Số ngày tồn kho bình quân (DIO) là gì?
Số ngày tồn kho bình quân (DIO), còn gọi là Days Sales of Inventory (DSI), đo lường số ngày trung bình mà doanh nghiệp cần để chuyển hàng tồn kho thành doanh thu. DIO càng thấp thường cho thấy việc quản lý hàng tồn kho hiệu quả và nhu cầu thị trường mạnh, trong khi DIO cao có thể phản ánh tình trạng tồn kho quá mức hoặc hàng hóa luân chuyển chậm. DIO là một thành phần quan trọng của Chu kỳ chuyển đổi tiền mặt (Cash Conversion Cycle), bên cạnh số ngày phải thu bình quân (DSO) và số ngày phải trả bình quân (DPO).
Cách sử dụng công cụ này
Hãy nhập tồn kho trung bình (thông thường là trung bình cộng của tồn kho đầu kỳ và cuối kỳ), giá vốn hàng bán (COGS) trong cùng kỳ đó, và số ngày trong kỳ (365 ngày cho một năm, 90 ngày cho một quý). Công cụ sẽ trả về chỉ số DIO tính bằng ngày, cùng với vòng quay hàng tồn kho tương ứng.
Giải thích công thức
$$\text{DIO} = \frac{\text{Tồn kho trung bình}}{\text{COGS}} \times \text{Số ngày}$$ Tỷ lệ giữa hàng tồn kho và giá vốn cho biết bao nhiêu phần chi phí của một kỳ đang bị "đọng" trong hàng hóa; khi nhân với số ngày trong kỳ, tỷ lệ này được quy đổi thành số ngày cụ thể. Vòng quay hàng tồn kho là mối quan hệ nghịch đảo: \(\text{COGS} \div \text{Tồn kho trung bình}\), cho biết hàng tồn kho được luân chuyển bao nhiêu vòng trong kỳ.
Ví dụ minh họa
Giả sử một nhà bán lẻ có tồn kho trung bình là 50.000 USD và giá vốn hàng bán là 365.000 USD trong một năm 365 ngày. $$\text{DIO} = \left(\frac{50.000}{365.000}\right) \times 365 = 50 \text{ ngày}$$ Vòng quay hàng tồn kho \(= 365.000 \div 50.000 = 7{,}3\) lần mỗi năm. Như vậy, hàng nằm trên kệ khoảng 50 ngày và quay vòng khoảng 7,3 lần mỗi năm.
Câu hỏi thường gặp
DIO bao nhiêu là tốt? Con số này chênh lệch rất lớn giữa các ngành — siêu thị thực phẩm có DIO rất thấp, trong khi máy móc hay trang sức lại có DIO cao. Hãy so sánh với các doanh nghiệp cùng ngành thay vì dựa vào một mốc cố định.
Nên dùng tồn kho trung bình hay tồn kho cuối kỳ? Tồn kho trung bình giúp làm mượt các biến động theo mùa và thường được ưu tiên hơn, nhưng tồn kho cuối kỳ vẫn chấp nhận được khi cần ước tính nhanh.
DIO liên hệ với vòng quay hàng tồn kho như thế nào? Chúng nghịch đảo với nhau: \(\text{DIO} = \text{Số ngày} \div \text{Vòng quay}\). Vòng quay càng cao thì DIO càng thấp và hàng tồn kho luân chuyển càng nhanh.
