Tải lạnh BTU là gì?
Tải lạnh là lượng nhiệt, tính bằng BTU mỗi giờ (BTU/h), mà máy lạnh phải lấy đi để giữ cho căn phòng luôn mát mẻ, dễ chịu. Máy quá yếu sẽ chạy liên tục mà mãi không đủ mát; máy quá mạnh lại bật tắt liên tục quá nhanh, khiến không khí trong phòng bị ẩm. Công cụ này cho bạn một ước tính nhanh theo kinh nghiệm cho một phòng đơn lẻ, dùng phương pháp tính theo diện tích kèm các điều chỉnh cho những yếu tố quan trọng nhất.
Cách sử dụng công cụ
Nhập chiều dài, chiều rộng và chiều cao trần của phòng theo đơn vị feet (ft), sau đó chọn vùng khí hậu, mức độ nắng chiếu vào phòng và chất lượng cách nhiệt. Thêm số người thường sử dụng phòng, tổng diện tích cửa kính và hướng của cửa sổ chính, tổng công suất (watt) của các thiết bị tỏa nhiệt (tivi, máy tính, đèn) và cho biết phòng có phải là nhà bếp hay không. Kết quả sẽ hiển thị tải lạnh theo BTU/h, tấn (tấn lạnh) và kW, kèm bảng phân tích từng thành phần.
Giải thích công thức
$$Q = A F_c \frac{H}{8}(1+s+i) + 600\max(0,N-2) + A_w F_o + 3.412W + K$$Trong đó \(A\) là diện tích sàn tính bằng ft², \(F_c\) là hệ số khí hậu (18, 20 hoặc 25 BTU/ft²), \(H\) là chiều cao trần (8 ft là mức tham chiếu), \(s\) là mức điều chỉnh theo nắng (−10%, 0 hoặc +10%), \(i\) là mức điều chỉnh theo cách nhiệt (+15%, 0 hoặc −10%), \(N\) là số người trong phòng, \(A_w\) là diện tích cửa kính, \(F_o\) là mức nhiệt hấp thụ theo hướng (bắc 10, nam 20, đông 25, tây 30 BTU/ft²), \(W\) là công suất thiết bị tính bằng watt và \(K\) là 4.000 BTU/h nếu phòng là nhà bếp.
Ví dụ minh họa
Một phòng 20 × 20 ft, trần cao 10 ft, ở vùng khí hậu nóng, rất nhiều nắng, cách nhiệt kém, có 4 người, 30 ft² cửa kính hướng tây, 500 W thiết bị điện tử và là nhà bếp:
$$12500 \times 1.25 + 1200 + 900 + 1706 + 4000 = 23431\,\text{BTU/h}$$Con số này tương đương khoảng \(23431 / 12000 = 1.95\) tấn, vì vậy một máy lạnh 24.000 BTU/h (2 tấn) là lựa chọn hợp lý.
Bảng tra công suất điều hòa theo diện tích phòng
Cách nhanh nhất để kiểm tra lại ước tính tải lạnh là dùng bảng tra công suất điều hòa không khí cho phòng do ENERGY STAR công bố. ENERGY STAR là chương trình tiết kiệm năng lượng do Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) và Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE) điều hành. Bảng bên dưới đối chiếu diện tích sàn của phòng với công suất làm lạnh khuyến nghị tính bằng BTU/h. Vì ENERGY STAR là chương trình của Hoa Kỳ, các khoảng diện tích và công suất này là hướng dẫn theo tiêu chuẩn Hoa Kỳ; các cột tấn lạnh (tons) và kW được thêm vào đây để tiện tham khảo (tấn lạnh = BTU/h ÷ 12,000; kW = BTU/h × 0.000293) và đã được làm tròn.
| Diện tích sàn (ft²) | Công suất (BTU/h) | Tấn lạnh (÷ 12,000) | kW (× 0.000293) |
|---|---|---|---|
| 100–150 | 5,000 | 0.42 | 1.47 |
| 150–250 | 6,000 | 0.50 | 1.76 |
| 250–300 | 7,000 | 0.58 | 2.05 |
| 300–350 | 8,000 | 0.67 | 2.34 |
| 350–400 | 9,000 | 0.75 | 2.64 |
| 400–450 | 10,000 | 0.83 | 2.93 |
| 450–550 | 12,000 | 1.00 | 3.52 |
| 550–700 | 14,000 | 1.17 | 4.10 |
| 700–1,000 | 18,000 | 1.50 | 5.27 |
| 1,000–1,200 | 21,000 | 1.75 | 6.15 |
| 1,200–1,400 | 23,000 | 1.92 | 6.74 |
| 1,400–1,500 | 24,000 | 2.00 | 7.03 |
| 1,500–2,000 | 30,000 | 2.50 | 8.79 |
| 2,000–2,500 | 34,000 | 2.83 | 9.96 |
ENERGY STAR kết hợp bảng này với bốn điều chỉnh để có thể tinh chỉnh con số cơ sở cho phù hợp với căn phòng:
- Phòng có bóng râm nhiều: giảm công suất khoảng 10%.
- Phòng có nắng gắt: tăng khoảng 10%.
- Số người sử dụng thêm: cộng thêm 600 BTU/h cho mỗi người vượt quá hai người thường xuyên sử dụng phòng.
- Nhà bếp: cộng thêm 4,000 BTU/h.
Một giả định quan trọng: bảng này được xây dựng cho các phòng có trần cao 8 ft (khoảng 2.4 m). Phòng có trần cao hơn chứa nhiều không khí hơn, vì vậy cần tăng tải lạnh gần như tỷ lệ thuận với chiều cao trần — đúng như số hạng \(\tfrac{H}{8}\) trong công thức tính phần bao che của máy tính này.
Câu hỏi thường gặp
Công cụ này có chính xác bằng phép tính Manual J không?
Không. Một phép tính Manual J đầy đủ (tiêu chuẩn tính tải nhiệt của ACCA tại Mỹ) sử dụng giá trị U cho từng bức tường, mái và cửa sổ (\(Q = UA\Delta T\)), cùng với rò rỉ không khí và tải ẩn. Hãy dùng công cụ này cho máy lạnh phòng đơn và các ước tính ban đầu; còn với hệ thống điều hòa cho cả nhà, bạn nên nhờ chuyên gia tính toán tải một cách bài bản.
Tôi có nên làm tròn lên không?
Hãy chọn công suất tiêu chuẩn gần nhất, bằng hoặc nhỉnh hơn kết quả một chút. Đừng chọn cao hơn quá nhiều, vì máy quá mạnh sẽ hút ẩm kém đi.
Vì sao chỉ tính thêm người từ người thứ ba trở đi?
Tải cơ bản trên mỗi foot vuông đã mặc định tính cho hai người. Mỗi người thêm sẽ tỏa ra khoảng 600 BTU/h nhiệt cơ thể.