Công Cụ Tính Natri Hiệu Chỉnh (Tăng Đường Huyết)

Nhập phép tính

Natri đo được (mEq/L)

Glucose (mg/dL)

Hệ số hiệu chỉnh 1.6 (Katz, classic) 2.4 (Hillier)

Kết quả

Natri hiệu chỉnh

136,4

mEq/L

Natri đo được	130 mEq/L
Lượng hiệu chỉnh cộng thêm	6,4 mEq/L
Hệ số hiệu chỉnh	1,6 per 100 mg/dL

Công cụ tính natri hiệu chỉnh là gì?

Khi đường huyết tăng cao, nước bị kéo từ trong tế bào ra lòng mạch, làm loãng natri huyết thanh và khiến trị số đo được thấp hơn thực tế (hạ natri máu giả tạo/hạ natri máu do pha loãng). Công cụ này ước tính giá trị natri huyết thanh nếu đường huyết ở mức bình thường, giúp bác sĩ đánh giá đúng tình trạng natri thật của người bệnh trong lúc tăng đường huyết hoặc nhiễm toan ceton do đái tháo đường (DKA). Công cụ chỉ phục vụ giáo dục y khoa và ước tính nhanh tại giường bệnh, không thay thế cho phán đoán chuyên môn của thầy thuốc.

Cách sử dụng

Nhập trị số natri huyết thanh đo được tại phòng xét nghiệm (mEq/L) và mức glucose máu (mg/dL). Chọn hệ số hiệu chỉnh: hệ số kinh điển 1,6 (Katz) được dạy phổ biến nhất, trong khi hệ số 2,4 (Hillier và cộng sự) phù hợp hơn với mức glucose trên khoảng 400 mg/dL. Công cụ sẽ cho ra trị số natri hiệu chỉnh và lượng natri được cộng thêm.

Giải thích công thức

$$\text{Na}_{corrected} = \text{Na đo được} + F \times \frac{\text{Glucose} - 100}{100}$$ trong đó \(F\) bằng 1,6 hoặc 2,4. Cứ mỗi 100 mg/dL glucose vượt quá 100 mg/dL thì cộng thêm hệ số hiệu chỉnh vào trị số natri đo được. Khi glucose bằng hoặc dưới 100 mg/dL thì không cần hiệu chỉnh.

Quảng cáo

Công thức cộng vào natri đo được một hệ số hiệu chỉnh nhân với lượng glucose vượt quá 100 mg/dL.

Đường huyết cao kéo nước ra khỏi tế bào, làm loãng natri huyết thanh đo được, nên cần hiệu chỉnh giá trị thực.

Ví dụ minh họa

Một người bệnh DKA có natri đo được là 130 mEq/L và glucose 500 mg/dL. Dùng hệ số 1,6: lượng hiệu chỉnh = \(1{,}6 \times \frac{500 - 100}{100} = 1{,}6 \times 4 = 6{,}4\) mEq/L. Na hiệu chỉnh = \(130 + 6{,}4 = \) 136,4 mEq/L — một trị số bình thường, cho thấy tình trạng hạ natri máu biểu kiến thực ra là do pha loãng.

Câu hỏi thường gặp

Nên dùng hệ số 1,6 hay 2,4? Dùng 1,6 cho ước tính chung; hệ số 2,4 có thể chính xác hơn khi glucose vượt quá 400 mg/dL.

Nếu glucose dưới 100 thì sao? Phần hiệu chỉnh sẽ âm hoặc bằng 0; thông thường không áp dụng hiệu chỉnh khi glucose dưới 100 mg/dL.

Vì sao natri đo được lại thấp? Sự dịch chuyển nước thẩm thấu từ tế bào ra ngoài làm loãng natri huyết tương; việc hiệu chỉnh giúp bộc lộ trị số natri thật và định hướng liệu pháp truyền dịch.