Số ngày tồn kho bình quân là gì?
Số ngày tồn kho bình quân (Days Inventory Outstanding – DIO), còn được gọi là số ngày tiêu thụ hàng tồn kho (Days Sales of Inventory – DSI), đo lường số ngày trung bình mà doanh nghiệp giữ hàng trong kho trước khi bán ra. Đây là một chỉ số hiệu quả quan trọng trong quản trị vốn lưu động và là một thành phần của chu kỳ chuyển đổi tiền mặt. DIO càng thấp thường cho thấy hàng bán nhanh, giải phóng dòng tiền, trong khi DIO cao có thể là dấu hiệu của tồn kho dư thừa hoặc hàng tiêu thụ chậm.
Cách sử dụng công cụ
Nhập giá trị tồn kho trung bình (thông thường là trung bình cộng của tồn kho đầu kỳ và cuối kỳ), giá vốn hàng bán (COGS) và số ngày của kỳ tính. Dùng 365 cho cả năm, 90 cho một quý hoặc 30 cho một tháng. Công cụ sẽ trả về DIO tính theo ngày cùng với hệ số vòng quay hàng tồn kho.
Giải thích công thức
$$\text{DIO} = \frac{\text{Tồn kho trung bình}}{\text{COGS}} \times \text{Số ngày}$$ Tỷ lệ giữa hàng tồn kho và giá vốn hàng bán cho biết bạn đang nắm giữ lượng hàng tương đương bao nhiêu phần của một năm; nhân với số ngày trong kỳ sẽ chuyển phần đó thành số ngày cụ thể. Vòng quay hàng tồn kho là mối quan hệ nghịch đảo: \(\text{COGS} \div \text{Tồn kho trung bình}\), cho biết hàng được luân chuyển bao nhiêu lần trong kỳ.
Ví dụ minh họa
Giả sử tồn kho trung bình là 50.000 USD, giá vốn hàng bán là 365.000 USD và kỳ tính là 365 ngày. $$\text{DIO} = \left(\frac{50.000}{365.000}\right) \times 365 = 50 \text{ ngày}$$ Điều này nghĩa là doanh nghiệp cần trung bình khoảng 50 ngày để bán hết lượng hàng tồn kho, và vòng quay là \(365.000 \div 50.000 = 7{,}3\) lần mỗi năm.
Câu hỏi thường gặp
DIO bao nhiêu là tốt? Con số này khác nhau rất nhiều tùy ngành. Các siêu thị thực phẩm và chuỗi thời trang nhanh hướng tới DIO thấp (vài ngày đến vài tuần), trong khi ngành máy móc hạng nặng có thể lên tới vài tháng. Hãy so sánh với các doanh nghiệp cùng ngành và với xu hướng của chính bạn.
Nên dùng tồn kho trung bình hay tồn kho cuối kỳ? Tồn kho trung bình (\((\text{đầu kỳ} + \text{cuối kỳ}) \div 2\)) giúp làm mượt các biến động theo mùa và thường được ưu tiên, nhưng tồn kho cuối kỳ cũng chấp nhận được cho một ước tính nhanh.
DIO liên hệ thế nào với chu kỳ chuyển đổi tiền mặt? \(\text{Chu kỳ chuyển đổi tiền mặt} = \text{DIO} + \text{Số ngày thu tiền bình quân} - \text{Số ngày trả tiền bình quân}\). DIO chính là phần hàng tồn kho trong chu kỳ này.
