khiết.

ABV Trên Các Đọc Giá Trọng Lượng Khác Nhau

Bảng dưới đây cho thấy một số cặp OG/FG thực tế cùng với sự sụt giảm trọng lượng, ABV ước tính và lên men rõ ràng. Lên men rõ ràng là tỷ lệ phần trăm các điểm trọng lượng ban đầu bị tiêu thụ trong quá trình lên men, được tính toán là \(\frac{\text{OG} - \text{FG}}{\text{OG} - 1} \times 100\%\).

OG	FG	Sự sụt giảm trọng lượng	ABV	Lên men rõ ràng
1.040	1.010	0.030	3.94%	75.0%
1.050	1.012	0.038	4.99%	76.0%
1.060	1.012	0.048	6.30%	80.0%
1.075	1.015	0.060	7.88%	80.0%
1.090	1.020	0.070	9.19%	77.8%
1.100	0.998	0.102	13.39%	102.0%

Khi FG giảm dưới 1.000, lên men rõ ràng có thể vượt quá 100% — đây là kết quả bình thường đối với các loại rượu vang và mead rất khô nơi cồn dư lượng làm giảm mật độ dưới nước tinh khiết.

Cách Tính ABV Bằng Tay

Ước tính độ cồn theo thể tích từ các đọc hydrometer chỉ cần một vài bước. Ví dụ dưới đây sử dụng OG là 1.060 và FG là 1.012.

1. Ghi lại độ trọng lượng ban đầu (OG). Lấy đọc hydrometer của wort hoặc must trước khi gieo nấm men — ví dụ, \(\text{OG} = 1.060\).
2. Ghi lại độ trọng lượng cuối cùng (FG). Sau khi lên men hoàn tất, lấy một đọc khác ở cùng nhiệt độ — ví dụ, \(\text{FG} = 1.012\).
3. Trừ FG từ OG. \(1.060 - 1.012 = 0.048\). Đây là sự sụt giảm trọng lượng gây ra bởi đường được chuyển đổi thành cồn.
4. Nhân với 131.25. \(0.048 \times 131.25 = 6.30\), vì vậy thức uống này có khoảng 6.30% ABV.
5. (Tùy chọn) Tính lên men rõ ràng. Chia sự sụt giảm trọng lượng cho các điểm trọng lượng ban đầu: \(\frac{1.060 - 1.012}{1.060 - 1.000} \times 100\% = \frac{0.048}{0.060} \times 100\% = 80\%\). Điều này cho bạn biết nấm men đã lên men bao nhiêu phần của đường có sẵn.

Hệ số 131.25 là một hằng số thực nghiệm chuyển đổi sự khác biệt về trọng lượng thành cồn phần trăm theo thể tích. Nó chính xác nhất đối với bia trong dãy OG điển hình 1.040–1.075; đối với các worts có trọng lượng rất cao, các công thức tinh chỉnh sẽ cho kết quả chính xác hơn một chút.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao OG luôn cao hơn FG? Đường làm cho dịch nha đặc hơn nước (tỷ trọng trên 1.000). Khi đường chuyển hóa thành cồn — vốn nhẹ hơn nước — tỷ trọng giảm xuống, nên FG luôn thấp hơn OG.

Kết quả này có chính xác tuyệt đối không? Không phương pháp nào hoàn toàn chính xác. Công thức nhân 131.25 cho ra ước tính đáng tin cậy với hầu hết các mẻ rượu. Với đồ uống có nồng độ cồn rất cao, kết quả có thể thấp hơn một chút so với thực tế.

Độ lên men biểu kiến là gì? Đó là tỷ lệ phần trăm lượng đường ban đầu mà men đã lên men. Hầu hết các loại bia ale đạt mức 70–80% độ lên men biểu kiến.