Độ co giãn chéo của cầu là gì?
Độ co giãn chéo của cầu (Cross Price Elasticity of Demand – CPED) đo lường mức độ thay đổi lượng cầu của một hàng hóa (Hàng hóa A) khi giá của một hàng hóa khác (Hàng hóa B) biến động. Đây là một khái niệm cốt lõi trong kinh tế học vi mô, giúp xác định mối quan hệ giữa hai sản phẩm: chúng là hàng hóa thay thế, hàng hóa bổ sung hay không liên quan đến nhau.
Cách sử dụng công cụ
Bạn hãy nhập lượng cầu ban đầu và lượng cầu mới của Hàng hóa A, sau đó nhập giá ban đầu và giá mới của Hàng hóa B. Công cụ sẽ chuyển mỗi cặp số liệu thành phần trăm thay đổi, rồi chia chúng cho nhau để cho ra hệ số co giãn. Đồng thời, công cụ cũng tự động phân loại mối quan hệ giữa hai hàng hóa.
Giải thích công thức
Công thức là
$$E_{AB} = \dfrac{\dfrac{\text{New Qty A} - \text{Initial Qty A}}{\text{Initial Qty A}} \times 100}{\dfrac{\text{New Price B} - \text{Initial Price B}}{\text{Initial Price B}} \times 100}$$Giá trị dương cho thấy hai hàng hóa là sản phẩm thay thế (ví dụ: trà và cà phê) — khi giá B tăng, người tiêu dùng sẽ mua nhiều A hơn. Giá trị âm cho thấy hai hàng hóa là sản phẩm bổ sung (ví dụ: máy in và mực in) — khi giá B tăng, người ta mua ít A hơn. Giá trị gần 0 nghĩa là hai hàng hóa không liên quan đến nhau.
Ví dụ minh họa
Giả sử lượng cầu của Hàng hóa A tăng từ 100 lên 120 đơn vị, trong khi giá của Hàng hóa B tăng từ 10$ lên 12$. Mức thay đổi về lượng là
$$\frac{120-100}{100} = +20\%$$Mức thay đổi về giá là
$$\frac{12-10}{10} = +20\%$$Vậy
$$\text{CPED} = \frac{20\%}{20\%} = \mathbf{1{,}0}$$cho thấy hai hàng hóa là sản phẩm thay thế.
Câu hỏi thường gặp
CPED bằng 0 có ý nghĩa gì? Hai hàng hóa độc lập với nhau — việc thay đổi giá của B không ảnh hưởng đến cầu của A.
Giá trị dương càng lớn thì khả năng thay thế càng mạnh phải không? Đúng vậy. Hệ số dương càng lớn thì hai hàng hóa càng có khả năng thay thế nhau mạnh mẽ.
Tại sao kết quả của tôi lại là số âm? Hệ số âm cho biết đây là hàng hóa bổ sung, thường được sử dụng cùng nhau.
