Chia thừa kế theo di chúc

Chia thừa kế theo di chúc

Mới nổi AI Skill PRO

Nhập phép tính

Ai di chúc không cho gì thì để trống ô "Di chúc để lại"; phần di chúc không nhắc tới được chia theo pháp luật.
1. Tài sản của người chết
2. Hàng thừa kế thứ nhất
Người bị di chúc "truất quyền" vẫn chọn "Còn sống, nhận di sản" và để trống ô di chúc.
Con thứ 1
Con thứ 2
Con thứ 3
Con thứ 4
Con thứ 5
Con thứ 6
3. Người khác được hưởng theo di chúc
Người ngoài hàng thừa kế thứ nhất (anh chị em, bạn bè, tổ chức…) được di chúc cho tài sản.

Công thức

D=TS riêng+Phần %×TS chung−Nghĩa vụWi=Di chúc ghiS=DN,K=23×SLi=D−∑WiSố suất nhậnBùi=max⁡(0,K−Wi−Li)Thực nhậni=Wi+Li+Bùi−Tríchi\small\begin{aligned}&D = \text{TS riêng} \\&\quad + \text{Phần \%} \times \text{TS chung} \\&\quad - \text{Nghĩa vụ} \\[5pt]&W_i = \text{Di chúc ghi} \\[5pt]&S = \dfrac{D}{N}, \quad K = \tfrac{2}{3} \times S \\[5pt]&L_i = \dfrac{D - \textstyle\sum W_i}{\text{Số suất nhận}} \\[5pt]&\text{Bù}_i = \max\big(0,\ K - W_i - L_i\big) \\[5pt]&\text{Thực nhận}_i = W_i + L_i \\&\quad + \text{Bù}_i - \text{Trích}_i\end{aligned}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Di sản đem chia
1.200.000.000
đ
Người thừa kế theo pháp luật: hàng thứ nhất
Mỗi người thực nhận
Người nhận và cách tính Thực nhận
Vợ/chồngHàng 1 · vợ, chồng — được bảo vệ (Điều 644) Di chúc 0 đ · Pháp luật 400.000.000 đ · Bù 0 đ · Trích 0 đ 400.000.000 đ
Con thứ 1Hàng 1 Di chúc 0 đ · Pháp luật 400.000.000 đ · Bù 0 đ · Trích 0 đ 400.000.000 đ
Con thứ 2Hàng 1 Di chúc 0 đ · Pháp luật 400.000.000 đ · Bù 0 đ · Trích 0 đ 400.000.000 đ
Tổng đã chia 1.200.000.000 đ

Số tiền tính bằng đồng. Thực nhận = di chúc + pháp luật + bù − trích.

Các bước tính
1. Di sản đem chiaD = 1.200.000.000 (riêng) = 1.200.000.000 đ (Điều 612, 658) 1.200.000.000 đ
2. Di chúc định đoạt có hiệu lựcchỉ tính phần cho người còn sống, nhận di sản (Điều 643) 0 đ
3. Phần chia theo pháp luật= 1.200.000.000 − 0 đ (Điều 650 khoản 2) 1.200.000.000 đ
4. Một suất nếu chia toàn bộ theo pháp luật= 1.200.000.000 đ ÷ 3 suất ở hàng thứ 1 (Điều 651) 400.000.000 đ
5. Kỷ phần tối thiểu mỗi người được bảo vệ= 2/3 × 1.200.000.000 đ ÷ 3, làm tròn đến đồng (Điều 644 khoản 1) 266.666.667 đ
6. Tổng phải bù cho người được bảo vệKhông ai nhận dưới mức tối thiểu · trích từ người hưởng di chúc (cách tính của công cụ) 0 đ

Căn cứ đã áp dụng: Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 (áp dụng từ 01/01/2017), Điều 612, 643, 644, 650, 651, 652, 658, 659.

Mọi người được bảo vệ đã nhận ít nhất 266.666.667 đ (2/3 một suất), nên không phải bù.

Giả định di chúc hợp pháp và giá trị di sản đã xác định. Không tính di sản thờ cúng, di tặng, thai nhi, thuế — xem bài viết bên dưới.

Báo lỗi nội dung trang này

Chia thừa kế theo di chúc: công cụ tính gì, ai cần dùng

Công cụ này tính phần di sản mà mỗi người thực nhận khi người mất để lại di chúc, theo pháp luật Việt Nam (Bộ luật Dân sự 2015, áp dụng từ 01/01/2017). Bạn nhập tài sản, nợ, người thân và phần di chúc để lại cho từng người. Công cụ tách phần di chúc có hiệu lực, chia phần còn lại theo pháp luật và kiểm tra kỷ phần bắt buộc: vợ, chồng, cha, mẹ, con chưa thành niên và con thành niên không có khả năng lao động luôn được ít nhất hai phần ba suất thừa kế theo pháp luật, dù di chúc không cho họ gì.

