Công cụ tính kVA là gì?
Công cụ này giúp bạn tính công suất biểu kiến của một mạch điện dựa trên điện áp và dòng điện. Công suất biểu kiến, đo bằng vôn-ampe (VA) hoặc kilôvôn-ampe (kVA), chính là tích của điện áp hiệu dụng (RMS) và dòng điện hiệu dụng (RMS) trong hệ thống điện xoay chiều (AC). Khác với công suất tác dụng (kW), công suất biểu kiến bao gồm cả công suất làm việc lẫn công suất phản kháng mà các tải có tính cảm và tính dung đòi hỏi — đó cũng là lý do máy biến áp, máy phát điện và bộ lưu điện (UPS) đều được ghi định mức theo kVA.
Cách sử dụng
Trước tiên hãy chọn hệ thống của bạn là một pha hay ba pha, nhập điện áp (vôn) và dòng điện (ampe), rồi đọc kết quả công suất biểu kiến tính bằng kVA. Với hệ một pha, công cụ lấy điện áp nhân với dòng điện; còn với hệ ba pha, công cụ bổ sung thêm hệ số √3 (≈1,732) để phản ánh mối quan hệ pha giữa ba dây dẫn.
Giải thích công thức
Một pha: $$\text{kVA} = \dfrac{V \times I}{1000}$$ Ba pha: $$\text{kVA} = \dfrac{\sqrt{3} \times V \times I}{1000}$$ trong đó V là điện áp dây (line-to-line) và I là dòng điện dây. Việc chia cho 1000 dùng để đổi từ vôn-ampe sang kilôvôn-ampe. Muốn quy đổi kVA sang công suất tác dụng (kW), bạn nhân kết quả với hệ số công suất (power factor).
Ví dụ minh họa
Một động cơ ba pha hoạt động ở 400 V và tiêu thụ dòng 50 A. Công suất biểu kiến $$= \frac{1{,}732 \times 400 \times 50}{1000} = \frac{34{.}640}{1000} \approx 34{,}64\ \text{kVA}.$$ Với một tải một pha ở 230 V tiêu thụ dòng 10 A: $$\frac{230 \times 10}{1000} = 2{,}3\ \text{kVA}.$$
Câu hỏi thường gặp
kVA và kW khác nhau ở điểm nào? kVA là công suất biểu kiến, còn kW là công suất tác dụng (phần thực sự dùng được). Quan hệ giữa chúng: \(\text{kW} = \text{kVA} \times \text{hệ số công suất}\).
Vì sao hệ ba pha lại dùng √3? Hệ số \(\sqrt{3}\) thể hiện mối liên hệ giữa điện áp dây, dòng điện dây trong hệ ba pha cân bằng và tổng công suất biểu kiến.
Điện áp ở đây là điện áp dây hay điện áp pha? Với công thức ba pha nêu trên, bạn dùng điện áp dây (line-to-line), ví dụ 400 V hoặc 415 V.
