Máy Tính Tích Chập (Convolution)

Máy Tính Tích Chập (Convolution)

Phổ biến AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

(Dãy1∗Dãy2)[i]=∑j=max⁡(0,i−m+1)min⁡(i,n−1)Dãy1[j]·Dãy2[i−j]({{\text{Dãy}_1}} * {{\text{Dãy}_2}})[i] = \sum_{j=\max(0,\,i-m+1)}^{\min(i,\,n-1)} {{\text{Dãy}_1}}[j]\cdot {{\text{Dãy}_2}}[i-j]
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Kết quả tích chập:
4, 13, 28, 27, 18
Dãy số thứ nhất 1,2,3
Dãy số thứ hai 4,5,6

Báo lỗi nội dung trang này

Máy Tính Tích Chập Làm Được Gì?

Công cụ này tính tích chập rời rạc (discrete convolution) của hai dãy số hữu hạn. Tích chập là một phép toán cốt lõi trong xử lý tín hiệu, lọc ảnh, xác suất và phép nhân đa thức. Thay vì phải cộng từng tổng bằng tay, bạn chỉ cần nhập hai dãy số và công cụ sẽ trả về dãy kết quả ngay lập tức.

Cách Sử Dụng

Chỉ có hai ô nhập liệu:

  • Dãy số thứ nhất — tín hiệu đầu vào hoặc tập số đầu tiên của bạn, nhập dưới dạng các giá trị cách nhau bởi dấu phẩy (ví dụ 1, 2, 3).
  • Dãy số thứ hai — tín hiệu, nhân (kernel) hoặc bộ lọc thứ hai, cũng cách nhau bởi dấu phẩy (ví dụ 0, 1, 0.5).

Công cụ chấp nhận cả số thập phân và số âm. Mỗi giá trị được tách theo dấu phẩy, loại bỏ khoảng trắng thừa và chuyển thành số trước khi tính toán kết quả.

Giải Thích Công Thức

Tích chập rời rạc được định nghĩa như sau:

$$(\text{Seq}_1 * \text{Seq}_2)[i] = \sum_{j=\max(0,\,i-m+1)}^{\min(i,\,n-1)} \text{Seq}_1[j]\cdot \text{Seq}_2[i-j]$$

Với hai dãy hữu hạn có độ dài lần lượt là n và m, kết quả sẽ có đúng n + m − 1 giá trị. Mỗi giá trị đầu ra \(y[i]\) là tổng của tất cả các tích \(x[j]\cdot h[i-j]\), trong đó chỉ số vẫn nằm trong phạm vi của cả hai dãy. Nói một cách đơn giản, công cụ trượt một dãy số dọc theo dãy còn lại, nhân các phần tử chồng lấn rồi cộng chúng lại tại mỗi bước dịch chuyển.

Quảng cáo
Sơ đồ tích chập rời rạc dưới dạng lật và trượt chồng lấn hai dãy tạo ra một dãy đầu ra
Tích chập lật một dãy và trượt nó qua dãy kia, cộng các tích chồng lấn tại mỗi bước dịch.

Ví Dụ Minh Họa

Giả sử Dãy số thứ nhất = 1, 2, 3 và Dãy số thứ hai = 0, 1, 0.5. Ở đây \(n = 3\) và \(m = 3\), nên kết quả sẽ có \(3 + 3 - 1 = 5\) giá trị:

  • $$y[0] = 1\cdot 0 = 0$$
  • $$y[1] = 1\cdot 1 + 2\cdot 0 = 1$$
  • $$y[2] = 1\cdot 0.5 + 2\cdot 1 + 3\cdot 0 = 2.5$$
  • $$y[3] = 2\cdot 0.5 + 3\cdot 1 = 4$$
  • $$y[4] = 3\cdot 0.5 = 1.5$$

Vậy kết quả đầu ra là 0, 1, 2.5, 4, 1.5.

Ba biểu đồ thân thể hiện dãy đầu vào, dãy thứ hai và kết quả tích chập dài hơn
Đầu ra dài hơn cả hai đầu vào, với độ dài n + m − 1.

Cách Tính Tích Chập Bằng Tay

Tích chập tuyến tính rời rạc kết hợp hai dãy hữu hạn, \(x\) có độ dài \(n\) và \(h\) có độ dài \(m\), thành một đầu ra duy nhất \(y = x * h\). Tổng định nghĩa là

$$y[i] = \sum_{j} x[j]\,h[i-j], \qquad i = 0,1,\dots,n+m-2$$

trong đó bất kỳ số hạng nào có chỉ số nằm ngoài một dãy được xem là không. Quy trình dưới đây là phương pháp "lật và trượt" tiêu chuẩn và đó là những gì máy tính này thực hiện (tích chập tuyến tính đầy đủ, không cắt bớt).