Công cụ dành cho gia đình chuẩn bị chia di sản và người đang lập di chúc.

Căn cứ pháp lý

BLDS là Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13; Luật HNGĐ là Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13. Phần thừa kế của BLDS chưa bị sửa đổi kể từ ngày có hiệu lực, nên công cụ không có ô chọn kỳ.

Văn bản, điều khoản Nội dung áp dụng Hiệu lực từ
BLDS 91/2015/QH13, Điều 20 khoản 1; Điều 21 khoản 1 Người chưa thành niên là người chưa đủ 18 tuổi. 01/01/2017
BLDS 91/2015/QH13, Điều 612 Di sản gồm tài sản riêng và phần của người chết trong tài sản chung với người khác. 01/01/2017
BLDS 91/2015/QH13, Điều 615 khoản 1; Điều 658 Nghĩa vụ trả trong phạm vi di sản; mai táng, nợ… thanh toán trước khi chia. 01/01/2017
BLDS 91/2015/QH13, Điều 620; Điều 621 khoản 1 Từ chối nhận di sản; người không có quyền hưởng di sản. 01/01/2017
BLDS 91/2015/QH13, Điều 622 Không có người nhận thừa kế thì phần còn lại thuộc về Nhà nước. 01/01/2017
BLDS 91/2015/QH13, Điều 643 khoản 2 điểm a Phần di chúc cho người chết trước hoặc cùng thời điểm không có hiệu lực. 01/01/2017
BLDS 91/2015/QH13, Điều 644 khoản 1, khoản 2 Kỷ phần bắt buộc 2/3 suất và người bị loại trừ. 01/01/2017
BLDS 91/2015/QH13, Điều 650 khoản 2 Phần không định đoạt hoặc không có hiệu lực chia theo pháp luật. 01/01/2017
BLDS 91/2015/QH13, Điều 651 khoản 1, 2, 3; Điều 652 Ba hàng thừa kế, cùng hàng hưởng bằng nhau; thế vị. 01/01/2017
BLDS 91/2015/QH13, Điều 659 khoản 1, khoản 3 Chia theo di chúc; tỷ lệ tính trên di sản lúc chia. 01/01/2017
Luật HNGĐ 52/2014/QH13, Điều 66 khoản 2 Tài sản chung vợ chồng chia đôi khi chia di sản, trừ khi có thỏa thuận. 01/01/2015

Cách tính

  1. Di sản đem chia \( D \) = tài sản riêng + phần của người chết trong tài sản chung − nợ, chi phí mai táng và nghĩa vụ khác (Điều 612, Điều 658). Nếu nghĩa vụ bằng hoặc lớn hơn tài sản thì không còn gì để chia (Điều 615).
  2. Phần di chúc có hiệu lực \( W_i \): số tiền di chúc ghi cho từng người, hoặc tỷ lệ nhân với \( D \) (Điều 659 khoản 3). Phần cho người chết trước, từ chối hoặc không có quyền hưởng không có hiệu lực (Điều 643, Điều 650).
  3. Phần chia theo pháp luật \( R = D - \sum W_i \) chia đều cho hàng thừa kế gần nhất còn người nhận (Điều 650 khoản 2, Điều 651); mỗi người nhận \( L_i \). Cháu thế vị hưởng chung một suất của cha mẹ mình (Điều 652).
  4. Kỷ phần tối thiểu \( K \) là hai phần ba một suất \( S \), với suất tính như khi chia toàn bộ di sản theo pháp luật (Điều 644 khoản 1).
  5. Bù: người được bảo vệ có \( W_i + L_i \) thấp hơn \( K \) được bù phần thiếu \( B_i \), trích từ người hưởng di chúc.
$$\begin{aligned} S &= \frac{D}{N} \\ K &= \frac{2}{3} \times S \\ B_i &= \max\bigl(0,\ K - (W_i + L_i)\bigr) \end{aligned}$$

\( N \) là số suất ở hàng thứ nhất: vợ hoặc chồng, cha, mẹ, mỗi người con (con chết trước có cháu thế vị vẫn tính một suất; người từ chối hoặc không có quyền hưởng không tính).

