Công cụ này làm gì
Lưu ý về phạm vi áp dụng: các mốc thời đại có sẵn là dành riêng cho Nhật Bản. Danh sách thả xuống liệt kê các thời kỳ lịch sử Nhật Bản (Jomon, Yayoi, Edo, Minh Trị, v.v.) và tự động điền năm bắt đầu, năm kết thúc theo quy ước. Tuy nhiên, phép tính bên dưới mang tính phổ quát: nó chỉ đơn giản lấy số năm đã trôi qua chia cho số năm giả định của mỗi thế hệ. Nếu bạn đang tìm hiểu một thời đại không thuộc Nhật Bản, hãy bỏ qua các mốc có sẵn và tự nhập trực tiếp năm bắt đầu cùng năm kết thúc.
Cách sử dụng
Chọn một thời đại để tự động điền năm bắt đầu và kết thúc, hoặc bạn tự nhập. Năm trước Công nguyên (TCN) ghi bằng số âm (300 TCN = -300). Đặt số năm cho mỗi thế hệ (mặc định là 30) và năm hiện tại (mặc định là hôm nay). Kết quả cho biết thời đại đó bắt đầu và kết thúc cách đây khoảng bao nhiêu thế hệ, hiển thị dưới dạng một khoảng.
Giải thích công thức
Với một năm dương lịch y và năm hiện tại Y, số năm đã trôi qua là \(Y - y\), và số thế hệ cách đây bằng \((Y - y) / g\), trong đó \(g\) là số năm mỗi thế hệ. Vì thời điểm bắt đầu của một thời đại luôn xa xưa hơn thời điểm kết thúc, nên giá trị ứng với năm bắt đầu luôn lớn hơn; do đó khoảng kết quả được đọc từ con số lớn xuống con số nhỏ. Công cụ dùng phép trừ trực tiếp và không hiệu chỉnh việc thiếu năm 0 giữa năm 1 TCN và năm 1 CN — một sai lệch không đáng kể so với độ bất định của độ dài một thế hệ.
$$\begin{gathered} G = \frac{\text{Current Year} - Y}{\text{Years/Generation}} \\[1.5em] \text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} G_{\text{start}} &= \frac{\text{Current Year} - \text{Start Year}}{\text{Years/Generation}} \\[0.6em] G_{\text{end}} &= \frac{\text{Current Year} - \text{End Year}}{\text{Years/Generation}} \end{aligned} \right. \end{gathered}$$
Ví dụ minh họa
Với thời kỳ Edo (1603-1868), lấy 30 năm cho mỗi thế hệ và năm hiện tại là 2025: điểm bắt đầu = \((2025 - 1603) / 30 = 422 / 30 = 14{,}07\) (khoảng 14 thế hệ trước); điểm kết thúc = \((2025 - 1868) / 30 = 157 / 30 = 5{,}23\) (khoảng 5 thế hệ trước). Vậy thời kỳ Edo cách đây khoảng "14 ~ 5 thế hệ."
Câu hỏi thường gặp
Vì sao lại lấy 30 năm cho mỗi thế hệ? Đây là con số ước lệ thông dụng. Độ dài thực tế của một thế hệ thay đổi; người ta thường dùng khoảng 25-33 năm. Vì giá trị này ảnh hưởng mạnh đến kết quả nên ô nhập được phép chỉnh sửa.
Các mốc năm của thời đại có chính xác không? Không — ranh giới các thời kỳ chỉ là quy ước gần đúng và khác nhau tùy theo từng nhà sử học. Hãy xem các giá trị có sẵn như giá trị mặc định có thể chỉnh sửa.
Kết quả có thể âm không? Có, nếu một năm nằm trong tương lai so với năm hiện tại, nghĩa là "bao nhiêu thế hệ tính từ bây giờ" thay vì "trước đây."
