Máy Tính Hiệu Ứng Quang Điện là gì?
Công cụ này áp dụng phương trình quang điện của Einstein để xác định động năng cực đại của các electron bị bứt ra khỏi bề mặt kim loại khi ánh sáng có tần số xác định chiếu vào. Khi một photon mang năng lượng hf đập vào kim loại, một phần năng lượng đó (chính là công thoát φ) được dùng để giải phóng electron, phần còn lại chuyển thành động năng của electron.
Cách sử dụng
Bạn nhập tần số của ánh sáng tới theo đơn vị hertz (chấp nhận ký hiệu khoa học như 1.0e15) và công thoát của kim loại theo electron-volt (eV). Công cụ sẽ trả về động năng cực đại theo cả eV lẫn joule, năng lượng của photon, cùng tần số ngưỡng — dưới ngưỡng này thì không có electron nào được phát ra.
Giải thích công thức
Phương trình cơ bản là
$$KE_{max} = hf - \varphi$$trong đó \(h = 6{,}62607015\times10^{-34}\ \text{J}\cdot\text{s}\) là hằng số Planck, \(f\) là tần số ánh sáng, và \(\varphi\) là công thoát. Để quy đổi sang eV, ta chia năng lượng photon (tính bằng joule) cho điện tích nguyên tố \(1{,}602176634\times10^{-19}\ \text{J/eV}\). Tần số ngưỡng \(f_0 = \varphi/h\) được tìm ra bằng cách cho \(KE_{max}\) bằng 0.
Ví dụ minh họa
Với ánh sáng có \(f = 1{,}0\times10^{15}\ \text{Hz}\) chiếu vào kim loại có \(\varphi = 2{,}3\ \text{eV}\): năng lượng photon =
$$hf = 6{,}62607015\times10^{-19}\ \text{J} \approx 4{,}136\ \text{eV}$$Khi đó
$$KE_{max} = 4{,}136 - 2{,}3 \approx 1{,}836\ \text{eV}$$Tần số ngưỡng là
$$f_0 = \frac{2{,}3 \times 1{,}602176634\times10^{-19}}{6{,}62607015\times10^{-34}} \approx 5{,}56\times10^{14}\ \text{Hz}$$Câu hỏi thường gặp
Nếu KE_max âm thì sao? Giá trị âm có nghĩa là năng lượng photon thấp hơn công thoát, nên không có electron nào bị bứt ra.
Cường độ ánh sáng có ảnh hưởng không? Không ảnh hưởng đến động năng — chỉ có tần số mới quyết định. Cường độ cao hơn làm bứt ra nhiều electron hơn chứ không làm tăng năng lượng của chúng.
Tần số ngưỡng là gì? Đó là tần số thấp nhất có thể bứt một electron ra; ánh sáng có tần số thấp hơn ngưỡng này sẽ không tạo ra quang electron, dù cường độ mạnh đến đâu.