Tham số (căn cứ) Giá trị Áp dụng từ
Kỷ phần bắt buộc (Điều 644 khoản 1) 2/3 một suất theo pháp luật 01/01/2017
Người được bảo vệ (Điều 644 khoản 1) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng; con thành niên không có khả năng lao động 01/01/2017
Loại trừ (Điều 644 khoản 2) Người từ chối; người không có quyền hưởng theo khoản 1 Điều 621 01/01/2017

Làm tròn: mỗi khoản làm tròn đến đồng (nửa đồng lên), nên tổng có thể lệch vài đồng; trang kết quả ghi rõ số lệch.

Trích bù từ ai: luật không quy định chi tiết. Công cụ trích trước từ người hưởng di chúc không thuộc diện được bảo vệ, theo tỷ lệ phần di chúc; chưa đủ thì trích phần vượt mức tối thiểu của người được bảo vệ. Các bên có thể thỏa thuận khác; có tranh chấp thì Tòa án quyết định.

Quảng cáo
Phương trình: tài sản riêng cộng phần tài sản chung trừ nghĩa vụ bằng di sản ròng.
Di sản ròng (D) = tài sản riêng + phần tài sản chung của người mất − nghĩa vụ và các khoản nợ.

Ví dụ tính tay

Ví dụ 1 — di chúc cho người ngoài toàn bộ. Ông A để lại tài sản riêng 1.200.000.000 đ, không có nợ. Ông lập di chúc cho một người bạn toàn bộ tài sản. Ông có vợ, một con 15 tuổi và một con 30 tuổi có khả năng lao động; cha mẹ ông đã mất.

Bước Phép tính Kết quả
Di sản đem chia 1.200.000.000 − 0 1.200.000.000 đ
Một suất (3 người ở hàng thứ nhất) 1.200.000.000 ÷ 3 400.000.000 đ
Kỷ phần tối thiểu 2/3 × 400.000.000 266.666.667 đ
Vợ (được bảo vệ, di chúc không cho) bù 266.666.667 266.666.667 đ
Con 15 tuổi (được bảo vệ) bù 266.666.667 266.666.667 đ
Con 30 tuổi có khả năng lao động không thuộc diện được bảo vệ 0 đ
Người bạn 1.200.000.000 − 533.333.334 666.666.666 đ

Nhập vào công cụ: tài sản riêng 1.200.000.000; vợ nhận di sản; 2 con, con thứ 1 chưa thành niên; người khác được hưởng theo di chúc thứ 1: 1.200.000.000. Kết quả trùng bảng trên.

Ví dụ 2 — di chúc chỉ định đoạt một nửa. Cùng gia đình, nhưng di chúc chỉ cho con 30 tuổi 600.000.000 đ. Phần còn lại 600.000.000 đ chia theo pháp luật cho 3 người, mỗi người 200.000.000 đ. Vợ và con 15 tuổi mới có 200.000.000 đ, thiếu 66.666.667 đ so với mức tối thiểu, nên mỗi người được bù 66.666.667 đ. Tổng bù 133.333.334 đ trích từ phần di chúc của con 30 tuổi. Con 30 tuổi thực nhận 600.000.000 + 200.000.000 − 133.333.334 = 666.666.666 đ.

Thanh di sản chia thành phần theo di chúc và phần theo luật, phần của người thừa kế được bảo vệ được bù lên mức sàn hai phần ba.
Di sản chia thành phần theo di chúc và phần theo luật; người thừa kế được bảo vệ được bù lên đủ mức tối thiểu 2/3 được bảo đảm.

Trường hợp đặc biệt và điều công cụ chưa tính

  • Suất tính trên toàn bộ di sản, không phải trên phần di chúc bỏ sót. Số suất đếm như khi chia theo pháp luật.
  • Truất quyền khác với không có quyền hưởng. Di chúc không cho vợ hoặc con nhỏ gì cả thì họ vẫn được 2/3 suất. Chỉ người từ chối (Điều 620) hoặc người không có quyền hưởng theo khoản 1 Điều 621 mới mất kỷ phần này.
  • Con thành niên có khả năng lao động, cháu thế vị, anh chị em không được bảo vệ.
  • Hàng thứ hai, thứ ba không có kỷ phần bắt buộc; họ chỉ nhận phần không được định đoạt khi hàng thứ nhất không còn ai.
  • Phần của vợ hoặc chồng còn sống trong tài sản chung không phải di sản, kể cả khi di chúc ghi nhầm.