  1. Ghi chú các độ dài. Gọi \(n\) là số các số hạng trong dãy thứ nhất và \(m\) là số trong dãy thứ hai. Đầu ra luôn có chính xác \(n+m-1\) số hạng. Kiểm tra số này trước tiên — đó là cách bảo vệ đơn giản nhất chống lại một số hạng bị mất.
  2. Lập chỉ mục cả hai dãy từ 0. Viết \(x[0],x[1],\dots,x[n-1]\) và \(h[0],h[1],\dots,h[m-1]\). Lập chỉ mục dựa trên không làm cho phép số học dịch \(i-j\) hoạt động mà không cần bù.
  3. Đảo ngược (lật) dãy thứ hai. Viết \(h\) ngược lại: \(h[m-1],\dots,h[1],h[0]\). Phép lật là những gì chuyển tổng \(\sum_j x[j]h[i-j]\) thành một cột tích được căn chỉnh đơn giản.
  4. Trượt dãy đã lật trên dãy đầu tiên. Bắt đầu ở dịch \(i=0\), nơi chỉ phần tử cuối cùng của nhân đã lật — tức là, \(h[0]\) — nằm dưới \(x[0]\). Di chuyển nhân đã lật sang phải một vị trí cho mỗi \(i\) liên tiếp.
  5. Nhân các cặp được căn chỉnh và tính tổng. Ở mỗi dịch, nhân mọi cặp được căn chỉnh theo chiều dọc và cộng các tích. Số duy nhất đó là \(y[i]\).
  6. Xem các chỉ số ngoài phạm vi là không. Nơi nhân đã lật treo ở bất kỳ đầu nào, các giá trị bị mất là các số không (đệm không), vì vậy những sản phẩm đó không đóng góp gì. Tương đương, hạn chế tổng thành \(\max(0,\,i-m+1) \le j \le \min(i,\,n-1)\).
  7. Ghi lại \(y[i]\) cho \(i = 0,1,\dots,n+m-2\). Dừng lại khi nhân đã lật đã hoàn toàn vượt qua đầu phải; dịch khác không cuối cùng là \(i=n+m-2\).

Bố cục căn chỉnh trượt

Với \(n=3\) và \(m=2\) — dãy \(x=[x_0,x_1,x_2]\) và \(h=[h_0,h_1]\) — nhân đã lật \([h_1,h_0]\) trượt như sau. Đầu ra có \(3+2-1=4\) số hạng.

Dịch \(i\) Căn chỉnh dưới \(x_0\) Căn chỉnh dưới \(x_1\) Căn chỉnh dưới \(x_2\) Các tích vào \(y[i]\)
0 \(h_0\) — — \(y[0]=x_0h_0\)
1 \(h_1\) \(h_0\) — \(y[1]=x_0h_1+x_1h_0\)
2 — \(h_1\) \(h_0\) \(y[2]=x_1h_1+x_2h_0\)
3 — — \(h_1\) \(y[3]=x_2h_1\)

Lưu ý mẫu: trong mọi sản phẩm, hai chỉ số cộng lại với nhau bằng \(i\). Đó là toàn bộ quy tắc — \(y[i]\) là tổng của tất cả \(x[j]h[k]\) với \(j+k=i\).

Góc nhìn phép nhân đa thức

Vì các chỉ số cộng lại, tích chập giống hệt với phép nhân đa thức và thu thập các hệ số. Kết hợp mỗi dãy với một đa thức trong một biến giả \(z\):

$$X(z)=x_0+x_1z+x_2z^2, \qquad H(z)=h_0+h_1z$$

Sau đó

$$X(z)H(z)=x_0h_0+(x_0h_1+x_1h_0)z+(x_1h_1+x_2h_0)z^2+x_2h_1z^3$$

mà các hệ số của nó chính xác là \(y[0],y[1],y[2],y[3]\). Một đa thức bậc \((n-1)\) nhân với một đa thức bậc \((m-1)\) có bậc \(n+m-2\), tức là \(n+m-1\) hệ số — quy tắc cùng độ dài. Đây là một cách thuận tiện để kiểm tra một phép tính bằng tay: nhân các đa thức bằng đại số thông thường và so sánh các danh sách hệ số.

