Vòng quay hàng tồn kho là gì?
Vòng quay hàng tồn kho là một chỉ số đo lường hiệu quả tài chính, cho biết một doanh nghiệp bán và bổ sung lại hàng tồn kho bao nhiêu lần trong một kỳ nhất định (thường là một năm). Hệ số càng cao thường phản ánh doanh số tốt và quản lý tồn kho tinh gọn; ngược lại, hệ số thấp có thể là dấu hiệu của tồn kho dư thừa, nhu cầu yếu hoặc hàng hóa lỗi thời. Công cụ này áp dụng cho mọi loại tiền tệ và mọi ngành nghề — đây thuần túy là một công cụ tính toán.
Cách sử dụng công cụ này
Nhập Giá vốn hàng bán (COGS) trong kỳ và Tồn kho bình quân của bạn. Tồn kho bình quân thường được tính theo công thức (Tồn kho đầu kỳ + Tồn kho cuối kỳ) ÷ 2. Công cụ sẽ trả về hệ số vòng quay cùng với Số ngày tồn kho bình quân (DIO), cho biết trung bình một mặt hàng nằm trong kho bao lâu trước khi được bán ra.
Giải thích công thức
Công thức cốt lõi rất đơn giản:
$$\text{Vòng quay hàng tồn kho} = \frac{\text{COGS}}{\text{Tồn kho bình quân}}$$Người ta dùng COGS thay vì doanh thu vì cả COGS lẫn hàng tồn kho đều được ghi nhận theo giá vốn, giúp việc so sánh tương đồng và chính xác hơn. Số ngày tồn kho bình quân chuyển hệ số này thành số ngày:
$$\text{DIO} = \frac{365}{\text{Vòng quay}}$$
Ví dụ minh họa
Giả sử một nhà bán lẻ có COGS là 500.000 USD và tồn kho bình quân là 100.000 USD. Hệ số vòng quay là
$$500.000 \div 100.000 = 5{,}0$$nghĩa là doanh nghiệp đã quay vòng hết lượng hàng tồn kho năm lần trong năm. Số ngày tồn kho bình quân là
$$365 \div 5 = 73 \text{ ngày}$$trung bình sản phẩm nằm trong kho khoảng 73 ngày trước khi được bán.
Câu hỏi thường gặp
Hệ số vòng quay hàng tồn kho bao nhiêu là tốt? Điều này tùy thuộc vào từng ngành. Các nhà bán lẻ thực phẩm hay thời trang nhanh có thể vượt mức 10–15, trong khi máy móc hạng nặng hoặc hàng xa xỉ thường chỉ ở mức 2–4. Hãy so sánh với các doanh nghiệp cùng ngành.
Nên dùng COGS hay doanh thu? Hãy dùng COGS để có kết quả chính xác. Một số nhà phân tích dùng tổng doanh thu, nhưng cách này làm hệ số bị thổi phồng vì doanh thu đã bao gồm phần lợi nhuận biên.
Làm sao để tính tồn kho bình quân? Cộng tồn kho đầu kỳ và cuối kỳ rồi chia cho hai. Với hàng tồn kho biến động nhiều, bạn nên lấy trung bình các số liệu theo từng tháng.