Công cụ không tính: di sản dùng vào việc thờ cúng (Điều 645) và di tặng (Điều 646), kể cả việc có trừ chúng trước khi tính suất hay không; phần để dành cho thai nhi; định giá và chia hiện vật; di chúc có hợp pháp hay không, nhiều bản di chúc, di chúc chung của vợ chồng; trường hợp người không có quyền hưởng vẫn được hưởng vì người lập di chúc biết mà vẫn cho (khoản 2 Điều 621 — nhập họ như người khác được hưởng theo di chúc); yêu cầu Tòa án hạn chế phân chia di sản vì ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống vợ hoặc chồng còn sống (Điều 66 khoản 3 Luật Hôn nhân và gia đình); thuế thu nhập cá nhân khi nhận thừa kế; thời hiệu chia di sản.

Chưa xác minh: luật không nói rõ phải so mức tối thiểu với riêng phần di chúc hay với tổng phần di chúc và phần chia theo pháp luật. Công cụ dùng tổng hai phần; kết quả có thể khác khi di chúc bỏ sót một phần di sản.

Quảng cáo
Biểu đồ tròn thể hiện phần thừa kế cuối cùng của các người thừa kế, với một phần được tô đậm là mức tối thiểu được bù thêm.
Phần cuối cùng của mỗi người thừa kế, với một phần được tô đậm nơi được nâng lên mức tối thiểu bắt buộc.

Cách nhập dữ liệu

  • Di chúc ghi phần theo: "Số tiền" hoặc "Tỷ lệ %" (ví dụ 33,5). Một bản tính chỉ dùng một cách ghi.
  • Tài sản riêng, tài sản chung: giá trị bằng đồng, gõ số liền (dấu chấm tự thêm). Tài sản chung nhập tổng giá trị của cả hai vợ chồng.
  • Phần trong tài sản chung (%): mặc định 50%, vì tài sản chung của vợ chồng được chia đôi khi chia di sản (Điều 66 khoản 2 Luật Hôn nhân và gia đình). Nếu vợ chồng có thỏa thuận về chế độ tài sản hoặc tài sản chung với người khác thì nhập đúng tỷ lệ, dùng dấu phẩy cho số thập phân (ví dụ 62,5).
  • Nợ, chi phí: chi phí mai táng, nợ, thuế còn phải nộp… theo chứng từ.
  • Vợ hoặc chồng, cha, mẹ, từng con: chọn tình trạng tại thời điểm người để lại di sản mất. "Đã chết trước" gồm cả chết cùng thời điểm. Con đã chết trước thì nhập số cháu còn sống; nếu cháu cũng đã chết thì nhập số chắt của từng cháu, cách nhau dấu phẩy.
  • Tuổi, khả năng lao động của con: chưa thành niên là chưa đủ 18 tuổi (Điều 21). Con đã đủ 18 tuổi chỉ được bảo vệ nếu không có khả năng lao động.
  • Di chúc để lại cho…: số tiền hoặc tỷ lệ di chúc ghi cho người đó; để trống nếu di chúc không nhắc tới người đó.
  • Người khác được hưởng theo di chúc: người ngoài hàng thứ nhất; công cụ giả định họ còn sống và nhận di sản.
  • Hàng thứ hai, thứ ba: chỉ hiện ra khi hàng thứ nhất không còn ai nhận; nhập số người còn sống và nhận di sản.

Câu hỏi thường gặp

Di chúc không cho vợ (chồng) gì thì người đó có được hưởng không?

Có. Vợ, chồng thuộc diện được bảo vệ ở Điều 644, nên vẫn được hai phần ba một suất thừa kế theo pháp luật, trừ khi họ từ chối nhận hoặc không có quyền hưởng di sản.

Con đã đi làm, trên 18 tuổi có được kỷ phần bắt buộc không?

Không, nếu người con đó còn khả năng lao động. Chỉ con chưa thành niên và con thành niên không có khả năng lao động mới được bảo vệ.

Người được di chúc cho tài sản mất trước người lập di chúc thì sao?

Phần di chúc cho người đó không có hiệu lực (Điều 643). Phần tài sản ấy được chia theo pháp luật cho những người thừa kế; nếu người mất trước là con thì cháu được hưởng thế vị phần theo pháp luật.

Kết quả của công cụ có thay được văn bản chia di sản không?

Không. Kết quả chỉ để tham khảo, giúp các bên hình dung phần của mỗi người trước khi làm thủ tục khai nhận, thỏa thuận phân chia di sản. Có tranh chấp thì Tòa án giải quyết.

Nguồn tham khảo

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Tài chính

Xem tất cả máy tính Tài chính