Công cụ này dùng để làm gì
Công cụ giải đáp một câu hỏi đơn giản nhưng rất hay gặp: "Nếu năm nay một sự kiện kỷ niệm tròn N năm, thì nó bắt đầu vào năm nào?" Bạn chỉ cần nhập năm hiện tại (theo Dương lịch) và số năm kỷ niệm, công cụ sẽ trả về năm thành lập, khai trương hoặc năm sinh. Phép tính cốt lõi đúng với mọi quốc gia, nhưng công cụ này còn hiển thị năm thành lập theo niên hiệu của hoàng triều Nhật Bản (nengo / wareki) — đây là phần riêng cho Nhật Bản. Nếu bạn không quan tâm đến Nhật, chỉ cần đọc năm Dương lịch; phần niên hiệu Nhật chỉ phục vụ cho bối cảnh Nhật Bản.
Cách sử dụng
Nhập năm hiện tại (mặc định là năm dương lịch đang chạy, nhưng bạn có thể thay đổi). Sau đó nhập số năm kỷ niệm — tức số năm đã trôi qua kể từ sự kiện, ví dụ "kỷ niệm 65 năm" của một công ty. Kết quả sẽ cho biết năm thành lập theo cả Dương lịch lẫn niên hiệu Nhật Bản (ví dụ: Heisei 18).
Giải thích công thức
Mối quan hệ được dùng ở đây là:
$$\text{nămThànhLập (Dương lịch)} = \text{nămHiệnTại} - \text{sốNămKỷNiệm}$$
Theo cách đếm năm kỷ niệm của Nhật Bản dùng trên trang gốc, "kỷ niệm N năm" nghĩa là đã trôi qua đúng N năm trọn vẹn kể từ sự kiện. Vậy một công ty kỷ niệm 65 năm vào năm 2021 được thành lập vào \(2021 - 65 = 1956\). Niên hiệu Nhật sau đó được xác định theo niên hiệu có hiệu lực vào ngày 1 tháng 1 của năm thành lập đó — chính vì vậy những năm chuyển giao như 1989 vẫn thuộc niên hiệu cũ (Showa 64 chứ không phải Heisei 1).
Ví dụ minh họa
Năm hiện tại = 2024, số năm kỷ niệm = 18. Khi đó \(2024 - 18 = 2006\). Vì \(2006 \geq 1990\) nên niên hiệu Nhật là Heisei, và năm theo niên hiệu là \(2006 - 1988 = 18\). Kết quả: thành lập năm 2006 (Dương lịch) = Heisei 18.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao không cộng thêm 1? Vì số năm kỷ niệm chính bằng số năm đã trôi qua (năm hiện tại trừ năm thành lập). Kỷ niệm 65 năm vào 2021 ứng chính xác với năm thành lập 1956 (\(2021 - 1956 = 65\)).
Tại sao niên hiệu lại căn theo ngày 1 tháng 1? Trang gốc quy định niên hiệu Nhật được hiển thị theo trạng thái vào ngày 1 tháng 1 của năm thành lập. Niên hiệu thường đổi vào giữa năm, nên các năm giáp ranh sẽ dùng niên hiệu cũ.
Nếu năm thành lập trước thời Minh Trị (Meiji, 1868) thì sao? Khi đó phần niên hiệu Nhật không xác định và công cụ chỉ hiển thị năm Dương lịch.