Quảng cáo

Các Thuật Ngữ Chính và Ký Hiệu

Thuật Ngữ Nghĩa
Tích chập \(x * h\) Phép toán \(y[i]=\sum_j x[j]\,h[i-j]\) kết hợp hai dãy bằng cách cộng tất cả các tích có chỉ số cộng lại với nhau bằng \(i\). Được viết bằng một dấu sao, \(y = x * h\).
Dãy / tín hiệu \(x[n]\) Một danh sách có thứ tự các số được lập chỉ mục bằng một số nguyên \(n\) — các mẫu của một phép đo, một chuỗi dữ liệu, hoặc một tập hợp các hệ số. Ở đây lập chỉ mục bắt đầu từ \(n=0\).
Nhân / bộ lọc / phản ứng xung \(h[n]\) Ba tên cho cùng một dãy thứ hai. "Nhân" hoặc "bộ lọc" nhấn mạnh các trọng số được áp dụng cho các mẫu lân cận; "phản ứng xung" là góc nhìn của hệ thống — \(h\) là đầu ra mà một hệ thống tuyến tính bất biến theo thời gian tạo ra khi được cung cấp một xung đơn vị duy nhất.
Chỉ số \(n\) (hoặc \(i\)) và biến dịch \(j\) \(i\) gắn nhãn vị trí đầu ra đang được tính toán; \(j\) là biến tổng nội bộ chạy trên các vị trí chồng lấp. Bên trong tổng, \(x\) được đọc ở \(j\) và \(h\) ở \(i-j\).
Hỗ trợ và độ dài đầu ra Hỗ trợ là phạm vi của các chỉ số trong đó một dãy khác không. Nếu \(x\) có \(n\) số hạng và \(h\) có \(m\), đầu ra chiếm các chỉ số từ \(0\) đến \(n+m-2\) — chính xác \(n+m-1\) giá trị.
Đệm không Xem mọi chỉ số bên ngoài phạm vi xác định của dãy là không. Đây là cách cho phép tổng được viết trên tất cả \(j\) mà không cần các trường hợp đặc biệt; nó cũng giải thích các giá trị độ lớn giảm ở hai đầu của đầu ra.
Tích chập tuyến tính so với tích chập tròn Tích chập tuyến tính đệm không các đầu và tạo ra \(n+m-1\) giá trị. Tích chập tròn bao quanh các đầu, tạo ra chỉ \(\max(n,m)\) giá trị, và phát sinh tự nhiên từ phép nhân DFT/FFT. Máy tính này tính toán tích chập tuyến tính ở chế độ "đầy đủ" — không có gì bị cắt bớt thành "cùng" hoặc "hợp lệ" ngắn hơn mà một số thư viện phần mềm trả về theo mặc định.
Giao hoán \(x * h = h * x\). Hoán đổi hai dãy đầu vào cho đầu ra giống hệt nhau, vì vậy không bao giờ quan trọng bạn gọi cái nào là tín hiệu và cái nào là nhân.
Kết hợp \((x * h_1) * h_2 = x * (h_1 * h_2)\). Hai bộ lọc được áp dụng liên tiếp có thể được thay thế bằng một bộ lọc duy nhất bằng tích chập của chúng.
Phân phối \(x * (h_1 + h_2) = x * h_1 + x * h_2\). Các bộ lọc song song cộng.
Hệ thống LTI Một hệ thống tuyến tính, bất biến theo thời gian: chia tỷ lệ và thêm đầu vào chia tỷ lệ và thêm đầu ra, và trì hoãn đầu vào chỉ trì hoãn đầu ra. Mọi hệ thống như vậy được mô tả hoàn toàn bằng phản ứng xung của nó, và đầu ra của nó là tích chập của đầu vào với \(h\).
Bộ lọc lấy trung bình động / làm trơn Một nhân với \(k\) trọng số bằng nhau \(1/k\), ví dụ \(h = [0.5, 0.5]\) hoặc \(h = [1/3, 1/3, 1/3]\). Tích chập với nó lấy trung bình mỗi mẫu với các mẫu lân cận của nó, triệt tiêu các biến động nhanh; các giá trị đầu ra đầu tiên và cuối cùng là các quá độ biên bị ô nhiễm bởi đệm không.
Tích chập rời rạc so với tích chập liên tục Hình thức rời rạc cộng; hình thức liên tục tích phân: \((x * h)(t) = \int_{-\infty}^{\infty} x(\tau)\,h(t-\tau)\,d\tau\). Công cụ này xử lý trường hợp rời rạc (được lấy mẫu).
Phép nhân hệ số đa thức Nếu \(X(z)=\sum_j x[j]z^j\) và \(H(z)=\sum_k h[k]z^k\), thì các hệ số của \(X(z)H(z)\) chính xác là \(x * h\). Phép nhân dài các số nguyên là cùng một ý tưởng với nhớ.
Tổng của các biến ngẫu nhiên độc lập Nếu \(X\) và \(Y\) độc lập và có giá trị nguyên, hàm khối xác suất của \(Z = X+Y\) là tích chập của các PMF của chúng: \(P(Z=k)=\sum_j P(X=j)\,P(Y=k-j)\). Tích chập \([1/6,\dots,1/6]\) với chính nó, chẳng hạn, cho phân bố của tổng hai con xúc xắc sáu mặt công bằng.

Câu Hỏi Thường Gặp

Dãy kết quả dài bao nhiêu? Luôn bằng độ dài dãy thứ nhất cộng độ dài dãy thứ hai trừ đi một (n + m − 1).

Thứ tự của hai dãy có quan trọng không? Không. Tích chập có tính giao hoán, nên việc hoán đổi hai dãy đầu vào vẫn cho ra cùng một dãy kết quả.

Tôi có thể dùng nó để nhân đa thức không? Có. Nếu xem mỗi dãy là các hệ số của một đa thức, thì kết quả tích chập chính là các hệ số của tích hai đa thức đó — một mẹo tiện lợi cho cả đại số lẫn xử lý tín hiệu.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Toán học và Thống kê

Xem tất cả máy tính Toán học và Thống kê