Độ co giãn của cầu theo thu nhập là gì?
Độ co giãn của cầu theo thu nhập (YED) đo lường mức độ phản ứng của lượng cầu đối với một hàng hóa khi thu nhập của người tiêu dùng thay đổi. Đây là một khái niệm cốt lõi trong kinh tế học vi mô, giúp phân loại hàng hóa và dự đoán cầu sẽ dịch chuyển ra sao khi thu nhập tăng hay giảm. YED dương nghĩa là cầu tăng theo thu nhập (hàng hóa thông thường), còn YED âm nghĩa là cầu giảm khi thu nhập tăng (hàng hóa thứ cấp).
Cách sử dụng công cụ này
Hãy nhập lượng cầu ban đầu và lượng cầu mới, sau đó nhập mức thu nhập ban đầu và mức thu nhập mới. Công cụ sẽ tính phần trăm thay đổi của từng biến số rồi chia cho nhau để cho ra YED. Tất cả các giá trị nhập vào đều dùng chung một đơn vị, vì vậy bạn có thể dùng bất kỳ loại tiền tệ hay đơn vị đo lượng nào, miễn là giữ nhất quán.
Giải thích công thức
YED bằng phần trăm thay đổi của lượng cầu chia cho phần trăm thay đổi của thu nhập:
$$\text{YED} = \dfrac{\dfrac{\text{New Qty} - \text{Initial Qty}}{\text{Initial Qty}} \times 100}{\dfrac{\text{New Income} - \text{Initial Income}}{\text{Initial Income}} \times 100}$$Mỗi phần trăm thay đổi được tính bằng cách lấy giá trị mới trừ giá trị ban đầu, chia cho giá trị ban đầu, rồi nhân với 100.
Ví dụ minh họa
Giả sử lượng cầu tăng từ 100 lên 120 đơn vị trong khi thu nhập tăng từ 2.000 lên 2.500. Mức thay đổi của lượng cầu là \((120-100)/100 = 20\%\). Mức thay đổi của thu nhập là \((2.500-2.000)/2.000 = 25\%\). \(\text{YED} = 20\% \div 25\% = 0{,}8\) — đây là hàng hóa thông thường với cầu kém co giãn theo thu nhập.
Câu hỏi thường gặp
YED lớn hơn 1 có ý nghĩa gì? Đó là hàng hóa xa xỉ: cầu tăng nhanh hơn thu nhập.
YED âm nghĩa là sao? Giá trị âm cho thấy đây là hàng hóa thứ cấp — cầu giảm khi thu nhập tăng.
Nếu YED nằm trong khoảng từ 0 đến 1 thì sao? Đó là hàng hóa thiết yếu (hàng thông thường kém co giãn theo thu nhập): cầu vẫn tăng nhưng chậm hơn so với mức tăng của thu nhập.
